
Ақтау қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы басшысының орынбасары Данияр Сағдуллинмен сұхбат
Қайырлы күн, Данияр Ерболатұлы! Сұхбатқа уақыт бөлгеніңіз үшін рақмет. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енді, ол қосымша құн салығы (ҚҚС) ережелерін айтарлықтай өзгертті. Ақтау тұрғындары мен бизнеске қатысты негізгі өзгерістер туралы айтып беріңізші.
Данияр Сағдуллин: Сәлеметсіз бе! Сіздің сұрақтарыңызға жауап беруге қуаныштымын. Шынында да, 2026 жыл ҚҚС әкімшілендіруінде үлкен өзгерістер әкелді. Негізгі мақсат — әлеуметтік маңызы бар салаларды қолдауды сақтай отырып, салық базасын кеңейту.
Ең елеулі өзгеріс — ҚҚС базалық мөлшерлемесінің өсуі. Бұл қаншалықты маңызды?
Данияр Сағдуллин: ҚҚС базалық мөлшерлемесі 12%—дан 16%—ға дейін көтерілді. Бұл Қазақстан аумағында тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сату бойынша салық салынатын айналымдардың көпшілігіне қатысты. Егер мөлшерлеме жаңа жылда жүзеге асырылса, мөлшерлеме 2026 жылға дейін жасалған шарттарға да қолданылады.
Көптеген кәсіпкерлер бұл бағаның өсуіне әкеледі деп алаңдайды. Сіз бұған қалай түсініктеме бересіз?
Данияр Сагдуллин: мөлшерлеменің өсуі сөзсіз түпкілікті құнға әсер етеді, әсіресе кіріс ҚҚС—ты толығымен есептей алмайтындар үшін. Алайда, өтемақы тетіктері енгізіледі: жеңілдік мөлшерлемелері және босату. Үкімет бюджеттің қосымша кірістері экономика мен әлеуметтік саланы қолдауға мүмкіндік береді деп есептейді.
Жеңілдік ставкалары туралы толығырақ айтып беріңіз.
Данияр Сағдуллин: 2026 жылдан бастап төмендетілген мөлшерлемелер енгізілді:
— 5% (2027 жылға дейін — 10%) — лицензияланған медициналық ұйымдар көрсететін дәрілік заттарға, медициналық бұйымдар мен қызметтерге.
— 10%—отандық мерзімді баспа басылымдарын сатуға.
Бұдан басқа, ҚҚС—тан толық босатылған операциялардың тізімі кеңейтілді: әлеуметтік маңызы бар азық—түлік өнімдері, баспа қызметтері, археологиялық жұмыстар және тағы басқалар.
Маңызды мәселе — ҚҚС бойынша тіркеу шегін өзгерту. Бұл кімге әсер етті?
Данияр Сағдуллин: ҚҚС бойынша міндетті есепке қою шегі айтарлықтай төмендеді — 10 000 АЕК—ке дейін (2026 жылы бұл күнтізбелік жылға шамамен 43,2 млн теңге айналым). Бұрын 20 000 АЕК болған. Бұл дегеніміз, қазір көптеген орта бизнес компаниялары ҚҚС төлеуші болуға міндетті. Ерікті тіркеуден ертерек өтуге болады.
Біз қазірдің өзінде Ақтау кәсіпкерлерімен белсенді жұмыс істейміз: түсіндіру кездесулерін өткіземіз және есепке қоюға көмектесеміз.
Тағы қандай маңызды жаңалықтарды атап өткен жөн?
Данияр Сағдуллин:
— Тұрғын үйді сату және жалға беру кезінде ҚҚС—тан босатуды жою (бұл құрылыс салушылар үшін есепке алуды жеңілдетеді).
— Қазақстандықтарға тауарлар мен қызметтерді онлайн сататын шетелдік компаниялар үшін жаңа ережелер (ҚҚС бойынша міндетті тіркеу).
— Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін есепке жатқызылатын ҚҚС сомасын 80%—ға дейін ұлғайту.
— Электрондық шот—фактуралар мен бақылауға қойылатын талаптарды қатаңдату.
Осы өзгерістерге тап болған Ақтау кәсіпкерлеріне не кеңес бересіз?
Данияр Сағдуллин:
Соңғы күндерді күтпеңіз: айыппұлдарды болдырмау үшін алдын—ала дайындалғаныңыз жөн.
Егжей—тегжейлі түсіндірулеріңіз үшін көп рахмет, Данияр Ерболатұлы!
Данияр Сағдуллин: Әрқашан мархабат! Біз бизнеспен диалогқа ашықпыз. Ең бастысы — заңнаманы сақтау және ашық жұмыс.