
Жер қойнауын пайдалану – ерекше құқықтық және салықтық режимге ие сала.
---
Жалпы ережелер
▪️ Жер қойнауын пайдаланушылар келісімшарт негізінде барлық салықтар мен төлемдерді ҚР заңнамасына сәйкес бюджетке төлейді.
▪️ Бұл сала үшін арнайы төлемдер мен салықтар қарастырылған:
– жазылу бонусы
– тарихи шығындарды өтеу төлемі
– баламалы жер қойнауын пайдалану салығы
– роялти
– мемлекет үлесі (өнімді бөлу)
– пайдалы қазбаларды өндіру салығы
– артық пайда салығы
▪️ Үкімет төмен рентабельді кен орындарының тізбесін және олардың салық тәртібін айқындайды.
▪️ Каспий теңізіндегі жекелеген көмірсутек жобалары бойынша баламалы салық режимі қолданылуы мүмкін.
---
Салық міндеттемелерін орындау тәртіб
▪️ Салық міндеттемелері олар туындаған сәттегі қолданыстағы заңнамаға сәйкес есептеледі.
▪️ Шетелдік жер қойнауын пайдаланушылар қосымша салық салуға жатады.
▪️ Келісімшарт бойынша қызмет өзге қызмет түрлері бойынша салықтан босатпайды.
▪️ Кейбір өнімді бөлу туралы келісімшарттар үшін тұрақты (стабильді) салық режимі сақталуы мүмкін.
▪️ Операторлар мен консорциум мүшелері салық міндеттемелерін келісімшарт талаптарына сәйкес орындайды.
▪️ Күрделі жобалар тоқтатылған жағдайда жаңа салық міндеттемелері жаңа нормалар бойынша есептеледі.
---
Жеке салық есебі
Жер қойнауын пайдаланушылар:
▪️ Әрбір келісімшарт бойынша бөлек есеп жүргізеді.
▪️ Төмен рентабельді, аз ағынды, жоғары тұтқырлы кен орындары үшін де жеке есеп жүргізіледі.
Кірістер мен шығыстар 3 топқа бөлінеді:
1)Тікелей – нақты келісімшартқа тікелей қатысты
2)Жанама – бірнеше келісімшарт арасында бөлінеді
3)Жалпы – нақты байланысы жоқ, келісімшарттық және келісімшарттан тыс қызметке бөлінеді
▪️ Жанама және жалпы шығыстар есеп саясатына сәйкес таңдалған әдіспен бөлінеді және салық кезеңі ішінде өзгертілмейді.
---
Жер қойнауын пайдаланушылар үшін салық салу – күрделі әрі арнайы тәртіпке ие жүйе.
Толық ақпаратты ҚР Салық кодексінен немесе аумақтық мемлекеттік кірістер органдарынан білуге болады.