Салық төлеушінің (салық агентінің) жеке шотын жүргізу ережелері: 2026 жылдан бастап жаңа тәртіп

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 28 қазандағы № 637 бұйрығымен Салық төлеушінің (салық агентінің) жеке шотын жүргізудің кейбір мәселелері туралы ереже бекітілді. Құжат 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді.

 

Негізгі өзгерістер мен мақсаттары

- Жаңа ақпараттық жүйе — бұрынғы «Орталықтандырылған сәйкестендірілген дербес шоттар» ақпараттық жүйесінің (ОСДШ АЖ) орнына Салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесіне (СӘИЖ) енгізілді.

Бұл салықтарды, бюджетке төлемдерді, әлеуметтік төлемдерді, өсімпұлдар мен айыппұлдарды есепке алуды жеңілдетеді және жылдамдатады.

- Жеке шот — салық төлеушінің (салық агентінің) салықтар, бюджетке төлемдер, әлеуметтік төлемдер, өсімпұлдар мен айыппұлдар бойынша есептелген, начисленген (азайтылған), төленген (есепке алынған және қайтарылған) сомаларын есепке алу құжаты.

- Есептеу теңге және тиынмен жүргізіледі, қажет болған жағдайда натуралды түрде де (заңда көзделгенде).

 

Жеке шот қалай ашылады және жүргізіледі?

- Жеке шоттар салық төлеушінің (салық агентінің) ИИН/БИН бойынша, бюджет кірістерінің бірыңғай жіктемесі бойынша кодтармен ашылады.

- Есепке алу: есептелген, начисленген, азайтылған, төленген, есепке алынған, қайтарылған сомалар хронологиялық тәртіпте көрсетіледі.

- Сальдо (қалдық): қарыз — «–» таңбасымен, артық төлем — «+» таңбасымен.

- Негізгі операциялар: есептеу, начисление, төлеу, есепке алу (зачет) және қайтару, өсімпұл мен айыппұлдарды есепке алу, мерзімдерді өзгерту.

 

Артық төлемдермен жұмыс:

- Артық (қателікпен) төленген сомаларды есепке алу және қайтару рәсімделеді.

- Қайтару мерзімі қысқартылған (бұрынғы 10 күннің орнына 5 жұмыс күні).

- Арнайы нысандар бойынша салықтық өтініш беріледі.

 

Өсімпұлдар мен айыппұлдар

- Өсімпұлдар Салық кодекстің нормаларына сәйкес есептеледі (негізгі және жеңілдетілген ставкалар, мысалы, горизонтальды мониторинг қатысушылары үшін).

- Айыппұлдар әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін начисленеді және жеке шотта көрсетіледі.

 

Жеке шотты беру және жабу

- Жеке шот орны ауысқанда, реорганизацияда, жеке кәсіпкердің есептен шығарылғанда және басқа жағдайларда беріледі (10 жұмыс күні ішінде).

- Жабу — заңды тұлғаның жойылуы, жеке кәсіпкердің есептен шығарылуы және т.б. негіздер бойынша.

 

Қосымша маңызды аспектілер

- Салықтық есептілік негізінде автоматты есептеу.

- Мерзімдерді өзгерту, банкроттық, қайтыс болу жағдайларында арнайы тәртіптер.

- Жеке шоттардағы ақпаратқа қолжетімділік тек уәкілетті қызметкерлерге беріледі, қорғау деңгейі жоғары.

Бұл ережелер салық әкімшілендіруін цифрландыруды жалғастырады, салық төлеушілер үшін есептілікті ашық әрі ыңғайлы етеді, қателіктерді азайтады және мемлекеттік қызметтердің сапасын арттырады.

 

Түпқараған ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасының басшысы Шомақов Рүстем Бисенбайұлы