Ауыл шаруашылығы карантиндік объектісі. Сусымалы қыша (қызғылт)
Жорғашыл (қызғылт) ақжелкен – күрделігүлділер тұқымдасына жататын, түбірсілді көпжылдық шөптердің ең зияндысы және жойылуы қиын сор өсімдік. Ақжелкен – жылуды, жарықты жақсы көретін, тұзға төзімді және өте құрғақшылыққа шыдамды сор өсімдік, ол бос және тығыз топырақтарда да жақсы өседі. Жорғашыл (қызғылт) ақжелкен ауыл шаруашылығы дақылдарының егістіктерін, бақтарды, шабындықтарды, жайылымдарды ластайды, сонымен бірге барлық басқа өсімдіктерді 50-80% ауыстырып шығарады. Ақжелкенмен ластанған учаскелердегі топырақ ылғалдылығы өлі қорға дейін жетеді, ластанған учаскедегі 1 метрге дейінгі қабаттағы нитраттардың мөлшері сол тереңдіктегі, бірақ сор өсімдіктерсіз, сол будалы даланың мөлшерінен екі есе аз. Жорғашыл (қызғылт) ақжелкен басқа өсімдіктерге қарағанда 2-5 есе көп қоректік заттарды сіңіреді. Бұл сор өсімдіктің жоғары зияндылығы оның тамыр жүйесі топыраққа бөлетін улы заттарымен одан әрі нашарлайды. Ақжелкеннің улы заттары, токсиндері бидайдың, арпаның, бұршақтың тұқымының өну энергиясын төмендетеді. Шөп, тіпті ақжелкеннің вегетативті бөліктерінің шамалы қоспалары болса да, ауыл шаруашылық малдары үшін зиянды. Айтпақшы, сор өсімдіктерден өнім сапасының төмендеуі көптеген бағыттарда көрінеді. Мысалы, азықтық бидайда жорғашыл (қызғылт) ақжелкеннің тұқымдары белгілі бір мөлшерде болса, осындай ластанған дәнді алынған ұнның дәмі ащы болады.
Жорғашыл (қызғылт) ақжелкенмен күресу әдістері кешенді болуы керек және ұйымдастырушылық-шаруашылық, агротехникалық шараларды қамтуы керек. Агротехникалық тәсілдер ақжелкеннің тамыр жүйесін таусылтуға бағытталуы тиіс. Жорғашыл (қызғылт) ақжелкенмен күрестің негізгі, ең тиімді тәсілі – егіс алмастыруды сақтау. Таза буданы өңдеу орындарындағы егістіктен кейінгі екі-үш рет қырқуды, органикалық тыңайтқыштарды қолдануды, негізгі өңдеуді және көктемгі-жазғы культивацияларды қамтуы керек. Әрине, гербицидтер де.
ҚР АӘМ АӘКБ «Фитосанитарлық диагностика және болжамдардың республикалық әдістемелік орталығы» РМО-ның Қарабалық ауданы бөлімшесі тауар өндірушілермен және шаруа қожалықтарының басшыларымен бірлесіп жұмыс істейді. Бөлімше мамандары карантиндік объектілерді анықтау бойынша жұмыс жүргізеді.