«Бекітемін»
Қостанай облысы бойынша МКД
басшысы
_________________ С. Узакбаев
2026 жылғы ____ маусым
ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
«Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі жұмыс тобын құру туралы» Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті (бұдан әрі - Департамент) басшысының 20.03.2026 жылғы № 150 бұйрығын орындау мақсатында Департаментте Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің бекітілген кестесіне сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
Жұмыс тобының құрамына мыналар кіреді:
- Жұмыс тобының басшысы, Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті (бұдан әрі - Департамент) басшысының орынбасары - Ануар Азатович Саркитбаев;
Жұмыс тобының мүшелері:
ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1.1 Талдаудың мақсаттары мен міндеттері
Талдаудың мақсаты - департаменттердің қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және жою.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдаудың мақсаты - сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының жасалуына ықпал ететін жағдайларды анықтау және оларды жою.
1.2 Талдау кезінде пайдаланылатын ақпарат көздері
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізуге арналған ақпарат көздері келесі нормативтік құқықтық актілер болып табылады: Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ӘҚҚК Салық кодексі, Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 10 шілдедегі № 665 «ҚР мемлекеттік кіріс органдарының мемлекеттік қызметтерді көрсету ережелерін бекіту туралы» бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік қызметтерді көрсету ережелері, 2017 жылғы 26 желтоқсандағы № 123-VI ӘҚҚК «ҚР-дағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі, 2014 жылғы 5 шілдедегі № 235-V ӘҚҚК «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 20 ақпандағы № 235-V ӘҚҚК бұйрығымен бекітілген Құпия ақпарат болып табылмайтын критерийлерге негізделген тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану ережелері. 252, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2019 жылғы 26 желтоқсандағы № 1424 бұйрығы, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің веб-сайтында әкімші болуға, оңалту және банкроттық менеджерлерін тағайындауға және қызметінен босатуға уәкілетті тұлғалардың тізімін орналастыру ережелері, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2020 жылғы 1 сәуірдегі № 343 бұйрығымен бекітілген (бұдан әрі - Ережелер).
СИПАТТАМА БӨЛІГІ
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшырайтын лауазымдардың тізімі:
- C-R-1 санаты, Департаменттің аумақтық басқарма басшысы. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі аумақтық бөлім департаментінің басшысының кәсіпкерлік субъектілерімен тікелей өзара әрекеттесетіндігімен және белгілі бір кәсіпкерге қатысты дербес шешім қабылдауға өкілеттігімен байланысты.
- C-O-3 санаты, Департаменттің басқарма басшысы. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі тиісті бөлімнің басқарма басшысының аймақтық бөлімшелерге тапсырмалар мен нұсқаулар жібермес бұрын қызметкерлер жүргізген талдау нәтижелеріне құқықтық баға беруі және шешімдер қабылдауынан туындайды.
Осы тәуекелдерді жою үшін C-R-1 және C-O-3 санаттағы департаменттердің басшыларын ауыстыруды қарастыру ұсынылады.
Салық төлеуші салық тесксеріс кезінде орналасқан жерін ауыстырғанды пайдаланады. Бұл жағдайлар тексерістің ұзартуына әкеледі және салық төлеушіге орналасқан жерін ауыстыру арқылы бақылау шараларын аяқтаудан жалтаруға мүмкіндік береді.
Ұсыныс: Қазақстан Республикасының Салық кодексіне мыналарды көздеу үшін түзету енгізу:
Салық тексерісін жүргізу туралы бұйрықты жеткізудің белгіленген үш күндік мерзімі жеткіліксіз, себебі салық төлеуші өз орнында болмауы мүмкін (соның ішінде жұмысқа байланысты себептермен), ал бұйрықты ақпараттық жүйелерде тіркеу кезінде техникалық ақаулар да болуы мүмкін. Бұл аудиттің уақтылы басталуын және процедуралық мерзімдерді сақтауды қиындатады. Бұл жеткізу мерзімінің аяқталуына байланысты бұйрықтардың қайта бекітілуіне байланысты ескіру мерзімінің аяқталуына әкелуі мүмкін.
Ұсыныс: Салық төлеушінің болмауын және мүмкін техникалық кідірістерді ескере отырып, бұйрықты жеткізу мерзімін ұзарту және жеткізу ҚСжАЕК-де тіркелген кезде болған деп санау.
Салық кодексінің 614-бабының 1-тармағына сәйкес, алымдар уәкілетті мемлекеттік органға құжаттарды тапсырғанға дейін немесе рұқсаттарды алғанға дейін алым төлеушінің орналасқан жерінде төленеді.
Өз кезегінде, Салық кодексінің 612-бабының 5-тармағына сәйкес, уәкілетті мемлекеттік органдар алым төлеушілер мен салық салынатын объектілер туралы ақпаратты олардың орналасқан жеріндегі салық органына тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей (аудару толық автоматтандырылғанға дейін) ұсынады.
Осыған байланысты, бір аймақтың уәкілетті органынан рұқсаттар алған кезде (мысалы, көлік құралын Алматы қаласының уәкілетті органында тіркеу), алымды Қостанай облысының бюджетіне Қостанай облысында орналасқан төлеушілер төлейді.
Бұл жағдайда Алматы қаласы бойынша уәкілетті орган алым төлеушілер туралы ақпаратты тек Алматы қаласының Мемлекеттік кіріс департаментіне береді. Егер алым төлеуші Қостанай облысының салық органдарына алымды қайтару туралы өтініш берсе, салық органдары қайтарымды береді, себебі бұл салық төлеуші Қостанай облысының уәкілетті органдарының жазбаларында көрсетілмеген.
Ұсыныс: Салық кодексінің 614-бабының 1-тармағына алым уәкілетті органның орналасқан жерінде төленетіндей етіп өзгерту енгізу.
Жұмыс тобының жетекшісі: А.А. Саркитбаев
Жұмыс тобының мүшелері:
Департамент басшысының орынбасары
А.М. Журсиналин _________________
Адам ресурстары басқармасының басшысы
Г.М. Капбасова _________________
Заң басқармасы басшысының міндетін атқарушы
Ж.Е. Басырова ________________
Берешекпен жұмыс басқармасы басшысының міндетін атқару
М.Ш.Кузбаева _________________
Дәрменсіз борышкерлермен жұмыс басқармасының басшысы
А. Н. Ещанов __________________
Аудит басқармасының басшысы
К. Ж. Мензарипов _________________
Камералдық мониторинг басқармасының басшысы
Ш. Б. Есмуханов _______________
ЕАЭО шеңберіндегі ҚҚС әкімшілендіру басқармасының басшысы
С. Ж. Галымов _______________
Жанама салық әкімшілендіру басқармасының басшысы
Е. К. Сыздыков _________________
Кедендік бақылау басқармасының басшысы
В. К. Сеитов ____________________
Өндірістік емес төлемдер басқармасының басшысы
Ш. Ж. Жумабай _____________________________
Мемлекеттік қызмет көрсету басқармасының басшысы
Г. С. Ахметова ____________________
Қостанай кедендік ресімдеу орталығының кеден бекетінің басшысы
К. Ж. Спабеков ____________________
Ұйымдастыру -қаржылық басқару басқармасының басшысы
А. А. Мустафина________________
Ақпараттық технологиялар басқармасының басшысы
Б. Б. Исенов____________________
Ақпараттық-түсіндіру және байланыс орталығы басқармасының басшысы
З. С. Бекмухамедова______________