Атырауда Халықаралық ғылыми-практикалық геологиялық конференция өтті, оған Қазақстаннан, сондай-ақ Орталық Азия, Еуропа, АҚШ және Қытай елдерінен 250-ге жуық маман қатысты. Конференция жұмысына сондай-ақ Ерлан Ақбаров қатысып, елдің ресурстық әлеуетін тиімді игеру үшін геологиялық барлау жұмыстарын дамыту мен заманауи технологияларды енгізудің маңыздылығын атап өтті.
Талқылаудың негізгі тақырыбы Каспий маңы ойпатының терең орналасқан палеозой шөгінділерінің мұнай-газдылық перспективалары болды. Қатысушылар геологиялық барлау саласындағы өзекті мәселелерді, соның ішінде заманауи технологияларды қолдану, терең қабаттардың әлеуетін бағалау және жаңа мұнай-газ кен орындарын ашу перспективаларын қарастырды.
Іс-шара барысында қазақстандық және шетелдік сарапшылардың жер қойнауының тектоникалық құрылысы, геологиялық барлаудың инновациялық әдістері, экологиялық және өнеркәсіптік қауіпсіздік мәселелері, сондай-ақ салаға цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект технологияларын енгізу жөніндегі баяндамалары ұсынылды.
Конференция геология саласын дамытуға бағытталған тәжірибе алмасу, ғылыми білімдерді бөлісу және практикалық шешімдер әзірлеу үшін маңызды халықаралық алаң мәртебесін тағы да растады.
RES-2026 саммитінің екінші күні «Орталық Азиядағы әділетті энергетикалық ауысым: саясат, инвестициялар және адами капитал» тақырыбында панельдік сессия өтті.
Іс-шараға мемлекеттік органдардың, халықаралық ұйымдардың, қаржы институттарының және бизнес өкілдері қатысты.
Сессияда сөз алған ҚР Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Орталық Азияның дамуында маңызды кезең басталғанын атап өтті. Оның айтуынша, өңір елеулі ресурстарға ие және энергетикалық инфрақұрылымды жаңғыртуға жоғары әлеуеті бар.
Министр Қазақстан үшін энергетикалық ауысым тұрақты экономикалық өсімді қамтамасыз ету және энергетикалық қауіпсіздікті нығайтудың негізгі стратегиялық бағыты екенін айтты. Сондай-ақ елдің ұзақ мерзімді мақсаты – 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізу.
Сессия барысында Қазақстанның энергетикалық саясаты үш негізгі бағыттың теңгеріміне негізделетіні айтылды. Атап айтқанда, энергиямен сенімді қамтамасыз ету, халық пен бизнес үшін қолжетімділік және экологиялық тұрақтылық.
Сонымен қатар адами капиталды дамытуға ерекше назар аударылып отыр. Энергетика саласының қажеттілігіне сай кадр даярлау платформасы іске қосылады. Бағдарлама жаңартылатын энергия көздері, цифрландыру және автоматтандыру бағыттарын қамтиды.
Жиында энергетика саласына инвестиция тарту шаралары таныстырылды. Елде жел және күн энергетикасы жобаларын іске асыру жалғасуда. Сондай-ақ инвестициялық жобаларды іріктеуде ашық аукциондар тәжірибесі қолданылуда.
Іс-шара аясында Қазақстанның энергетикалық ауысымына арналған ұлттық цифрлық инвестициялық платформаның іске қосылғаны хабарланды. Бұл тетік энергетикалық инфрақұрылымды жаңғырту және озық технологияларды енгізу мақсатында мемлекеттік және жеке инвестицияларды біріктіруге бағытталған.
Сонымен қатар Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті базасында Салалық технологиялық құзыреттер орталығын құруға ерекше назар аударылды. Орталық энергетика саласындағы жобаларға талдамалық қолдау көрсетіп, цифрлық модельдеу технологияларын енгізуге және жаңа технологиялық шешімдерді дамытуға ықпал етеді.
Қатысушылар Орталық Азия елдері арасындағы өңірлік ынтымақтастықты нығайтудың маңызын атап өтті. Бұл әріптестік энергетикалық инфрақұрылымды дамытуға, энергетикалық қауіпсіздікті арттыруға және электр энергиясы саудасын кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қазақстан тұрақты энергетикалық болашақты қалыптастыру мақсатында халықаралық серіктестермен, инвесторлармен және технологиялық компаниялармен ынтымақтастыққа ашық екенін мәлімдеді.
Вице-министр Ерлан Ақбаровтың төрағалығымен, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттары, бизнес, ұйымдар және жер қойнауын пайдаланушылар өкілдерінің қатысуымен жұмыс тобы аясында алғашқы кеңес өткізілді. Кеңес ұлттық компаниялардың көмірсутек саласындағы мұнай-газ жобаларында ел ішіндегі құндылықты дамыту және отандық тауар өндірушілерді қолдау мәселелеріне арналды.
Вице-министр өз баяндамасында жергілікті қамтуды ұлғайту және отандық өндірушілерді қолдау мақсатында ел ішіндегі құндылықты дамытудың тиімді жүйесін қалыптастыру бойынша ерекше назар аударуды талап ететін бағыттарды атап өтті.
Сондай-ақ, Вице-министр жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алуларына қазақстандық тауар өндірушілерді, жұмыстар мен қызметтер жеткізушілерін тарту жөніндегі шараларды атап өтті. Атап айтқанда, жер қойнауын пайдаланушылардың ел ішіндегі құндылықты дамыту бағдарламасын әзірлеу, онда тауарлар, жұмыстар және қызметтердегі жергілікті қамту үлесін арттыру бойынша нысаналы индикаторларды белгілеу, сондай-ақ сатып алу үдерісінде қазақстандық жұмыстар (қызметтер) жеткізушілерін ынталандыру мен қолдауға бағытталған құралдар мен тетіктерді енгізу, отандық тауар өндірушілермен ұзақ мерзімді шарттар мен оффтейк-келісімшарттар жасасу көзделген.
Қорытындысында Вице-министр Е. Ақбаров ағымдағы жылға арналған жергілікті қамтуды дамыту мәселелерін пысықтау бөлігіндегі алдағы жоспарлар мен тапсырмаларды жария етті.
РЭС-2026 екінші күні Қазақстанның энергетикалық ауысуына арналған «QaJET» елдік инвестициялық платформасын құру жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды.
Құжатқа Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов, Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев және ЕҚДБ-ның Орталық Азия мен Моңғолия бойынша басқарушы директоры Хусейн Өзхан қол қойды.
«QaJET» жаңа платформасы инвестицияларды тиімді жұмылдыруды қамтамасыз етуге, мемлекеттік бастамаларды үйлестіруге және Қазақстанның энергетика секторындағы төмен көміртекті жобаларды дамытуға бағытталған.
Қатысушылардың айтуынша, аталған тетікті құру Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы әріптестікті нығайтуда, сондай-ақ елдің тұрақты және «жасыл» даму мақсаттарын ілгерілетуде маңызды қадам болмақ.
Астана қаласында өткен RES-2026 Өңірлік экологиялық саммиті аясында Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі мен Азия даму банкінің қатысуымен «Орталық Азияның тұрақты энергетикалық болашағын қамтамасыз ету: таза энергия және инновациялар» тақырыбында негізгі сессия өтті.
Іс-шараға Қазақстан Республикасы Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов, Орталық Азия елдерінің мемлекеттік органдарының өкілдері, халықаралық ұйымдар, оның ішінде Азия даму банкі мен БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясы, сондай-ақ энергетика саласының жетекші сарапшылары мен бизнес өкілдері қатысты.
Сессияны ашқан Қазақстан Республикасы Энергетика министрі Орталық Азияның таза энергетиканы дамыту үшін зор әлеуетке ие екенін және энергетикалық көшу бойынша маңызды өңірлік орталыққа айнала алатынын атап өтті. Өз сөзінде ол декарбонизация, энергетикалық қауіпсіздік және тұрақты экономикалық өсім арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету қажеттігін ерекше айтты.
Сессияның бірінші бөлігінде қатысушылар жаңартылатын энергия көздерін дамыту, энергия жинақтау жүйелерін қоса алғанда, инновациялық шешімдерді енгізу, сондай-ақ өңірлік энергетикалық интеграция перспективалары мен инвестициялар тарту мәселелерін талқылады. Инвестициялық тәуекелдерді төмендету құралдары мен аралас қаржыландыру тетіктеріне ерекше назар аударылды.
Талқылаудың екінші бөлігі әділ энергетикалық көшу мәселелеріне арналды. Оның ішінде адами капиталды дамыту, әлеуметтік тұрақтылық және жергілікті қауымдастықтарды тарту мәселелері қарастырылды. Қатысушылар Қазақстанның климаттық ерекшеліктерін ескере отырып, энергетика секторын трансформациялауда технологиялық және әлеуметтік аспектілерді қатар қамтитын кешенді тәсілдерді қалыптастырудың маңыздылығын атап өтті.
Сессия қорытындысы бойынша өңірлік ынтымақтастықты одан әрі дамыту, саясатты үйлестіру және тәжірибе алмасу Орталық Азияда энергетикалық көшу үдерісін жеделдетудің негізгі факторлары екені атап өтілді. Қазақстан тұрақты энергетиканы дамытуға, инновациялық технологияларды енгізуге және халықаралық әріптестікті нығайтуға бейілділігін растады.
Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі инвестициялар тартуға қолайлы жағдай жасау, жаңартылатын энергия көздерін дамыту және елдің сенімді әрі тұрақты энергиямен қамтамасыз етілуін қамтамасыз ету бойынша жұмысты жалғастырады.
Қазақстан Республикасының Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Астанада өткен Өңірлік экологиялық саммит аясында Азия даму банкінің Бас директоры Евгений Жуковпен екіжақты кездесу өткізді.
Кездесу барысында тараптар энергетика саласындағы ынтымақтастықтың ағымдағы жай-күйі мен перспективаларын талқылады. Министр Банктің Қазақстанның энергетикалық инфрақұрылымын жаңғыртуға, озық технологияларды енгізуге және тұрақты шешімдерді дамытуға қосқан елеулі үлесін атап өтті.
Қазақстан Үкіметі мен Азия даму банкі басшылығы арасындағы келіссөздердің қорытындыларына ерекше назар аударылды. Олардың нәтижесінде наурыз айында 2026–2029 жылдары жалпы сомасы шамамен 5,5 млрд АҚШ долларын құрайтын 15 жобаны іске асыруды көздейтін меморандумға қол қойылды.
Ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі ретінде жылумен жабдықтау жүйелерін жаңғырту айқындалды. Осы тұрғыда 2024 жылы қабылданған «Жылу энергетикасы туралы» заңның маңыздылығы атап өтілді, ол саланы дамыту үшін заманауи нормативтік негіз қалыптастырды.
Тараптар сондай-ақ өңірлердің жылумен жабдықтау схемаларын әзірлеу бойынша бірлескен жұмысты талқылады. Бұл шаралар энергия тиімділігін арттыруға, шығындарды азайтуға және ЖЭО, қазандықтар мен жылу желілерін жаңғыртуға бағытталған.
Декарбонизация және заманауи технологияларды енгізу мәселелеріне де ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, газ шешімдері, жылу энергиясын жинақтау жүйелері және желілерді цифрлық басқару бағыттары қарастырылды.
Сонымен қатар электр желілерін дамыту, Smart Grid шешімдерін енгізу және жаңартылатын энергия көздерінің үлесі артқан жағдайда энергожүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін энергия жинақтау жүйелерін дамыту перспективалары талқыланды.
Тараптар инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруды кеңейтуге, жеке инвестицияларды тартуға, тарифтік саясатты жетілдіруге, мемлекеттік-жекешелік әріптестік тетіктерін дамытуға және кадрлар даярлауға қатысты ынтымақтастықты одан әрі дамытуға мүдделілік білдірді.
Кездесу қорытындысы бойынша қос тарап стратегиялық әріптестікті одан әрі нығайтуға сенім білдірді.
Астанада өтіп жатқан Өңірлік экологиялық саммит (RES-2026) аясында «ЕО – Орталық Азия: II Министрлік диалог – Энергетика» тақырыбында панельдік сессия өтті.
Басқосу барысында энергетикалық ауысым, макроэкономикалық қауіпсіздік және өңірлік өзара байланыс мәселелерін талқылады.
Талқылауға Германияның Федералдық қоршаған орта министрлігінің халықаралық және еуропалық саясат жөніндегі бас директоры Ева Крахт пен Қазақстан Республикасының Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов қатысты.
Ерлан Ақкенженов энергетика саласын дамыту, декарбонизация және өңірлік ынтымақтастықты нығайту бойынша Қазақстанның басым бағыттарын таныстырды.
Министр өз сөзінде Еуропалық Одақ пен Орталық Азия елдеріне серіктестікті жүйелі дамытудағы іс-қимылдарына алғыс білдірді.
Ол энергетикалық ауысым, жеткізілімдердің сенімділігі және өңірлік өзара байланыс мәселелері Еуразия кеңістігі үшін стратегиялық маңызға ие екендігін атап өтті.
«Энергетикалық қауіпсіздік пен климаттық мақсаттар өзара толықтырылуы тиіс. Энергетикалық теңгерімді трансформациялау және өңірлік желілерді интеграциялау Қазақстанға Орталық Азияның таза энергиясын Еуропа нарығына жеткізетін сенімді көпір болуға мүмкіндік береді»,- деді Е. Ақкенженов.
Қазақстан 2060 жылға қарай көміртекті бейтараптыққа қол жеткізу және таза энергетиканы дамыту бағытында жұмыс жүргізіп жатқанын атап өтті.
Баяндамада инфрақұрылымды жаңғырту, маневрлік газ генерациясын дамыту, цифрландыру және энергия тиімділігін арттыру мәселелеріне басымдық берілді. Бұл шаралар энергожүйе тұрақтылығын күшейтіп, трансшекаралық ынтымақтастықты кеңейтуге жол ашады. Негізгі өңірлік бастамалар қатарында Орталық Азияда бірыңғай электр энергиясы нарығын қалыптастыру (REMIT бастамасы аясында), сауда тетіктерін дамыту және мемлекетаралық электр желілерін жаңғырту атап өтілді. Қамбар-ата ГЭС-1 жобасы өңірдің су-энергетикалық теңгерімін нығайтудың маңызды шешімі ретінде аталды.
Сондай-ақ, Еуропалық делегацияға «Орталық Азия–Каспий–Еуропа» жасыл энергетикалық дәліз құруға бағытталған мега-жоба таныстырылды. Жоба Еуропалық Одақ елдеріне таза электр энергиясын экспорттауды және энергетикалық ынтымақтастықтың жаңа форматтарын дамытуды көздейді.
Министр Қазақстанның энергетика секторын жаңғыртуда Еуропалық қайта құру және даму банкі мен Еуропалық инвестициялық банкпен әріптестік пен қолдаудың маңыздылығын атап өтті. Сондай-ақ жасыл сутек өндіру және тұрақты қаржыландыру салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтуге қызығушылық білдірді.
Осылайша Қазақстан Еуропалық Одақтың сенімді энергетикалық серіктесі және Орталық Азиядағы өңірлік интеграцияның белсенді қозғаушысы екенін тағы да көрсетті.
Өңірлік экологиялық саммит (RES-2026) алаңында Қазақстан Республикасының Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов пен БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясының атқарушы хатшысы Татьяна Молчан кездесті.
Кездесуде энергетика саласындағы ынтымақтастық пен тұрақты даму бағыттарын дамыту мәселелерін талқылады.
Тараптар энергетикалық тұрақтылықты арттыру, жаңартылатын энергия көздерін дамыту, өңірлік энергетикалық нарықты қалыптастыру, сондай-ақ энергия тиімділігі мен аса маңызды минералдарды өндіру жобаларын іске асыру мәселелерін қарастырды.
Электр стансаларының экологияға зиянын азайту мәселесіне ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, «таза көмір» технологияларын енгізу, сондай-ақ көмір химиясы мен көмірді терең өңдеудің келешегі сөз болды.
Қазақстан «жасыл экономиканы» дамытуға ниетті екенін білдірді. 2030 жылға қарай электр энергиясы өндірісіндегі жаңартылатын энергия көздерінің (ЖЭК) үлесін 15%-ға жеткізу жоспарланып отыр.
Сонымен қатар сутегі энергетикасын перспективалы жаңа бағыт ретінде дамыту атап өтілді. Бұл салада ірі инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарланып отыр. Сонымен бірге «жасыл» сутегінің экспорттық әлеуетін қалыптастыру көзделуде.
Тараптар «жасыл» қаржыландыруды тартудың маңыздылығына да тоқталды. Сондай-ақ технологиялар алмасу мен ғылыми-техникалық ынтымақтастықты нығайту қажеттілігі айтылды. Энергетика саласы үшін кадрлар даярлау мәселесі де назардан тыс қалмады.
Кездесу соңында Қазақстан мен БҰҰ ЕЭК тұрақты энергетика мен төмен көміртекті даму саласындағы әріптестікті одан әрі дамытуға өзара мүдделі екенін растады.
Астана — Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов РЭС-2026 халықаралық «жасыл» технологиялар көрмесіне қатысты. Көрмеде Орталық Азия елдерінің ұлттық павильондары ұсынылған.
Ведомство басшысы көрмені аралау барысында жаңартылатын энергия көздері, энергия тиімділігі және төмен көміртекті технологиялар саласындағы заманауи шешімдермен танысты. Бұл шешімдер өңірдің жетекші компаниялары мен халықаралық серіктестері тарапынан ұсынылды.
Көрме Орталық Азиядағы орнықты энергетикалық даму мен «жасыл» өтпелі кезеңді ілгерілетуге арналған инновацияларды таныстыру және тәжірибе алмасу бойынша саммиттің негізгі алаңдарының бірі болды.
Премьер-Министр Олжас Бектенов Қарағанды облысында қуаты 500 МВт жел электр станциясын салу туралы Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі мен «Karaganda Wind Power» ЖШС (қазақстандық-қытайлық бірлескен кәсіпорын) арасындағы Келісімге қол қоюды мақұлдайтын қаулыға қол қойды.
Өңірлік экологиялық саммит аясында Энергетика министрлігі мен «Karaganda Wind Power» компаниясы арасында 500 МВт жел электр станциясын салу жөнінде инвестициялық келісім жасалды. Құжатқа Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов пен «Karaganda Wind Power» ЖШС басқарма төрағасы Шао Юэбо қол қойды.
Қарағанды облысындағы 500 МВт қуаттағы жел электр станциясы мемлекетаралық келісім аясында жүзеге асырылып отыр және Қазақстандағы жаңартылатын энергия көздерін дамыту жөніндегі ауқымды бағдарламаның бір бөлігі болып табылады.
Жобаға 645 млн АҚШ доллары көлемінде инвестиция салынады. Станция жыл сайын шамамен 1,6 млрд кВт·сағ «жасыл» электр энергиясын өндіреді деп күтілуде.
Жобаны іске асыру жыл сайын шамамен 1,3 млн тонна көмірқышқыл газының шығарылуын азайтуға мүмкіндік беріп, елеулі экологиялық әсер береді.
Жоба елдің энергетикалық қауіпсіздігін арттыруға, «жасыл» экономиканы дамытуға және энергетика саласына шетелдік инвестициялар тартуға бағытталған.