Қазақстанда пәтер сату кезіндегі салық: қандай жағдайларда салық төлеу міндеті туындайды?

Қазақстанда пәтер сату кезіндегі салық:
қандай жағдайларда салық төлеу міндеті туындайды?

Көпшілік «пәтер сатудан алынатын салық» деп атайтын төлем іс жүзінде жеке табыс салығы (ЖТС) болып табылады.

Жеке табыс салығы жылжымайтын мүлікті сату кезінде құн өсімінен табыс алынған жағдайда жеке тұлғалар тарапынан төленеді.

 Қандай жағдайда салық төленбейді?

Жеке табыс салығы төленбейді, егер:
 пәтер меншік құқығында 1 жылдан астам уақыт болған болса
(2026 жылдан бастап — 2 жылдан астам);

 сату бағасы сатып алу бағасына тең немесе одан төмен болса;

 мүліктің сатып алынған кездегі құнын растайтын құжаттар бар болса
(сатып алу-сату шарты, бағалау актісі, мұрагерлік туралы куәлік және т.б.).

 Қандай жағдайда салық төлеу міндеті туындайды?

Салық төленеді, егер:
 пәтер меншік құқығында 1 жылдан кем уақыт болған (2026 жылдан бастап — 2 жылдан кем);

 сату бағасы мен сатып алу (немесе бағалау) құны арасында
оң айырма болса.

 Салық мөлшерлемесі:

 ҚР резиденті — жеке тұлғалар үшін: 10%

 ҚР резиденті емес — жеке тұлғалар үшін: 15%

 ҚР резиденті — жеке тұлға үшін мысал:

Пәтер 2024 жылғы мамырда
25 000 000 теңгеге сатып алынды,
2025 жылғы наурызда
27 200 000 теңгеге сатылды.

Құн өсімінен алынған табыс:
27 200 000 – 25 000 000 = 2 200 000 теңге

Жеке табыс салығы:
10% × 2 200 000 = 220 000 теңге

 Мұрагерлікке алынған пәтерді сату кезінде:

 меншік құқығы тіркелген сәттегі бағалау актісін алу қажет;

 егер бағалау актісі болмаса,
салық базалық құн бойынша есептеледі, бұл салық сомасының артуына әкелуі мүмкін.

 ҚР резиденті емес — жеке тұлғалар үшін:

 ҚР салық органдарынан ЖСН алу;

 пәтер құнын бағалау;

 270.00 нысанындағы декларацияны
сату жасалған жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегіне дейін тапсыру;

 15% салық төлеу немесе
қосарланған салық салуды болдырмау туралы Конвенция бар елде салық төленгенін растау.

Қорытынды:

Салық тек құн өсімінен төленеді және пәтер:

 2025 жылға дейін — меншік иелігінде 1 жылдан аз болса;

 2026 жылдан бастап — меншік иелігінде 2 жылдан кем болса.