
Ағымдағы жылдың 23 желтоқсанында Жер қойнауын сараптау жөніндегі мемлекеттік комиссияның Батыс Қазақстан кіші комиссиясының 01.10.2025ж. жағдай бойынша жер асты суларының пайдалану қорларын есептей отырып, «Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы Құтикөл ауылын жер асты суларының қорларымен қамтамасыз ету үшін іздестіру-барлау жұмыстары» объектісі бойынша жұмыс нәтижелері туралы есебін қарау отырысы өтті.
Іздестіру-барлау жұмыстарын «Ақтөбе облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы» ММ берген техникалық ерекшелікке және бекітілген жобалау-сметалық құжаттамаға сәйкес 2024-2025 жылдар аралығында «Ақпан» ЖШС орындады.
Жұмыс барысында учаскенің гидрогеологиялық жағдайлары зерттелді, бұрғылау, геофизикалық және гидрогеологиялық зерттеулер, соның ішінде тәжірибелік сорғылар орындалды. Суды сақтайтын жыныстардың су молдығы төмен екендігі анықталды: ұңғымалардың дебиті 0,17–0,6 дм3/с құрайды, бұл тәулігіне 130 м3 су жинауға сәйкес келеді. Мәлімделген қажеттілік тәулігіне 350 м3 болған кезде анықталған пайдалану қорлары су тұтынуды ішінара қанағаттандыруға мүмкіндік береді-нақты белгіленген қорлар бойынша тәулігіне 130 м3 көлемінде.
Есепте жұмыс учаскесі, геологиялық-гидрогеологиялық және геофизикалық зерделеу; геологиялық құрылымы, геоморфологиялық, гидрологиялық және гидрогеологиялық жағдайлары, орындалған жұмыстардың түрлері, әдістемесі мен көлемі; аумақтың санитарлық сипаттамасы және су тартуды санитарлық қорғау аймақтарының негіздемесі туралы қажетті мәліметтер келтірілген.
Жер асты сулары тұщы және тұзды. №№1105-2ц, 1105-2, 1105-10, 1105-03, 1105-11, 1105-04 және 1105-13 барлау ұңғымаларының деректері бойынша батыстан шығысқа қарай шамамен 1,8 км және ені 0,4–0,5 км линзалық қабат түрінде байқалған төмен минералдану аймағы (0,2–1,0 г/дм3) орнатылды.
Есепте су тартудың 2-ші және 3-ші белдеулерінің санитарлық қорғау аймағының есебі орындалды.
Жер асты суларының пайдалану қорларын бағалау үшін автор келесі негізгі есептік параметрлерді анықтады: сулы горизонттың қуаты, сүзу коэффициенттері, өткізгіштік және гравитациялық су беру коэффициенттері, келтірілген әсер ету радиусы, рұқсат етілген төмендеу.
Құтикөл су қабылдағышын пайдалану ауданның жалпы су балансына және қоршаған табиғи ортаға есеп авторының ұсынымдарын қатаң сақтаған кезде әсер етпейді.