Бақылаудың толықтығын сақтай отырып рәсімдерді жеделдету басымдық болып қала береді
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары Артем Анатольевич Абильдиновпен сұхбат
Артем Анатольевич, 2026 жылы кедендік реттеу саласында қандай негізгі өзгерістер күшіне енді және олардың қайсысы азаматтар мен бизнес үшін неғұрлым айқын байқалады?
А.А. Абильдинов: 2026 жылғы 1 шілдеден бастап ЕАЭО шеңберінде электрондық сауда тауарлары жеке санатқа бөлінді. Бажсыз лимит 200 еуро деңгейінде сақталды. Сонымен қатар, 31 кг салмақ шегі алынып тасталды. Егер сәлемдеме немесе тапсырыс құны 200 евродан асса, тауар құнының 5%-ы мөлшерінде кедендік баж алынады және 16% ҚҚС. Операторлар ресімдейтін электрондық сауда тауарларына арнайы декларация енгізілді. AliExpress, Temu және ұқсас сайттардан әдеттегі сатып алулардың көпшілігі үшін рәсім әдеттегідей болып қалады - кеден органдарына өз бетінше жүгінудің қажеті жоқ. Бұл шаралар интернет-сауданы ретке келтіруге және жеке сатып алу түріндегі коммерциялық партиялардың әкелінуіне жол бермеуге бағытталған.
Цифрландыру кедендік әкімшілендіруге қалай әсер етеді, әсіресе Маңғыстау облысының теңіз порттарымен?
А.А. Абильдинов: біз "Keden" ақпараттық жүйесінде белсенді жұмыс істейміз. Бұл транзиттік декларацияларды ресімдеуді жеделдетуге (30-дан шамамен 10 минутқа дейін), контейнерлік композицияларды тезірек өңдеуге және қағаз құжат айналымын азайтуға мүмкіндік береді. Өңірде бұл әсіресе Ақтау және Құрық теңіз порттары, терминалдар мен өткізу пункттері үшін маңызды. Түркіменстанмен шекарадағы "Темір-баба" сияқты жаңғыртылған бекеттер қазірдің өзінде шекарадан өту уақытының қысқарғанын көрсетіп отыр. Сандық құралдар ашықтықты арттырады, әкімшілік жүктемені азайтады және тәуекелдерді басқару жүйесін тиімдірек қолдануға мүмкіндік береді.
Дәл қазір сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар мен жеке тұлғалар үшін нені білу маңызды?
А.А. Абильдинов: СЭҚ қатысушыларына "Keden" жұмысына уақтылы ауысуды, өзекті анықтамалықтарды қадағалауды және алдын ала ақпараттандыруды дұрыс ресімдеуді ұсынамын. Жеке тұлғаларға — сәлемдемелердің құны мен сипатына мұқият қарау қажет. Тұрақты ірі партиялар кезінде, тіпті ЕАЭО елдерінен де болса, егер кәсіпкерлік қызметтің белгілері анықталса, толыққанды ресімдеу талап етілуі мүмкін. Көлік құралдарын кедендік ресімдеу мәселелері бойынша ағымдағы сәтте мөлшерлемелерге елеулі өзгерістер енгізілмеді-біз қолданыстағы заңнама шеңберінде жұмыс істейміз.
Жақын арада Департаменттің кедендік әкімшілендіруде қандай басымдықтары бар?
А.А. Абильдинов: ең бастысы-сыртқы экономикалық қызметке адал қатысушылар үшін ыңғайлылық пен тиімді бақылау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ету. Мемлекеттік кірістер комитеті цифрландыруды жалғастыруда, ал Департамент кеден бекеттерінің жұмысын оңтайландыруды, түсіндіру жұмыстарын және бизнеспен өзара іс-қимылды жалғастыруда. Маңғыстау облысы маңызды логистикалық хаб болып табылады, сондықтан бақылаудың толықтығын сақтай отырып, рәсімдерді жеделдету басымдық болып қала береді.