Каспий түбімен Еуропаға энергокабель: Мәжіліс үш елдің маңызды жобасын қолдады

Мәжіліс Қазақстан, Өзбекстан және Әзербайжан арасындағы жасыл энергияны өндіру және беру саласындағы стратегиялық серіктестік туралы келісімді ратификациялады.
Мәжілістің жалпы отырысында Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов 2024 жылдың қарашасында Бакуде өткен COP-29 конференциясы аясында үш мемлекет басшысы қол қойған бұл құжат тәуелсіз Қазақстан тарихындағы ең ауқымды энергетикалық жобалардың біріне негіз болатынын атап өтті.
Бастаманың мәні – Орталық Азиядан Каспий теңізі арқылы Еуропаға экологиялық таза электр энергиясын, сутегі мен «жасыл» аммиакты экспорттауға мүмкіндік беретін «Жасыл энергетикалық дәліз» құру.
Жобаның негізгі технологиялық элементі – Каспий теңізінің түбімен жоғары вольтты терең су астындағы тұрақты ток кабелін жүргізу. Бұл стратегиялық шешім Қара теңіздегі ұқсас жоба арқылы Қазақстанның Еуропалық Одақтың электр энергетикасы нарығына тікелей шығуын қамтамасыз етеді.
Қазіргі уақытта бастаманы іске асыру белсенді кезеңде: CESI (Италия) халықаралық консалтингтік компаниясы техникалық-экономикалық негіздемені әзірлеуге кірісті. ТЭН әзірлеу құны 1 млн еуроға бағаланып отыр. Бұл шығынды Азия даму банкі мен Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкі толықтай өтейді; аталған банктер жобаны қолдауға 2 млн долларға дейін грант бөлуге дайын екендіктерін растады.
2025 жылғы 1 шілдеде үш елдің жүйелік операторлары «Green Corridor Alliance» бірлескен кәсіпорнын құрды, ол бүгінде сарапшылық топтардың жұмысын тұрақты түрде үйлестіріп отыр.
Жобаны жүзеге асыру елдің экспорттық әлеуетін айтарлықтай арттырып қана қоймай, Қазақстанды тұрақты энергетика саласындағы ауқымды технологиялық бастамаларды іске асыруға қабілетті ел ретінде танытпақ.
«Осынау жаһандық жобаны іске асыру Қазақстанды ауқымды технологиялық бастамаларды жүзеге асыруға және халықаралық энергетикалық дәліздерді қалыптастыруға қабілетті, тұрақты энергетика саласындағы сенімді серіктес ретінде көрсетуге мүмкіндік береді. Бірлескен жоба елдің экспорттық әлеуетін арттыруға, технологиялық шешімдерді дамытуға ықпал етеді және Қазақстанды Еуразияның негізгі энергетикалық хабына айналдырады», — деп атап өтті Ерлан Ақкенженов.
Талқылау қорытындысы бойынша Мәжіліс депутаттары аймақтық энергетикалық қауіпсіздікті нығайту үшін жобаның өзектілігі жоғары екенін айтып, ұсынылған заң жобасын қолдады.