Атмосфералық ластанудың адам денсаулығына әсері

Атмосфералық ластанудың адам денсаулығына әсері өте зор. Улы заттардың концентрациясының шамалы өзгеруі де ауыр ауруларға әкелуі мүмкін. Бір күнде адам шамамен 12 мың литр ауа жұтады. Зиянды заттардың негізгі бөлігі біздің денемізге сумен, тамақпен немесе тері арқылы емес, дем алу арқылы енеді.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бағалауы бойынша, планета халқының 90% - дан астамы Экологиялық қолайсыз аудандарда тұрады. Жыл сайын бүкіл әлемде лас ауаның салдарынан 7 миллионға жуық адам қайтыс болады.

Ауаның ластануы-жүрек-қан тамырлары, репродуктивті және жүйке жүйесі ауруларының өршуінің себебі, қант диабеті, қатерлі ісік, өкпе аурулары қаупінің жоғарылауы.

Мамандар атмосфералық ластанудың әртүрлі түрлерінің адам денсаулығына әсерін зерттеді. Ең қауіптісі-пайдаланылған газдардан және өнеркәсіптік зауыттарда көмір жағу кезінде пайда болатын ұсақ бөлшектер (күйе, шаң).

Диаметрі 0,01 мм-ге дейінгі Үлкен бөлшектер мұрын қуысы мен жоғарғы тыныс жолдарын зақымдайды.Зерттеулер көрсеткендей, адамның азот оксидтерімен күнделікті, тіпті қысқа мерзімді өзара әрекеттесуі инсульт қаупін арттырады. Пайдаланылған газдар қанның ұю деңгейін жоғарылатады және қан ұйығыштарын тудырады, жүрек-қан тамырлары ауруларын тудырады, ерте деменция мен Альцгеймер ауруының қаупін арттырады.

Ғалымдар ауа ортасын тазарту бойынша жаңа жобалар әзірлеуде. Мысалы, бактерияларды, шаңды және басқа ластаушы заттарды, сондай — ақ түтінді сіңіретін бетонды алып, су арқылы ауа өткізетін билбордтар. Жақын арада атмосфераны тазартатын бүкіл ғимараттар пайда болуы әбден мүмкін.

Мегаполис тұрғындары үйлеріне ауа баптағыш, тазартқыш, ылғалдандырғыш және ауа ионизаторы орнату арқылы өз денсаулықтарын қорғай алады. Қалалардан алыс жерде таза ауада жиі серуендеуді ұмытпау керек.

«Қамысты аудандық СЭБ басқармасы РММ» бас маман Ә. А. Ысқақова