ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ

ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ

Қазақстанда азаматтардың төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және қарыз жүктемесін азайту мақсатында жеке тұлғалардың банкроттығы рәсімі енгізілген. Бұл тетік борышкерлерге қаржылық жағдайын реттеуге мүмкіндік береді.

Жеке тұлғаның банкроттығы дегеніміз не?

Жеке тұлғаның банкроттығы – азаматтың өз міндеттемелері бойынша қарыздарын төлей алмауы жағдайында қолданылатын заңды рәсім. Ол арқылы азаматтың берешектерін қайта құрылымдау немесе белгілі бір талаптарға сәйкес есептен шығару қарастырылады.

Қазақстан Республикасында бұл рәсім:

  • соттан тыс банкроттық;
  • сот арқылы банкроттық;
  • төлем қабілеттілігін қалпына келтіру тәртібі бойынша жүзеге асырылады.

Соттан тыс банкроттық кімдерге арналған?

Соттан тыс банкроттық рәсімін келесі талаптарға сәйкес келетін азаматтар пайдалана алады:

  • банк, микроқаржы ұйымдары немесе коллекторлық агенттіктер алдындағы қарызы болуы;
  • қарызды өтеу мерзімі 12 айдан асып кетуі;
  • соңғы 12 ай ішінде төлем жасалмауы;
  • мүліктің болмауы;
  • берешекті өндіріп алу бойынша шаралар қолданылған болуы.

Әлеуметтік осал топтағы азаматтар үшін кейбір талаптар жеңілдетілуі мүмкін.

Сот арқылы банкроттық рәсімі

Егер азаматтың мүлкі болса немесе қарыз көлемі күрделі жағдайға жетсе, сот арқылы банкроттық рәсімі қолданылады. Бұл жағдайда:

  • сот қаржы жағдайын қарайды;
  • мүлік тізімі жасалады;
  • кредиторлар алдындағы міндеттемелер заң аясында реттеледі.

Рәсім барысында борышкердің мүлкі сатылып, қаражат қарызды өтеуге бағытталуы мүмкін.

Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру

Бұл рәсім азаматқа өзін банкрот деп жарияламай-ақ, қарыздарын бөліп төлеуге мүмкіндік береді. Сот арқылы төлем кестесі бекітіліп, азамат белгілі бір мерзім ішінде қарызын өтейді.

Банкроттықтың салдары

Жеке тұлғаны банкрот деп танудың бірқатар салдары бар:

  • 5 жыл бойы несие алу шектеледі;
  • қайта банкроттық рәсімін қолдану белгілі бір мерзімге шектеледі;
  • қаржылық жағдайына мониторинг жүргізілуі мүмкін.

Сондықтан банкроттық рәсіміне жүгінер алдында барлық құқықтық және қаржылық салдарды мұқият бағалау қажет.

Өтінішті қайда беруге болады?

Соттан тыс банкроттық рәсіміне өтініш:

  • электрондық үкімет порталы арқылы;
  • халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы беріледі.