Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер: әрбір мемлекеттік қызметші мен азамат не білуі керек?

Мемлекеттік қызметте болу — бұл тек өкілеттік емес, сонымен қатар үлкен жауапкершілік. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚР Заңы (12-бап) мүдделер қақтығысын болдырмау үшін нақты шектеулерді белгілеген.

Бұл ережелер кімге қатысты?

Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген тұлғаларға және оларға теңестірілген тұлғаларға.

📍 6 негізгі шектеу:

1. Қызметті үйлестірмеу: мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыруға тыйым салынады.
2. Туыстардың бірге жұмыс істемеуі: жақын туыстардың, ерлі-зайыптылардың немесе жекжаттардың (ерлі-зайыптылардың туыстары) бір-біріне тікелей бағынысты лауазымдарда бірге жұмыс істеуіне жол берілмейді.
3. Ақпаратты пайдаланбау: ресми таратуға жатпайтын қызметтік ақпаратты жеке пайда табу мақсатында қолдануға болмайды.
4. Сыйлықтарға тыйым салу: мемлекеттік қызметшінің өкілеттігіне кіретін іс-әрекеттері үшін сыйлықтар, ақшалай сыйақы немесе қызметтер алуға тыйым салынады.
5. Шетелдік шоттар: ҚР шегінен тыс жердегі шетелдік банктерде шоттар ашуға, иелік етуге және қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауға тыйым салынады.
6. Құмар ойындар: құмар ойындарға және бәс тігуге (казиноларда да, онлайн да) қатысуға қатаң тыйым салынған.

👨‍👩‍👧‍👦 Отбасы мүшелері үшін маңызды

Шектеулер тек шенеуніктерге ғана емес, олардың отбасы мүшелеріне де (ері/зайыбы, ата-анасы, балалары) қатысты. Оларға мемлекеттік қызметшінің іс-әрекеті үшін сыйлықтар немесе қызметтер алуға болмайды.

⚖️ Салдары қандай?

• Жұмысқа қабылдаудан бас тарту — егер үміткер бұл шектеулерді жазбаша түрде қабылдамаса.
• Жұмыстан босату — егер шектеулер бұзылса немесе оларды сақтаудан бас тартса.

💰 Сыйлық немесе ақша «байқаусызда» түскен жағдайда не істеу керек?

• Ақша: хабарсыз түскен қаражатты анықтағаннан кейін 2 апта ішінде республикалық бюджетке аудару қажет.
• Сыйлықтар: 7 күнтізбелік күн ішінде мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға өткізілуі тиіс.

Қызықты дерек: Мемлекеттік қызметші өзі тапсырған сыйлықты нарықтық құны бойынша мемлекеттен сатып алуға құқылы.