2026 жылы салықтық тексерулер жүргізу тәртібі
2026 жылы салықтық тексерулер жүргізу тәртібі
- Салықтық тексерудің негізгі принциптері
Бұрынғы режимнен айырмашылығы, жоспарлы (тұрақты) салықтық тексерулер жойылды. Салық органдары алдын-ала бекітілген кестелер бойынша тексерулер тағайындауға құқылы емес. Тексеру Қазақстан Республикасының Салық кодексінде көрсетілген нақты шарттар негізінде ғана бастама жасалуы мүмкін.
Бұдан басқа, тексеру барысында салық төлеушінің қызметін тоқтата тұру қағидатына назар аударылады: оны жүргізу заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, қалыпты кәсіпкерлік қызметке кедергі келтірмеуі тиіс.
- Салықтық тексеруді тағайындау үшін негіздер
Жаңа тәсілге сәйкес тексеру тек келесі жағдайларда тағайындалуы мүмкін:
- Салық төлеушінің немесе салық агентінің өтініші (бастамасы) бойынша. Салық төлеуші, мысалы, есептеулердің дұрыстығын растау немесе даулы мәселелерді жою үшін өз қалауы бойынша тексеру жүргізуге өтініш жасауға құқылы.
- ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексінде көзделген негіздер болған жағдайда. Бұл болжамды салық қылмыстары фактілері бойынша қылмыстық іс бойынша тексеру болуы мүмкін.
- Белгілі бір келісімшарттардың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін, мысалы, жер қойнауын пайдалану шарттары және заңнамада қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін тексеру көзделген өзге де шарттар.
- Тәуекелдерді талдау және салық заңнамасын анықталған бұзушылықтар негізінде қабылданатын салық органының шешімі бойынша. Мұндай шешім бекітілген ережелерге сәйкес ресімделеді және белгіленген нысанда тіркеледі.3. Тәуекелге бағытталған тәсіл.
ҚР жаңа СК тексеру туралы шешім қабылдау критерийлерінің бірі ретінде салық жүктемесін бағалауды (СЖК) енгізеді. Егер салық төлеушінің салық жүктемесінің коэффициенті аймақ бойынша орташа салалық деңгейден 90% немесе одан көп болса.
4. Салықтық тексерулердің нысандары мен түрлері
Жоспарлы тексерулердің күшін жойғанына қарамастан, заңнама жаңа жағдайларға бейімделген бақылау рәсімдерінің бірнеше түрін сақтайды:
- Кешенді салықтық тексеру-салықтар мен міндетті төлемдердің барлық түрлері бойынша салық міндеттемелерінің орындалуын қамтиды.
- Тақырыптық тексеру-салық салудың жекелеген аспектілерін немесе салықтардың жекелеген түрлерін тексеруге бағытталған.
- Қарсы тексеру-тағайындалған тексеру шеңберінде салық төлеушінің контрагенттеріне қатысты жүргізіледі.
- Хронометраждық тексеру-салық төлеушінің жергілікті жердегі нақты қызметін талдауға бағытталған бақылау іс-шарасының нысаны.
Тексеруге жататын кезең салық кодексінде белгіленген ескіру мерзімінен аспауға тиіс, сондай-ақ бұрын жүргізілген аудиттермен қамтылмауға тиіс.
- Салықтық тексеруді тағайындау және жүргізу тәртібі
Тексеру процедурасы бірнеше негізгі кезеңдерді қамтиды:
Тексеру туралы шешім қабылдау
Салық органдары ақпаратты (салық есептілігін, басқа мемлекеттік органдардан алынған деректерді, ықтимал бұзушылықтар туралы мәліметтерді) алдын ала талдағаннан кейін ғана тексеру туралы шешім қабылдайды. Бұл тексеру ресми процедура ретінде емес, нақты тәуекелдерге жауап беру шарасы ретінде қарастырылатынын растайды.
Тексеру жүргізу
Белгіленген мерзім ішінде салық органдарының мамандары салық төлеушінің құжаттарын, мәліметтері мен түсіндірмелерін жинайды және талдайды. Тексеру мерзімі салық төлеушілердің әртүрлі санаттары үшін бөлек анықталады.