
Қазақстан Республикасының аумағында Салық кодексінің 110-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес, осы бапта өзгеше белгіленбесе, ақша есеп айырысулары деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-кассалық машинаны (БКМ) міндетті түрде қолдану арқылы жүзеге асырылады. Бұл БКМ модельдері кассалық машиналар тізіліміне енгізілген болуы тиіс.Бақылау-кассалық машинаны (БКМ) қолданудан келесі тұлғалар босатылады:
1) жеке тұлға;
2) жеке сот орындаушысы, адвокат және кәсіби медиатор;
3) билеттер беру арқылы қалалық қоғамдық көлікте жолаушылар тасымалдау қызметін көрсететін тұлға. Қоғамдық қалалық көлік билеттерінің нысаны көлік саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыратын уәкілетті мемлекеттік органның уәкілетті органмен келісімі бойынша бекітіледі;
4) Ұлттық Банк;
5) екінші деңгейдегі банк;
6) діни бірлестік;
7) Ұлттық пошта операторы, жалпыға ортақ телекоммуникация желісі жоқ жерлерде жүзеге асырылатын ақша есеп айырысуларын қоспағанда;
8) арнайы мобильді қосымша арқылы есеп айырысуды жүзеге асыратын тұлға.
Осылайша, заңнамада бақылау-касса машиналары қолданылмайтын адамдардың толық тізбесі мен негіздері көзделген.
Коммерциялық емес ұйымдар, соның ішінде мүлік иелерінің бірлестіктері (МИБ), жоғарыда көрсетілген тізімге кірмейді. Тиісінше, МИБ үшін бақылау-кассалық машиналарды қолданудан босату салық заңнамасында көзделмеген.
Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 19-бабының 1-тармақшасына сәйкес, ақша есеп айырысулары — тауар сатып алу, жұмыс орындау, қызмет көрсету үшін қолма-қол ақшамен және (немесе) төлем карточкаларын және (немесе) мобильді төлемдерді пайдалану арқылы жүзеге асырылатын есеп айырысулар болып табылады.
Осылайша, жұмыс орындау немесе қызмет көрсету үшін қолма-қол ақшамен және (немесе) төлем карточкаларын және (немесе) мобильді төлемдерді пайдалану арқылы ақша есеп айырысуларын жүзеге асырған кезде коммерциялық емес ұйымдар, соның ішінде МИБ, БКМ қолданып, БКМ чегін беруі міндетті.