Алдын алу және жұмыспен қамту: Қарағандыда жастар ортасы жаңаша қалыптасып келеді
Қарағандыда жастар ортасын дамыту, құқықбұзушылықтың алдын алу және жас буынды қаланың әлеуметтік-экономикалық өміріне белсенді тарту бағытындағы жүйелі жұмыс жалғасып жатыр.
Құқық қорғау органдарының деректеріне сәйкес, есірткінің заңсыз айналымына қатысты қылмыстық істер саны айтарлықтай азайған. Мәселен, 2024 жылы мұндай 133 іс тіркелсе, 2025 жылы олардың саны 74-ке дейін төмендеген. Соның ішінде 57 іс есірткі заттарын өткізумен байланысты, ал бір жыл бұрын мұндай фактілер 82 болған.
Мамандардың айтуынша, бұл көрсеткіштердің төмендеуіне кешенді профилактикалық жұмыстар ықпал еткен. Еріктілер қалада 2000-нан астам наркограффитиді өшірді. Salauatty ómir saltyn tańda жобасы аясында 80 профилактикалық кездесу ұйымдастырылып, онда 11 мыңнан астам адам қамтылды. Бұдан бөлек, қала бағыттарында есірткіге қарсы әлеуметтік жарнамасы бар үш брендтелген автобус қатынап жүр.
Оқымайтын әрі жұмыс істемейтін NEET санатындағы жастар саны да едәуір қысқарған. Отбасының цифрлық картасы деректеріне сәйкес, олардың саны 40,4 пайызға азайып, 4505 адамнан 2682 адамға дейін төмендеген.
Жұмыс орындары жәрмеңкелерінің нәтижесінде NEET санатындағы 73 жас тұрақты жұмыспен қамтылды. Тағы 421 жас жұмыспен қамтудың өзге де тетіктері арқылы еңбекке тартылған.
Жастарды еңбек қызметіне жұмылдырудағы негізгі бастамалардың бірі – «Жасыл ел» жобасы. Соңғы жылдары оның ауқымы айтарлықтай кеңейді. Егер 2023 жылы жобаға 1000 адам қатысса, 2025 жылы олардың саны 2060-қа жеткен.
Сонымен қатар атқарылатын жұмыстардың географиясы да кеңейген. Енді жоба қатысушылары тек қалалық саябақтарда ғана емес, 55 мектептің аумағында және өнеркәсіптік кәсіпорындарда да еңбек етуде. Нәтижесінде 700 гектардан астам аумақ тазартылып, шамамен 1500 тонна қоқыс жиналып, 1500 ағаш отырғызылды.
Инклюзивті бағытты дамытуға да ерекше көңіл бөлініп отыр. Жоба аясында ерекше білім беру қажеттіліктері бар алты жасөспірім қатысқан арнайы инклюзивті жасақ құрылды. Биыл бұл тәжірибе жалғасын табады: жаз мезгілінде осы санаттағы жастардың қатысуын кеңейтіп, қолжетімді орта мен қажетті сүйемелдеуі бар, саны 50 адамға дейін жететін инклюзивті еңбек жасақтарын құру жоспарланып отыр.
Сонымен қатар Қарағанды қаласының Жастар ресурстық орталығы Қазақстанда алғашқылардың бірі болып жұмыс барысын QR-кодтар арқылы тіркейтін цифрлық жүйені енгізді. Арнайы сайттың көмегімен жұмыс уақыты автоматты түрде есепке алынып, нысандардағы жұмыстардың орындалуы нақты уақыт режимінде бақылауға алынады. Бұл жалған есеп жүргізу мүмкіндігін болдырмайды.
Қылмыс деңгейінің төмендеуі, оқымайтын әрі жұмыс істемейтін жастар санының қысқаруы және жастар үшін жаңа мүмкіндіктердің кеңеюі – бүгінде Қарағандыда жаңаша әрі белсенді жастар ортасының қалыптасып келе жатқанын көрсетеді.