Қарағанды облысында ашық аспан астындағы археологиялық саябақта жақсы өзгерістер орын алуда
Қарағанды облысында туристерге әйгілі Беғазы пирамидасы орналасқан қорғандар алқабының құпияларымен танысу қолжетімдірек болады. Жақын арада Талды археологиялық паркі ашық аспан астында ресми түрде облыстық тарихи-өлкетану мұражайының филиалы болады. Онда қамқоршылар мен гидтер жұмыс істейді.
– Мұражай филиалын тіркеуге өтінімді біз Шет ауданының ХҚКО-на бердік. Құжаттарды күтеміз. Сонымен қатар, ұйымдастыру сәттері шешіледі. Филиал штаты бөлінді. Сегіз қызметкер, оның ішінде екі экскурсовод және үш қараушы жұмыс істейтін болады, – деп хабарлады облыстық тарихи-өлкетану мұражайының директоры Ержан Нұрмағанбетов.
Талды тарихи-археологиялық паркі Қарағандыдан 120 шақырым жерде орналасқан және 200-ге жуық құрылыстарды біріктіреді. Бұл әртүрлі дәуірлердің ескерткіштері: тас дәуірінен бастап орта ғасырдың аяғына дейін. Хан қорғандары, қола дәуірінің қорымдары, құрбандық орындары және т. б.
Басты назар аударарлық жер – 3000 жылдық Беғазы пирамидасы, оны Сарыарқа деп те атайды. Ресми атауы – Қаражартас қорымы.
Қола дәуірінің бірегей кесенесі Сарыарқаның даласынан 2016 жылы табылған. Археологтардың тапқан жаңалығы бірден сенсацияға айналды. Оның пішіні жерлеу құрылымы Мысыр пирамидаларына ұқсайды.
Беғазы-Дәндібай заманының кесенесі (б. з. д. 15–10 ғғ.) перғауын Джосердің сатылы пирамидасымен салыстырылды.
Ашылғаннан бір жыл өткен соң Беғазы пирамидасы қалпына келтірілді.
Оған жергілікті және шетелдік туристер келеді.
Киелі жерлерге саяхат жасау үшін туристік маршрут әзірленді.
Тарихи парк біртіндеп абаттандырылуда. Қорғандардың жанына тақтайшалар, жол бойында белгілер орнатылды.
Биыл мұражай киіз үй безендіріп, орнатты.
Сондай-ақ, модульдік павильон салынды.
Филиал қызметкерлеріне арналған үй-жай да бар. Сонымен қатар, олар ежелгі экспонаттардың көрмелерін ұйымдастыруды жоспарлап отыр.
– Алқаптың аумағы әлі толық зерттелмеген. Қазба жұмыстары жалғасуда. Археологиялық зерттеулерді мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы қаржыландырады. Осы жазғы маусымда мұнда Сарыарқа археологиялық институтының экспедициясы өтті. Сонымен қатар, Е. А. Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің тарих факультеті студенттерінің лагері болды. Қызықты олжалар табылды, – деп атап өтті тарихи-мәдени мұраны сақтау орталығының бас инспекторы Жанболат Мәжитов.
– Жақын маңда, 15 шақырым жерде, протоқалашық, Ақкезен қола дәуірінің қонысы орналасқан. Онда ежелгі металлургиялық пештер табылды.
Ғылыми-қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп, ежелгі тұрғын үй қалпына келтірілді.
Дала алқабының ортасында Талды өзені ағып жатыр.
Мұнда су лалагүлінің гүлденуін және сұлулықты тамашалуға болады.
Болашақта олар өзен арқылы жаяу жүргіншілер көпірін салғысы келеді. Бұл басты назар аударарлық орынға жетудің уақыты мен қашықтықты азайтады. Қазір пирамидаға айналып өтуге тура келеді.
Жоспарлар көп. Саябақ аумағында атпен серуендеуді, қолөнершілер аймағын, ұлттық азық-түлік саудасын ұйымдастыруға ниетті. Бұл жергілікті тұрғындарға туризмнен ақша табуға мүмкіндік береді.