Адам папилломавирусының алдын алу
Адам папилломавирусының алдын алу
Бүкіл әлемде АPV инфекциясы ең көп таралған инфекция болып табылады. Адам папилломавирусы жатыр мойны обыры, тік ішек обыры және басқа да қатерлі ісіктер сияқты ауыр аурулардың дамуына себеп болады. HPV-нің 200-ден астам түрі бар, онкогендік қаупі жоғары түрлері деп аталатын HPV-нің кем дегенде 14 түрі шырышты қабық арқылы таралады және жатыр мойны обыры мен басқа да қатерлі ісіктерді тудыруы мүмкін. Кез келген түрдегі АPV инфекцияларының көпшілігі симптомсыз. Жатыр мойны обырының 10 жағдайының 7-і 16 немесе 18 типті АPV-ден туындайды. АPV таралу жолдары: 1.байланыс-тұрмыстық-қол алысу, поцелуй, терінің зақымдануы арқылы. Вирус ылғалды ортада тез таралады, сондықтан қоғамдық орындарға - сауналарға, ванналарға, спортзалдарға, бассейндерге, дәретханаларға барған кезде мұқият болу керек.2. жыныстық жол-жыныстық жолмен берілетін вирустардың онкогендік түрлері жыныс мүшелерінде орналасқан сүйелдерді тудырады. 3. тік жол-вирус туу каналы арқылы өту кезінде анадан балаға беріледі. Сүйелдер көбінесе нәрестелерде өмірдің алғашқы жылдарында аузында немесе терісінде пайда болады.
4.өзін - өзі жұқтыру жолы-көбінесе қырыну немесе эпиляция кезінде АPV дененің бір аймағынан екіншісіне ауысады.Жатыр мойны обыры-бұл әйелдің жатыр мойнының қатерлі ісігі, бұл аурудың барлық дерлік жағдайлары АPV инфекциясынан туындайды. . Жыл сайын бүкіл әлемде жатыр мойны обырының 600 мың жағдайы және жатыр мойны обырынан 300 мың өлім тіркеледі. Қазақстанда жыл сайын жатыр мойны обырының 1900-ге жуық жаңа жағдайы тіркеледі немесе жатыр мойны обырының 5 жаңа жағдайы күн сайын диагноз қойылады , жылына 600-ден астам әйел осы патологиядан қайтыс болады. Жатыр мойны обыры 25 пен 44 жас аралығындағы әйелдерде Қазақстандағы әйелдер арасында ең көп таралған екінші қатерлі ісік түрі болып табылады. Бүгінгі таңда АPV лечения жоқ, алдын алудың жалғыз әдісі - вакцинация. Дене вакцинаға иммундық жүйеге АPV инфекциясымен күресуге көмектесетін антиденелер жасау арқылы жауап береді. Вакцина қатерлі ісік тудыруы мүмкін емес, құрамында вирустың жеке ақуыздары бар, олар ағзаға еніп, иммунитетті белсендіреді. Иммундық жүйенің жасушалары адам папилломавирусымен күресуге бағытталған антиденелер шығарады. Әйелдің құнарлылығына (репродуктивті функциясына), ерте менопаузаның басталуына, АPV вакцинасын алған аналардан туған балаларда аутизмнің пайда болуына олар әсер етпейді. HPV вакцинациясына қарсы адамдар вакциналардың қауіпті, тиімсіз, бедеулікке, жыныстық азғындыққа, вакцинаның құрамында рак клеткалары бар және қатерлі ісік тудыруы мүмкін екендігі туралы теріс ақпарат таратады.негізсіз және миф болып табылады. Фактілер-бұл вакцинаны 2006 жылдан бастап әлемде қолдану, әйелдер арасында АPV таралуының төмендеуі. 2024 жылғы қыркүйектен бастап Қазақстанда Ұлттық егу күнтізбесіне сәйкес 11 жастағы қыздарға вакцинация жүргізіледі, сондай-ақ 12-13 жастағы қыздарға иммундау жүргізіледі. Вакцинацияның негізгі мақсаты-Жатыр мойны обырынан қорғау. Қыздарды вакцинациялау олардың болашақ серіктестерін қорғауды, сондай-ақ табын иммунитетін қамтамасыз етеді. Вакцинация вакцинаның 2 дозасынан тұрады, қарсы көрсетілімдер болмаған кезде дәрігердің қарауынан кейін ата-аналарының немесе қамқоршыларының ақпараттандырылған келісімімен тегін негізде жүргізіледі. Ата-аналар, балаларыңызды осы аурудан қорғаңыз.
Басшы Ярушко Н.А.