Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарт: әрбір мемлекеттік қызметші нені білуі тиіс?

Адалдық, принципшілдік және ашықтық — бұл жай ғана сөздер емес, азаматтардың мемлекетке деген сенімінің негізі. Бүгінде Қазақстанда сыбайлас жемқорлықпен күрес жаңа деңгейге шықты: біз тек фактілерді тіркеуден терең алдын алу мен қатаң жауапкершілікке көштік.

📚 Құқықтық негіз

Әрбір қызметшінің қызметі нақты нормативтік базамен реттеледі. Біз келесі құжаттарға сүйенеміз:

• ҚР Конституциясы (заң үстемдігі).
• «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» және «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңдар.
• Қылмыстық және Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстер.

🛡 Жауапкершілік түрлері: әдептен заңға дейін

Қазақстанда көпдеңгейлі бақылау жүйесі енгізілген:

1. Тәртіптік жауапкершілік: Әдеп нормаларын және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді бұзғаны үшін қолданылады. Тіпті «ұсақ» теріс қылықтың өзі теріс себептермен жұмыстан шығаруға әкеп соғуы мүмкін, бұл мемлекеттік қызметке қайта оралу жолын мәңгілікке жабады.
2. Әкімшілік жауапкершілік: Заңсыз сыйлықтар немесе қызметтер алғаны үшін, сондай-ақ декларация тапсырмағаны үшін қолданылады.

Маңызды: құны 2 АЕК-тен асатын сыйлық алу ірі айыппұлға ғана емес, сонымен қатар қызметтен дереу босатуға әкеп соғады.

1. Қылмыстық жауапкершілік (ең қатаң шара):
• Айыппұлдар: пара сомасының 30-дан 80 еселенген мөлшеріне дейін.
• Мерзімдер: ауыр қылмыстар үшін 5-тен 15 жылға дейін бас бостандығынан айыру.
• Өмір бойына тыйым салу: жемқорлық үшін сотталғандар мемлекеттік секторда лауазымдарды атқару құқығынан мәңгілікке айырылады.

🚫 «Мүлдем төзбеушілік» қағидаты

Заманауи саясат «мәжбүрлі жемқорлық» деген түсінікті жоққа шығарады. Жауапкершілікті бәрі арқалайды: пара алушы да, пара беруші де, делдал да. Қызметтік өкілеттікті жеке мақсатта пайдалану — бүкіл елдің беделіне нұқсан келтіру.

🤝 Алдын алу және жеке үлгі

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет әрқайсымыздан басталады. Әдеп нормаларын сақтау, мүдделер қақтығысы туралы уақтылы хабарлау және шешімдердің ашықтығы — құқық бұзушылықтардан қорғаудың ең жақсы жолы.

Сыбайлас жемқорлық — бұл тығырыққа тірейтін жол. Біздің ортақ міндетіміз — халық игілігі үшін әділ әрі тиімді қызметті қамтамасыз ету. Таза қол мен адал ниет — Қазақстанның заманауи мемлекеттік қызметшісінің басты стандарты. 🇰🇿

 

#АнтикорРК #ЗаңЖәнеТәртіп #МемлекеттікҚызмет #Қазақстан2026 #ЖемқорлыққаЖолЖоқ #ҚызметтікӘдеп