Соңғы уақытта міндеттемелерін орындай алмаған немесе әдейі орындаудан жалтарған компаниялардың сот арқылы әдейі банкрот деп танылу жағдайлары жиілеп кетті. Алайда қазіргі таңда мұндай әрекеттер жазасыз қалмайды.
Әдейі банкроттық ұғымы Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңында бекітілген, оған сәйкес, әдейі банкроттық деп кредиторлар алдындағы міндеттемелерді орындаудан жалтаруға бағытталған, мүлікті жасыру немесе иеліктен шығару жолымен жасалған құрылтайшының, лауазымды тұлғаның немесе дара кәсіпкердің қасақана әрекеттері танылады.
Әдейі банкроттықтың белгілері ретінде әдейі тиімсіз немесе жалған мәмілелер жасасу, активтерді шығару, қарыздарды өндіріп алудан бас тарту, мүлікті жасыру немесе беру, берешекті жалған арттыру, басқару және есеп жүйесін қасақана бұзу, сондай-ақ өзге де заңсыз әрекеттер танылуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының заңнамасында, атап айтқанда жоғарыда көрсетілген Заңда, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде және Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде құрылтайшылар мен лауазымды тұлғалардың жеке жауапкершілігі көзделген.
Егер банкроттықтың әдейі жасалғаны анықталса, онда сот тәртібімен бақылаушы тұлға субсидиарлық жауапкершілікке тартылуы мүмкін, яғни компанияның берешектерін өз қаражаты есебінен өтеуге міндетті болады.
Сонымен қатар, егер кінәлі тұлға әкімшілік немесе қылмыстық тергеп-тексеру нәтижесінде кінәлі деп танылса, онда банкроттық рәсімі аяқталғаннан кейін де субсидиарлық жауапкершілікке тарту мүмкіндігі сақталады.
2024–2025 жылдаға банкроттық рәсіміндегі барлық борышкерлердің қызметіне жүргізілген талдау нәтижесінде 120 әкімшілік өндіріс және 44-тен астам қылмыстық іс әдейі банкроттық белгілері бойынша қозғалды.
Енді мемлекеттік кірістер органдарының жоспарларында әдейі банкроттық белгілерін анықтаудың автоматтандырылған құралдарын пайдалану, мәмілелерді, компаниялар арасындағы байланыстарды және борышкерлердің мінез-құлқын талдау, ол үшін оңалту және банкроттық рәсімдерін автоматтандыру бойынша белсенді жұмыс басталды.
Мысалы, 2024 жылы Жамбыл облысында компанияның бұрынғы директоры сот үкімімен әдейі банкроттық жасағаны үшін кінәлі деп танылды, ал 2025 жылы сот бұл тұлғадан компанияны банкрот деп тануға дейін банктік шоттардан шығарылған ақша түріндегі активтер үшін кредиторлардың пайдасына 45 миллион теңгеден астам қаражат өндіруге шешім қабылдады.
Мұндай жағдайлар жекелеген мысалдар емес, тек 2025 жылдың өзінде кінәлі тұлғаларға қатысты 12-ден астам осындай сот шешімі шығарылған, борышкерлердің заңсыз әрекеттерін автоматтандырылған түрде анықтау процестері енгізілуіне байланысты, мемлекеттік кірістер органдары аналитикалық негізділік пен жүйелі дәлелдемелер базасының арқасында құқық қорғау органдарына жолданатын материалдардың тиімділігі артады деп күтуде, сәйкесінше сотқа жолданатын талаптардың да артуына әкеледі.
Осылайша, банкроттық рәсімі жосықсыз кәсіпкерлер үшін жауапкершіліктен жалтару тәсілі болуды тоқтатады және әділдікті қалпына келтірудің пәрменді құралы — кінәлі тұлғаларды жеке жауапкершілікке тарту есебінен кредиторлардың талаптарын барынша қанағаттандыруға бағытталған тетікке айналады. Ескіру мерзімі ұзартылуы мүмкін, ал қаржылық және қылмыстық жауапкершілік нақты.
2026 жылға дейін қайтарудың оңайлатылған тәртібін салық төлеушілердің жекелеген санаттары ғана қолданды (ірі салық төлеушілер, өндірушілер, сондай-ақ валюталық түсімді теңгемен айырбастайтын шикізат экспорттаушылар).
ҚР жаңа Салық кодексінің енгізілуімен нөлдік мөлшерлемені қолданатын салық төлеушілердің барлық санаттарымен ҚҚС асып кетуін қайтарудың оңайлатылған тәртібін таңдау мүмкіндігі көзделген.
ҚҚС сомасының асып кетуін қайтару «Қосылған құн салығы бойынша Декларация» салық есептілігінде көрсетілген ҚҚС асып кету сомасын қайтару туралы талап негізінде жүзеге асырылады (300.00-нысан).
Салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесі салық төлеушісінің кабинетінде (ИСНА КНП) жаңа заңнама бойынша талаптарды көрсету бөлігінде «Қосылған құн салығы бойынша Декларация» (300.00-нысан) және «Қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомалары бойынша мәліметтер» 9-қосымшасы салық есептілігін жаңарту жүргізілді.
Осылайша, салық заңнамасындағы өзгерістерге байланысты 2025 жылғы 4 тоқсандағы ҚҚС асып кеткен соманы қайтару туралы талапты ИСНА КНП арқылы ұсыну қажет knp.kgd.gov.kz
Құрметті салық төлеушілер!
ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті 2026 жылғы 21 қаңтардың сағат 00:00-ден 02:00-ге дейін «Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесінде, жүйені оңтайландыру бойынша техникалық жұмыстар жоспарланғанын хабарлайды.
Көрсетілген уақыт аралығында "Электрондық шот-фактуралар" ақпараттық жүйесі қолжетімді болмайды.
Келтірілген қолайсыздықтар үшін кешірім сұраймыз!
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті Қытай Халық Республикасының құзыретті органдары беретін салықтық резиденттік сертификаттарын рәсімдеудің жаңа қағидалары 2025 жылғы 1 сәуірден бастап қолданысқа енгізілгенін хабарлайды.
Негізгі жаңалық сертификатта уәкілетті тұлға қоятын қолды алып тастау. Құжаттың заңды күші салық органының ресми мөрімен және мөрдің түпнұсқалығын растайтын апостильмен қамтамасыз етіледі.
Апостильдің әдетте қол қою туралы мәліметтер көрсетілетін бағандарда «қолданылмайды» («Not applicable») деген белгі қойылады, бұл қалыптасқан практикаға сәйкес келеді және құжаттың заңды күшіне әсер етпейді.
Бұл шешім тиімділікті арттыруға және салықтық резиденттік сертификаттарын беру жөніндегі сұрау салуларды өңдеу мерзімдерін қысқартуға бағытталған. Жаңа тәртіп 1961 жылғы 5 қазандағы Гаага конвенциясының ережелеріне сәйкес келеді және құжаттың халықаралық деңгейде танылуын қамтамасыз етеді.
Бұл өзгеріс салықтық резиденттікті растау рәсімдерін ңайлатуға және жеделдетуге бағытталған. Мөрі мен апостилі бар сертификат салықтық мақсаттар үшін танылатын толыққанды ресми құжат болып табылады.
Бұрын берілген, құрамында қолтаңбасы да, мөрі де бар сертификаттар заңды күшін сақтайды және тиісті кезеңдер үшін салықтық мәртебені растау мақсатында қабылданады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті салық төлеушілерге және олардың уәкілетті өкілдеріне Қытай Халық Республикасының құзыретті органдары берген құжаттарды ұсыну кезінде осы өзгерістерді ескеруді ұсынады.
Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2025 жылғы 23 қыркүйектегі № 84 «Еуразиялық экономикалық одақта тасымалдарды қадағалау үшін навигациялық пломбаларды қолдану туралы 2022 жылғы 19 сәуірдегі Келісімге сәйкес тасымалдарды қадағалауды енгізу туралы» шешіміне сәйкес, Еуразиялық экономикалық одақтың аумағында 2026 жылғы 11 ақпаннан бастап екі немесе одан да көп мүше мемлекеттердің аумақтары арқылы тасымалданатын тауарларға қатысты навигациялық пломбаларды қолдана отырып қадағалау енгізіледі.
Навигациялық пломбаларды қолдана отырып қадағалау кезең-кезеңімен автомобиль және теміржол көлігімен тасымалданатын тауарларға қатысты, кедендік транзит және экспорт кедендік рәсімдері шеңберінде, сондай-ақ Одаққа мүше мемлекеттердің өзара саудасы аясында енгізілетін болады.
Бизнес өкілдерінің, оның ішінде тасымалдаушылардың, экспедиторлардың және тасымалдау процестеріне қатысатын өзге де тұлғалардың назарын логистикалық процестердің үздіксіздігін және тасымалдау мерзімдерінің сақталуын қамтамасыз ету мақсатында Одақ пен Қазақстан Республикасының заңнамасы талаптарын сақтау қажеттілігіне аударамыз.
2026 жылғы 20 қаңтарда сағат 16:00-де Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті акцизделетін өнімді таңбалау қағидаларын бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті енгізуге байланысты реттеушілік әсерді талдау нәтижелерін талқылау бойынша жария тыңдаулар өткізеді.
Жария тыңдаулар барысында акцизделетін өнімді таңбалау және қадағалау саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамасын жетілдіру жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу шеңберінде жүргізілген реттеушілік әсерді талдау нәтижелері, сондай-ақ белгіленген талаптарды сақтамағаны үшін әкімшілік жауапкершілік шаралары қаралатын болады.
Жария тыңдауларға мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің, бизнес-қоғамдастықтың өкілдері және өзге де мүдделі тұлғалар қатысуға шақырылады.
Жария тыңдауларға қатысуға өтінімдер murat.alibek@kgd.gov.kz электрондық поштасына өтініш жолдау арқылы қабылданады.
2026 жылғы 5 қаңтарда, Инчхон қ. (Корея Республикасы) – ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Корея Республикасындағы өкілі Бибарыс Шапетов Инчхон әуежайы кеденінің директоры Пак Хон мырзамен жұмыс кездесуіне қатысты.
Инчхон халықаралық әуежайы Корея Республикасының ең ірі әуе қақпасы әрі Азиядағы негізгі авиациялық тораптардың бірі болып табылады. 2025 жылы жолаушылар ағыны 74 071 475 адамды (тәулігіне орта есеппен 202 935 адам) құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 4%-ға көп.
Кездесу барысында тараптар жолаушылар ағыны жоғары жағдайында кедендік бақылаудың өзекті мәселелерін, оның ішінде рәсімдердің тиімділігін арттыру, тәуекелге негізделген бақылауды қолдану, сондай-ақ кедендік операцияларды жеделдету және жеңілдету үшін цифрлық шешімдер мен заманауи технологияларды пайдалану мәселелерін талқылады.
Есірткі құралдарының заңсыз айналымына қарсы іс-қимыл тақырыбына ерекше назар аударылды. Пак мырза әуежай кеденінің негізгі басымдықтарының бірі – есірткі заттарын елге кіргізу әрекеттерінің жолын кесу екенін атап өтті. Осы орайда ол 2025 жылғы қаңтар–қыркүйек айлары аралығында Инчхон әуежайында есірткі әкелуге әрекет жасауға байланысты 303 жағдай анықталғанын айтты.
Сапар аясында ҚР ҚМ МКК өкілі жолаушылар терминалындағы кеден бөлімшелерінің жұмысын, соның ішінде халықаралық келу және кету аймақтарындағы бақылаудың жалпы логикасын, сондай-ақ адал жолаушылар үшін қолайлылық пен қауіпсіздік талаптары арасындағы теңгерімді қамтамасыз етуге бағытталған тәжірибелерді танысып шықты.
«Электрондық шот-фактуралар» ақпараттық жүйесі бірыңғай контурда және порталдың бір ғана мекенжайы бойынша жұмыс істейді. https://esf.gov.kz:8443/esf-web/app және https://esf.gov.kz:8443/esf-web/login сілтемелері ЭШФ АЖ-ның бір және сол веб-қосымшасына жатады және жүйенің әртүрлі нұсқалары болып табылмайды. Қандай да бір URL мекенжайын пайдалану функционалдың қолжетімділігіне, оның ішінде ҚҚС-тың 5 % және 16 % мөлшерлемелерін қолдану мүмкіндігіне әсер етпейді.
2026 жылы ҚҚС бойынша есепке тұрған жекелеген салық төлеушілерде ҚҚС мөлшерлемелерін таңдау мүмкіндігінің болмауы порталға кіру мекенжайымен байланысты емес. Электрондық шот-фактураларды қалыптастыру және қолжетімді ҚҚС мөлшерлемелері салық төлеушінің мәртебесіне, оның ҚҚС бойынша тіркеу деректеріне, сондай-ақ осы мәліметтердің жүйенің есептік деректерінде дұрыс көрсетілуіне байланысты айқындалады.
2026 жылғы 16 қаңтар сағат 11:00-де @press_kyzmet_kgd Instagram парақшасында «Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша өзгерістер» тақырыбында тікелей эфир өтеді.
Спикер – Аббасова Айгуль, ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті Салықтық әдіснама басқарма басшысының орынбасары.
Модератор – Гүлжан Калменова, ҚР ҚМ МКК-нің ресми өкілі.
ҚР ҚМ МКК-нің әлеуметтік желідегі ресми парақшаларына жазылып, ресми ақпаратқа ғана сеніңіз.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енгенін еске салады, осы Салық кодексімен үш арнаулы салық режимі көзделген: өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін, оңайлатылған декларация негізіндегі, шаруа (фермер) қожалықтары үшін арнаулы салық режимі туралы ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті Арнаулы салық режимі әкімшілендіру басқармасының басшысы Шыңберген Ерқанат ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінде өткен баспасөз конференциясында айтып берді.
Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолдануды жоспарлаған салық төлеушілер 2026 жылғы 1 наурызға дейін қолданылатын салық салу режимі туралы хабарлама ұсынуы қажет.
Аталған хабарлама 2026 жылғы 1 наурызға дейін ұсынылмаған жағдайда, салық төлеушілер 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібіне автоматты түрде көшіріледі.
Хабарламаны келесі тәсілдермен ұсынуға болады:
Анықтама үшін: қазіргі уақытта аталған сервис Kaspi Bank қосымшасында «Мемлекеттік қызметтер» – «ЖК деректемелері мен салық режимін өзгерту» бөлімінде іске асырылған.
Салық төлеушілердің назарына! 2025 жылдың соңында қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны «көшу» себебімен қате ұсынған салық төлеушілер үшін хабарлаймыз.
2026 жылғы 12 қаңтардан бастап ақпараттық жүйеде «көшу» себебімен қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны қайта ұсыну мүмкіндігі қолжетімді.
Осыған байланысты, 2025 жылдың соңында қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны қате түрде ұсынған салық төлеушілерге жаңа хабарламаны қайта ұсыну қажет.
2026 жылғы 1 наурызда салық органдары 2025 жылы патент негізіндегі АСР-ін немесе арнаулы мобильді қосымшаны пайдалана отырып АСР-ін қолданған салық төлеушілерді жеке кәсіпкер ретінде есептен автоматты түрде шығарады.
Есептен шығару күні 2026 жылғы 1 қаңтар болып есептеледі, бұл ретте салық төлеушінің өз бетінше есептен шығу туралы өтініш беру құқығы сақталады.
Ескерту: егер салық төлеуші қолданылатын салық салу режимі туралы хабарлама ұсынып, басқа режимді таңдаған болса, автоматты түрде есептен шығару жүргізілмейді.
Бұл ретте, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін қолданудың басталу күні «E-Salyq Business» мобильді қосымшасында алғашқы чектің қалыптастырылған күні болып табылады.
Шаруа (фермер) қожалықтары үшін арнаулы салық режиміне көшу 2026 жылғы 1 наурызға дейін салық органдары арқылы автоматты түрде жүзеге асырылады және салық төлеушілерден хабарлама ұсынуды талап етпейді.