Криптоиндустрия бүгінгі таңда әлемдік экономиканың ең жылдам өсіп келе жатқан салаларының бірі. Қазақстан цифрлық активтерді реттеудің қазіргі заманғы және ашық жүйесін қалыптастырып, нақты нәтижелерге қол жеткізіп келеді.
Негізгі жетістіктер:
Бюджет түсімдерінің өсуі. Соңғы үш жылда мемлекеттік бюджетке 17 млрд теңгеден астам қаржы түсіп, соның ішінде 14 млрд теңгеден астамы — цифрлық майнинг үшін төлем болып табылады.
Тиімді әкімшілендіру. Тексерулер мен криптоәмияндарды мониторингтеу нәтижесінде 13 млрд теңгеден астам қосымша салық есептелді.
Ашықтық және жаңа қағидалар:
Цифрлық активтердің құнын айқындау және жариялау қағидалары әзірленіп, бекітілді.
Ресми тізбе кеңейді: егер 2024 жылы тізбе бірнеше ондаған атауды ғана қамтыса, бүгінде 114 түрлі цифрлық актив енгізілген. Бұл кірістер мен салықтарды дұрыс есептеудің негізіне айналды.
Салықтық бақылауды күшейту:
«Цифрлық майнинг үшін төлем» 880.00 - нысан жаңартылды, ол әртүрлі санаттағы майнерлер арасында электр энергиясын беруді тіркеуге мүмкіндік береді. Бұл тұтынылған энергияны толық есепке алуды қамтамасыз етіп, төлемдерді төлемеу тәуекелдерін азайтады.
2025 жылғы шілдеден бастап енгізілген жаңа нормалар:
Жеке тұлғалар үшін цифрлық активтерді сату кезіндегі пайдаға салық салудың ашық тәртібі бекітілді.
Салық сатып алу және сату бағаларының оң айырмасынан ғана өндіріп алынады.
«Алғаш кірген — алғаш шыққан (FIFO)» халықаралық әдісі қолданылады.
«Бекітілген құнмен қамтамасыз етілмеген цифрлық актив» ұғымы енгізілді.
Мұндай активтердің тізбесін Қазақстан Республикасының Жасанды интелект және цифрлық даму министрлігі Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігімен бірлесіп бекітеді.
Тізімге USDT және USDC қоса алғанда,танымал стейблкоиндер кіреді.
Ел үшін маңызы:
Қабылданған шаралар нарық үшін түсінікті әрі әділ қағидаларды қалыптастырып, адал бизнестің дамуын қолдайды, мемлекеттің мүдделерін қарауды нығайтады және бюджетке тұрақты түсімдерді қамтамасыз етеді.
2025 жылғы 26 қыркүйекте Душанбе қаласында Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің кеден қызметтерінің 51-ші Бірлескен алқа отырысы өтті.
Аталған отырысқа Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы Жандос Дүйсембиев бастаған делегация қатысты.
Кездесу барысында тараптар ЕАЭО кеңістігінде бірқатар тауарлардың жіктемесін біріздендіру, кеден органдары арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылды одан әрі дамыту, сондай-ақ инспекциялық-тексеру кешендері операторларының кәсіби шеберлігін жетілдіру мәселелерін қарастырды.
Кедендік транзит рәсімін жетілдіру мәселелері жеке блок ретінде қаралып, бұл бағытта нақты шешімдер қабылданды, соның ішінде мұндай операцияларды одан әрі автоматтандыру аспектілері де ескерілді.
Сондай-ақ, теміржол көлігімен тасымалданатын тауарлар бойынша электрондық құжат айналымы қағидаттарын қолдана отырып, кеден органдарының тауарларды кедендік транзит рәсіміне орналастыру және осы рәсімнің аяқталуы кезінде кедендік операцияларды жүзеге асыру мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Тараптар сондай-ақ кеден қоймасы және уақытша әкелу (рұқсат) рәсімдерін кедендік транзит рәсіміне орналастыру арқылы аяқтау кезінде құқық қолдану практикасы бойынша тәжірибе алмасып, кедендік аумақта босатылуын растайтын құжаттарсыз жүрген тауарлар мәселелерін талқылады.
Сондай-ақ, кеден қызметтері басшылары кедендік үдерістердің бірізділігін қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар бірыңғайланған тәуекел индикаторларын бекітті.
Отырыс барысында Қазақстан тарапынан ЕАЭО елдерінің кеден қызметтеріне интеграциялық бірлестік аясында тауарлардың еркін қозғалысын одан әрі қамтамасыз етудің маңыздылығы туралы назар аудартылды.
Кеден қызметтері Бірлескен алқасының келесі отырысын ағымдағы жылдың IV тоқсанында Ресей Федерациясында өткізу жоспарлануда.
Құрметті салық төлеушілер!
ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті 2025 жылғы 27 қыркүйекте сағат 13:00-ден 17:00-ге дейін «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде жүйенің жұмыс қабілеттілігін арттыру мақсатында техникалық жұмыстар жүргізілетінін хабарлайды. Көрсетілген уақыт аралығында «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесі қолжетімді болмайды.
Бұл ретте, «ЭШФ» АЖ-нің қолжетімсіздігіне байланысты, қажет болған жағдайда салық төлеушілер 2025 жылғы 27 қыркүйекке ТІЖ, ЭШФ рәсімдеуге және «ЭШФ» АЖ енгізуге құқылы екенін хабарлайды:
- 2025 жылғы 28 қыркүйектен бастап бастап күнтізбелік 15 (он бес) күн ішінде қағаз тасығышта жазып берілген шот-фактура;
- 2025 жылғы 29 қыркүйектен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде қағаз жеткізгіште жазылған тауарларға ілеспе жүкқұжат.
Бұл ретте айыппұл санкциялары қолданылмайды.
2025 жылғы 26 қыркүйекте Тәжікстан астанасы Душанбеде өткен Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Кеден қызметтері басшылары кеңесінің 81-отырысына Қазақстандық делегация Мемлекеттік кірістер комитетінің Төрағасы Жандос Дүйсембиевтің басшылығымен қатысты.
Отырысқа Әзербайжан, Армения, Беларусь, Қырғызстан, Ресей, Түрікменстан, Тәжікстан және Өзбекстан елдерінің делегациялары қатысты.
Тараптар кедендік ынтымақтастықты дамыту, озат құқық қолдану тәжірибесімен алмасу және кедендік үдерістерді жетілдіру мәселелерінің кең ауқымын қарастырды.
Делегациялар басшыларымен тауарларды тауар номенклатурасына сәйкес біркелкі жіктеуді қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар шешімдер қабылданды. Бұл ретте осы салада арнайы жұмыс тобын құру және кедендік бақылауды жетілдіру мәселелері қарастырылды.
Сондай-ақ тараптар халықаралық тасымалдарға арналған уақытша әкелінген контейнерлерге кедендік бақылау ұйымдастыру тәжірибесімен бөлісті.
Қазақстандық делегация ТМД елдерінің шекараларында тиісті инфрақұрылымдық жағдайлар жасау және шекаралас учаскелерде жұмысты үйлестіре отырып бірлесіп жүргізудің маңыздылығына назар аударды.
Кеден қызметтері басшылары кеңесінің келесі отырысын 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстанда өткізу жоспарлануда.
2025 жылғы 26 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін салық заңнамасындағы өзгерістерге, сондай-ақ салықтық және кедендік аудит мәселелеріне арналған баспасөз конференциясын өткізді.
Жаңа Салық кодексі салықтық әкімшілендірудің ашықтығы мен тиімділігін арттыруға, бизнестің әкімшілік жүктемесін азайтуға және мемлекет пен кәсіпкерлік қоғамдастық арасындағы сенімді нығайтуға бағытталған бірқатар маңызды жаңалықтарды көздейді.
МКК Салықтық аудит басқармасының басшысы Даурен Нұрғожаев салықтық тексерулерге қатысты негізгі өзгерістерді таныстырды. Олардың ішінде:
Сонымен қатар, салықтық жүктеме коэффициенті тиісті қызмет түрі мен аймақ бойынша жоғарғы шектің кемінде 90 %-ын құраған жағдайда салықтық тексеру тағайындалмайды.
Баспасөз конференциясында сондай-ақ кедендік аудиттің өзекті нормалары қаралды. Оның ішінде бақылау рәсімдерін жетілдіру, цифрландыруды дамыту және сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асырудағы әкімшілік кедергілерді азайту мәселелері қамтылды.
Қабылданған өзгерістер мемлекет пен бизнес арасындағы әріптестікке негізделген салықтық және кедендік әкімшілендірудің теңгерімді тәсілін қалыптастыруға жағдай жасайды.
Мемлекеттік кірістер органдарында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу – мемлекеттік қызметтің тиімділігі мен қоғам сенімінің деңгейіне тікелей әсер ететін негізгі міндеттердің бірі болып табылады. Қазіргі уақытта халықаралық тәжірибені зерделеу мен сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға және ашықтықты арттыруға бағытталған озық тәжірибелерді енгізу ерекше маңызға ие.
Осы мақсатта, 2025 жылғы 25–26 қыркүйек күндері Астана қаласында ЕҚЫҰ Бағдарламалар офисінің қолдауымен «Мемлекеттік кірістерді басқару саласында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу» тақырыбында тренинг-семинар өткізіліп отыр. Іс-шараға ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің Орталық аппараты мен өңірлік департаменттерінің әдеп жөніндегі уәкілдері қатысты.
Семинардың ашылуында:
– Дощанова Салтанат Маратовна, ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің Персоналды басқару және ішкі әкімшілік департаментінің директоры;
– Ерлен Бадыхан, ЕҚЫҰ Бағдарламалар офисінің экономика және экология мәселелері жөніндегі ұлттық үйлестірушісі сөз сөйледі.
Семинардың дәріскері – халықаралық сарапшы, құқық докторы, ISO 37001 және ISO 37301 стандарттары бойынша сертификатталған аудитор Раймундас Калесникас. Ол 22 жылдан астам уақыт бойы Еуропалық Одақ пен Орталық Азия елдерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттарды әзірлеу және енгізу саласында жұмыс істеп келеді.
Семинар бағдарламасы қатысушыларға кәсіби қызметінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияларды тиімді қолдануға мүмкіндік беретін практикалық білім мен құралдарды ұсынуға бағытталған.
Бұл семинар – сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың өзекті мәселелерін талқылауға арналған алаң ғана емес, сонымен қатар тәжірибе алмасу, жаңа шешімдерді іздеу және ынтымақтастықты нығайту үшін тиімді платформа болып табылады.
Қазіргі заманғы халықаралық сауда мен интеграциялық үдерістер жағдайында кеден органдарының қызметінің тиімділігін арттыру, бақылау саласында заманауи құралдар мен тәсілдерді енгізу қажеттілігі туындап отыр. Сыртқы экономикалық қызметті жеңілдету мен мемлекеттің экономикалық мүдделерін сенімді қорғаудың тепе-теңдігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін негізгі тетіктердің бірі – тәуекелдерді басқару жүйесі болып табылады.
2025 жылғы 23 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Оқу-әдістемелік орталығы мен Өзбекстан Республикасы Экономика және қаржы министрлігінің Кеден комитеті Кеден институты арасындағы Өзара іс-қимыл жоспары аясында Кеден институтының тыңдаушылары мен мемлекеттік кірістердің аумақтық органдарының қызметкерлеріне арналған «Кедендік бақылауда тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану» тақырыбында онлайн-дәріс өткізілді.
Дәрістің мақсаты – тыңдаушылардың хабардарлығын және кәсіби құзыреттілігін арттыру, сондай-ақ тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану саласында тәжірибе алмасу болды.
Дәріскерлер ретінде:
- Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Тәуекелдерді басқару басқармасының бас сарапшысы – Шварнева Ольга
- Өзбекстан Республикасы Кеден институтының аға оқытушысы – Саломов Сарвар сөз сөйледі.
Өткізілген дәріс тараптар арасындағы кәсіби байланыстарды нығайтуға ықпал етіп, кедендік бақылауда тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану саласындағы өзекті білім мен тәжірибе алмасуды қамтамасыз етті.
Мұндай іс-шаралар екіжақты ынтымақтастықты дамытуға және кеден органдары қызметінің тиімділігін арттыруға елеулі үлес қосады.
24 қыркүйекте ҚМ МКК өкілдері «Адал азамат» бағдарламасы аясында №103 мектептің 9–11 сынып оқушылары мен ата-аналарына дәріс өткізді.
Кездесудің тақырыбы — қаржылық сауаттылық құндылықтарын қалыптастыру және жеке қаржыны жауапты басқару.
Қатысушыларға келесі тақырыптар бойынша түсіндірмелер берілді:
▫️ жалпыға бірдей декларациялау;
▫️ жеке тұлғалардың банкроттығы;
▫️ салық мәдениеті және жауапкершілік.
Дәріс бейнематериалдармен сүйемелденіп, оқушылар мен ата-аналарға қазіргі экономикалық үдерістерді жақсырақ түсінуге мүмкіндік берді.
Мұндай шаралар адал, еңбекқор әрі саналы азаматтарды тәрбиелеуге, сондай-ақ қаржыны сауатты басқаруды үйренуге ықпал етеді.
Құрметті БАҚ өкілдері!
Сіздерді « Салық заңнамасындағы негізгі өзгерістер, сонымен қатар салық және кедендік аудит мәселелері бойынша өзекті нормалар» тақырыбында өтетін баспасөз конференциясына қатысуға шақырамыз.
Спикері:
Нұрғожаев Дәурен, ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің Салықтық аудит басқармасының басшысы.
Модератор – Гүлжан Калменова, ҚР ҚМ МКК-нің ресми өкілі.
Уақыты: 2025 жылғы 26 қыркүйек сағ.11:00-де
Өтетін орны: Астана қ., Жеңіс д., 11, 4-қабат, 404а-кабинет, конференц-залы.
БАҚ өкілдерінің аккредитациясы үшін 2025 жылғы 25 қыркүйек сағат 18.00-ге дейін 71-81-93, 8-775-273-05-57 байланыс телефоны арқылы хабарласуға болады.