Келісімшарт бойынша қызмет

Келісімшарт бойынша әскери қызмет-бұл мемлекеттік қызметтің ерекше түрі ғана емес, бұл әскери қызметшінің өзін де, оның отбасы мүшелерін де әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ететін кәсіби өсу перспективаларын беретін беделді жұмыс. Біздің мақала тек Қарулы Күштер қатарына қосылатын азаматтар үшін ғана емес, сонымен қатар келісімшарт бойынша әскери қызмет дегеніміз не және ол қандай мүмкіндіктер береді деген сұраққа алаңдайтындар үшін де пайдалы болады.

Келісімшарт бойынша әскери қызмет ерікті негізде негізделеді.

Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіруге ниет білдірген адамдар міндетті түрде ҚР азаматтары болуға және мынадай талаптарға жауап беруге тиіс:

• қажетті жеке, моральдық және кәсіби қасиеттерге, денсаулық жағдайы бойынша әскери қызметке жарамды білім деңгейіне ие болу;
• курсанттарды, кадеттерді қоспағанда, кемінде он сегіз жаста және олар әскери қызметте болудың шекті жасына жеткеннен кешіктірмей:
• келісімшарт бойынша әскери қызметке алғаш рет кіргендер немесе солдаттар (матростар) мен кіші сержанттар құрамының лауазымдарына тағайындалғандар үшін-он бес жыл;
• кіші офицерлік және аға сержанттық құрам лауазымдарына тағайындау үшін-он жыл;
• аға офицерлік немесе жоғары сержанттық құрам лауазымдарына-бес жыл;
• мерзімді әскери қызмет атқаруға не әйелдерді қоспағанда, әскери-техникалық мамандарды ақылы негізде даярлау бойынша Қорғаныс министрлігінің мамандандырылған ұйымдарында әскери кафедрада немесе әскери даярлықтан өтуге міндетті.

Мерзімді әскери қызмет өткерген және орта кәсіптік білімі бар азаматтар сержанттар (старшиналар) сарбаздар (матростар) құрамының лауазымдарына келісімшарт жасай алады.

Қазіргі уақытта келісімшарт бойынша әскери қызметшілердің 10% - дан астамын әйелдер құрайды. Әйелдер операторлар, байланысшылар, дәрігерлер, қаржыгерлер және басқа мамандықтар бойынша әскери қызмет атқарады.

Келісімшарт бойынша әскери қызметке қабылдау рәсімі мынадай кезеңдерден тұрады:

• келісімшарт бойынша әскери қызметке кіру үшін қажетті құжаттарды қабылдау;
• медициналық куәландырудан өту;
• дене шынықтыру деңгейінің сәйкестігін анықтау;
• кәсіптік даярлық деңгейін және әскери лауазымды тағайындау үшін қаралатын әскери-есептік мамандықтың (білімнің) сәйкестігін айқындау психологиялық жарамдылығын тексеруден өту.

Келісімшарттық қызметке кіру үшін қажетті құжаттар тізбесі:

Кандидатты медициналық куәландыруды облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, қалалар мен аудандардың жергілікті атқарушы органының тұрақты жұмыс істейтін медициналық комиссиясы жүргізеді.

Іріктеу комиссиясы кандидаттың білімінің ол қаралатын әскери лауазымға және оның дене шынықтыру даярлығына әскери-есептік мамандыққа сәйкестігін тексереді.

Кәсіби және психологиялық іріктеу бойынша іс-шараларды тиісті мамандар жүргізеді. Бұл ретте зияткерлік даму деңгейі, әскери қызмет өткеруге психологиялық жарамдылығы, зерттелетін кандидаттардың әскери қызметке қажетті кәсіби және жеке қасиеттері бағаланады.

Психологиялық іріктеу нәтижелері бойынша кандидаттың келісімшарт бойынша әскери қызметке жарамдылығы туралы мынадай қорытындылардың бірі шығарылады:

"ұсынылады";
"ұсынылмайды".

Егер сіз қазіргі уақытта әскерге шақыру бойынша қызмет етсеңіз және келісімшарт бойынша әскери қызметке кіргіңіз келсе, Сіз әскери бөлім командиріне баянат беруіңіз керек.

Әскери бөлім командирі баянатты қарайды және ол бойынша 10 жұмыс күні ішінде шешім қабылдайды.

Әскери бөлімнің командирі баянатты қарап, мынадай нұсқаулар береді:

Талаптарға сәйкестік туралы шешімді әскери бөлімнің командирі қабылдайды және оны оның тікелей бастығы бекітеді.

Келісімшарт бойынша әскери қызметке адам қабылданбайды:

• сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған;
• әскери-дәрігерлік комиссияның қорытындысына сәйкес әскери қызмет міндеттерін атқаруға кедергі келтіретін ауруы бар;
• сот белгілі бір мерзім ішінде мемлекеттік лауазымдарды атқару құқығынан айырған;
• әскери қызметшінің әскери қызметте болуына байланысты заңдарда белгіленген шектеулерді және "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдаудан бас тартқан адам;
• заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығы бар;
• бұрын сотталған немесе тармақтардың негізінде қылмыс жасағаны үшін қылмыстық жауаптылықтан босатылған 3), 4), 9), 10) және 12) Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабының бірінші бөлігі немесе 36-бабы;
• әскери қызметке кіргенге дейін үш жыл ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін сот тәртібімен әкімшілік жаза қолданылған;
• сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған;
• тізбесін уәкілетті органның басшысы бекітетін лауазымдар үшін психофизиологиялық немесе полиграфологиялық зерттеуден не медициналық куәландырудан өтпеген;
• оған қатысты қызметке кірер алдында үш жыл ішінде қылмыстық теріс қылық жасағаны үшін соттың айыптау үкімі шығарылған немесе қызметке кірер алдында үш жыл ішінде қылмыстық теріс қылық жасағаны үшін қылмыстық жауаптылықтан пункттердің негізінде босатылған 3), 4), 9), 10) және 12) 35-баптың бірінші бөлігі немесе Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексінің 36-сы;
• мемлекеттік немесе әскери қызметтен, арнаулы мемлекеттік органдардан, құқық қорғау органдарынан, соттардан және әділет органдарынан теріс себептер бойынша жұмыстан шығарылған;
  арнайы тексеруден өтпеген және (немесе) өзі туралы не өзінің жақын туыстары (ата-анасы, балалары, асырап алушылары, асырап алынғандары, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері, аталары, әжелері, немерелері) немесе жұбайы және оның (оның) жақын туыстары туралы көрінеу жалған мәліметтер хабарлаған;
• уәкілетті органның басшысы бекіткен дене шынықтыру даярлығы жөніндегі нормативтерді орындамаған;
• қылмыстық топ құрамында қылмыс жасаған;
• оған қатысты қылмыстық топ құрамындағы қылмыс туралы қылмыстық істі қылмыстық қудалау органы немесе сот тармақтардың негізінде тоқтатқан 3), 4), 9), 10) және 12) Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабының бірінші бөлігі немесе 36-бабы тиісті көзделген бас бостандығынан айыру түріндегі жазаның төменгі шегінің мерзімі өткенге дейін Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің Ерекше бөлігінің бабы.

Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін адамға қатысты арнайы тексеру жүргізіледі.

Келісімшарт бойынша әскери қызметке кіретін адамға бас тарту үшін де негіздер болып табылады:

• мәліметтерді ұсынбау немесе бұрмалау;
• кандидаттың әскери-есептік мамандығы бойынша бос лауазымдардың болмауы;
• психофизиологиялық және полиграфологиялық зерттеулердің теріс нәтижелері.

Сіз келісімшарттық қызметке қабылдандыңыз – келісімшарт жасаңыз!

Әскери қызмет өткеру туралы келісімшарт-уәкілетті орган мен Қазақстан Республикасының азаматы арасындағы ерікті тәртіппен әскери қызмет өткеру туралы, азаматтың әскери қызмет өткеру кезеңіне тараптардың құқықтарын, міндеттері мен жауапкершілігін белгілейтін шарт.

Келісімшарт екі тараптың арасында Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ерікті тәртіппен жазбаша жасалады және өзінің қолданылуын тоқтатады:

1) мерзім өткеннен кейін;

2) әскери қызметшінің мерзімінен бұрын босатылуына байланысты;

3) әскери қызметшілерге әскери қызмет өткеру туралы басқа келісімшарт жасалған күннен бастап;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де жағдайларда қолданылады.

Әскери қызмет өткеру туралы келісімшартта азаматтың әскери қызметке түсуінің еріктілігі, азаматтың әскери қызмет өткеруге міндеттенетін мерзімі және келісімшарттың басқа да талаптары бекітіледі.

Әскери қызмет өткеру туралы келісімшарттың талаптары азаматтың келісімшартта белгіленген мерзім ішінде Қарулы Күштерде, басқа да әскерлер мен әскери құралымдарда әскери қызмет өткеру міндетін қамтиды. Келісімшарт талаптарында азаматтың Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген жеңілдіктер, кепілдіктер мен өтемақылар алуды қоса алғанда, оның құқықтары мен отбасы мүшелерінің құқықтарын сақтау құқығы қамтылады.

Әскери қызмет өткеру туралы келісімшарт жасалады:

Мемлекеттің келісімшарт бойынша әскери қызметшілер алдындағы міндеттемелері

Келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілер мемлекеттің қорғауында болады және оның өзіне және отбасы мүшелеріне қамқорлығын сезінеді. Әскери қызметшілер ақшалай үлеспен, заттай және мүліктің басқа да түрлерімен қамтамасыз етіледі. Тұрғын үйге мұқтаждар әскери қызмет өткеру кезеңінде мемлекет есебінен тұрғын үймен қамтамасыз етіледі. Коммуналдық қызметтерге шығындарды төлеу қарастырылған.

Әскери қызметшілерді және олардың отбасы мүшелерін әскери-медициналық мекемелерде (ұйымдарда) медициналық қамтамасыз ету мемлекет есебінен жүзеге асырылады. Егер жергілікті жерде мұндай ұйымдар болмаса, онда медициналық көмек ведомстволық тиістілігіне қарамастан, мемлекеттік денсаулық сақтау ұйымдарында тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шегінде көрсетіледі. Жеке ұйымдарда және дәрігерлік практикамен айналысатын жеке тұлғаларда емдеуді әскери қызметшілер тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шегінде өтейді.

Келісімшарт бойынша әскери қызметшіге әскери қызмет өткеру кезеңінде мүгедектік белгіленген жағдайда өтемақы мынадай мөлшерде төленеді:

Әскери қызметшілер келісімшарт бойынша әскери қызмет міндеттерін атқару кезінде мүгедектікке әкеп соқпаған ауыр мертігуді (жаралануды, жарақаттануды, контузияны) алған жағдайда, оларға бір жарым айлық ақшалай қаражат мөлшерінде, жеңіл мертіккен жағдайда – айлық ақшалай қаражаттың жартысы мөлшерінде біржолғы өтемақы төленеді.

Әскери қызметшілерді аурудан кейін келісімшарт бойынша әскери қызметке қалпына келтіру медициналық куәландырудан қайта өту негізінде жүргізіледі. Бұл жағдайда әскери қызметші қайтадан медициналық тексеруден өтуі керек, содан кейін әскерге шақыру комиссиясы әскери қызметшінің келісімшарт бойынша қызметке жарамдылығы/жарамсыздығы туралы шешім шығарады.

Келісімшарт бойынша әскери қызметшілерге 2 лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыру үшін жәрдемақы төлей отырып, жыл сайынғы негізгі демалыс беріледі, оның ұзақтығы еңбек сіңірген жылдарына байланысты белгіленеді:

Әскери қызметшілер сондай-ақ Қызмет бабымен жүріп-тұру, әскери қызметтен босату, жол жүру кезінде стационарлық емделуге және кері қайту кезінде мемлекет есебінен темір жол, су және автомобиль көлігімен жол жүруге құқылы.