Тауарлар шығарылғаннан кейін кедендік құнды анықтау және бақылау ерекшеліктері
Тауарларды шығарғаннан кейін кедендік құнды анықтау және бақылау кедендік әкімшілендіру жүйесінің маңызды элементі болып табылады және кедендік баждар мен салықтарды төлеудің толықтығы мен дұрыстығын қамтамасыз етуге бағытталған. Постконтроль кеден органдарына қосымша ақпарат көздерін пайдалана отырып, сыртқы экономикалық мәміле туралы мәліметтерді неғұрлым егжей-тегжейлі және жан-жақты талдауға мүмкіндік береді.
Кеден органдары нысандардың бірі шеңберінде шығарылғаннан кейін тауарлардың кедендік құнына бақылау жүргізеді, бұл Кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді тексеру – камералдық кедендік тексеру. ҚР "ҚР Кедендік реттеу туралы" Кодексінің 417-бабына сәйкес камералдық кедендік тексеру кедендік операцияларды жасау кезінде немесе кеден органдарының талабы бойынша тексерілетін тұлға ұсынған кедендік декларацияларда және (немесе) коммерциялық, көліктік және өзге де құжаттарда қамтылған мәліметтерді зерделеу және талдау жолымен жүргізіледі. Камералдық кедендік тексеруді жүргізу үшін негіздердің бірі тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану нәтижелері болып табылады. Мұндай тексеру жүргізу кезінде кеден органы анықталған бұзушылықтардың сипаттамасын қоса бере отырып, бұзушылықтарды жою туралы хабарлама тапсырады. Тексерілетін тұлғаның бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны орындау мерзімі тапсырылған күннен кейінгі күннен бастап жиырма жұмыс күнін құрайды. Келісілген жағдайда – қосымша есептелген кедендік төлемдер мен салықтарды төлеу жолымен анықталған бұзушылықтарды жою орындалу деп танылады. Келіспеген жағдайда тексерілетін тұлғаның растайтын құжаттарды, оның ішінде кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді қоса бере отырып, анықталған бұзушылықтар бойынша түсініктеме беруі.
Кеден органы түсіндірмемен және құжаттармен келіскен кезде тексерілетін адамға түсініктеме алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде хабарлайды. Кеден органы бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны орындалмаған деп тану туралы шешім шығаруға келіспеген жағдайда.
Сондай-ақ, тауар шығарылғаннан кейін басталған және өзге жағдайларда ҚР ҚМ МКК төрағасының 01.11.2022 жылғы № 649 бұйрығымен бекітілген Кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді тексеру тәртібі ҚР ҚМ МКК төрағасының 04.12.2024 жылғы № 1273 бұйрығымен жойылғанын атап өткен жөн. Қолданыстағы бұйрықпен мемлекеттік кірістер департаментінің құрылымдық бөлімшелерінің кедендік құжаттарды және (немесе) мәліметтерді тексеруді жүзеге асыру жағдайлары айқындалды.