Астанада бизнес пен азаматтарға арналған салықты басқару саласындағы өзгерістер талқыланды
2026 жылғы 17 сәуірде Астана қаласында жаңа Қазақстан салық төлеушілер қауымдастығы Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігімен және Мемлекеттік кірістер комитетімен бірлесіп ұйымдастырған "Жаңа Салық кодексіне сәйкес салықтық әкімшілендіру" конференциясы өтті.
Іс-шара салық саласында жаңа тәсілдерді енгізу мәселелері бойынша мемлекеттік органдар, сарапшылар қауымдастығы және бизнес өкілдері арасындағы ашық диалог алаңына айналды. Қатысушыларға заңнаманың негізгі өзгерістері, олардың практикалық қолданылуы түсіндірілді, сондай-ақ салық органдарымен өзара іс-қимылды жеңілдетуге бағытталған құралдар ұсынылды.ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің Төрағасы Жандос Дүйсембиев пен жаңа Қазақстан салық төлеушілер қауымдастығының басқарушы кеңесінің Төрағасы Жаннат Ерлесова кіріспе сөз сөйледі. Олар өз сөздерінде ашық, түсінікті және салық төлеушіге бағытталған жүйені қалыптастырудың маңыздылығын атап өтті.
Конференция барысында Жандос Дүйсембиев және Комитет бөлімшелерінің басшылары салықтық әкімшілендіруді дамытудың негізгі бағыттарын ұсынды. Олардың қатарында оның қағидаттарын жетілдіру, процестерді цифрландыру және онлайн-сервистерді дамыту, ҚҚС бойынша декларацияны алдын ала толтыру сервисін енгізу, көпжақты конвенцияны (MLI) қоса алғанда, халықаралық салық құралдарын қолдану, сондай-ақ жанартылған камералдық бақылау тәсілдері аталды.
Өз баяндамасында Жандос Дүйсембиев салықтық әкімшілендірудің бес қағидаты туралы егжей-тегжейлі айтып берді, бұл бақылаудың орнына проактивті сүйемелдеу (push-хабарламалардың 44 түрі, "таза парақтан" бағдарламасы 7,7 млрд. теңге өсімпұлдар мен айыппұлдар есептен шығарылды), болжамдылық (есептілік нысандарының 30% -ын алып тастағанда, барлығын 15 күн ішінде ҚҚС қайтару), технологиялық жетілу (SDF: 78 деректер көзі, декларацияларды алдын ала толтыру), тәуекелдерге шоғырлану (тексерусіз 109,7 млрд. теңге көлденең мониторинг, "КЕДЕН" АЖ 12 кедендік Мемлекеттік қызмет электрондық форматта) және тең шарттар (көлеңкелі экономика ЖІӨ-нің 23,7% - дан 16,7% - на дейін төмендеді).
Әкімшілік жүктемені, есеп берудегі қателіктерді азайтуға және салық рәсімдерін ыңғайлы әрі түсінікті етуге мүмкіндік беретін цифрландыру барысына ерекше назар аударылды.
Атап айтқанда, жекелеген рәсімдер жеңілдетіледі, мысалы, есептілікті ұсынбау нөлдік көрсеткіштерге теңестіріледі, хабарламаларды орындау мерзімі ұзартылады. Сондай-ақ декларацияларды алдын ала толтыруды, көлденең мониторингті және салық тәуекелдерін өз бетінше бағалауға арналған цифрлық құралдарды қамтитын әкімшілендірудің сервистік моделі дамуда.
ҚР ҚМ МКК төрағасының орынбасары Әнуар Сүлейменов цифрландыру архитектурасын ұсынды (СӘИЖ, КЕДЕН АЖ). ҚР ҚМ МКК департаментінің директоры Мусин Мұратбек ҚҚС бойынша декларацияны алдын ала толтыру сервисін көрсетті. МКК басқарма басшысы Молдабеков Санжар салық базасын шайылуына қарсы көпжақты Конвенцияның (MLI) қолданылуын ашты. ҚР ҚМ МКК басқарма басшысы Әділғалиев Бектас санкциялардың орнына хабарламаларға баса назар аудара отырып, камералдық бақылаудың жаңа тетіктерін ұсынды.
Конференция интерактивті форматта өтті, әр баяндамадан кейін қатысушылар сұрақтар қойып, өзекті тақырыптар бойынша түсініктемелер ала алды.
Кездесу қорытындысы бойынша жаңа тәсілдер мен сервистерді енгізу салық сауаттылығын арттыруға, бизнес үшін кедергілерді азайтуға және салықтық әкімшілендірудің тиімді және ашық жүйесін қалыптастыруға бағытталғаны аталып өтілді.