
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде (бұдан әрі-Еңбекмині) Премьер–Министрдің орынбасары–Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Тамара Дүйсенованың төрағалығымен Қоғамдық кеңестің отырысы өтті, оның күн тәртібіндегі негізгі мәселе ҚР Әлеуметтік кодексінің іске асырылу барысын талқылау болды.
Іс-шараға Қоғамдық кеңес мүшелері мен Еңбекминінің өкілдері де қатысты.
Отырысты ашқан Тамара Дүйсенова Қоғамдық кеңес мүшелеріне әлеуметтік-еңбек саласының дамуы туралы айтып берді және ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енетін Әлеуметтік кодексті іске асыру кезеңдері туралы хабардар етті.
«Әлеуметтік кодекс – бұл ТМД аумағында алғаш рет қолданысқа енгізілетін бірыңғай әлеуметтік құжат. Ол туғаннан бастап кәмелетке толғанға дейінгі адамның бүкіл өмірлік циклін әлеуметтік қолдауды қамтиды. Сонымен қатар, құжат еңбекке қабілетті жастағы жұмыспен қамтуды және еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, өмірлік қиын жағдай туындаған кезде әлеуметтік сақтандыру және әлеуметтік көмек шараларын ұсынуды, сондай-ақ қарттарды қолдауды регламенттейді», – деді ол.
ЕХӘҚМ басшысы Қоғамдық кеңес мүшелеріне отырыста ведомствоның салалық департаменттерінің басшылары Әлеуметтік кодекстің негізгі бағыттарын таныстыратынын айтты.
Мәселен, жұмыспен қамту шараларын іске асыру мәселелері бойынша Халықты жұмыспен қамту департаментінің директоры Асқар Ниязов есеп берді. Өз сөзінде ол бекітілген өңірлік жұмыспен қамту карталары шеңберінде жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы айтып берді, оған әртүрлі шаралар кіреді: ұлттық жобаларды іске асыру шеңберінде жұмысқа орналастыру, субсидияланатын жұмыс орындары, микрокредиттер беру, бос жұмыс орындарына және жеке бастамаларға жұмысқа орналастыру.
Асқар Ниязов ағымдағы жылы 950 мыңға жуық адамды жұмысқа орналастыру жоспарланып отырғанын, бұл ретте жүргізіліп жатқан мониторингке сәйкес Жұмыспен қамтудың түрлі шараларымен 425 мыңнан астам азамат қамтылғанын атап өтті.
Келесі баяндамашы Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру департаментінің директоры Бақыт Қаликенова болды, ол отырысқа қатысушыларды зейнетақымен қамсыздандыру мәселелері бойынша хабардар етті. Ол қолданыстағы үш деңгейлі зейнетақы жүйесі туралы, сондай-ақ базалық және ынтымақты зейнетақы мөлшерін есептеу параметрлерін өзгерту, Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын енгізу және т. б. сияқты инновациялар туралы айтып берді.
Әлеуметтік көмек департаментінің директоры Айнұр Әбдірахманова балалы отбасыларды әлеуметтік қолдау туралы баяндады. Ол ана мен баланы әлеуметтік қолдау әлеуметтік көмек пен әлеуметтік сақтандырудың көп деңгейлі жүйесімен қамтамасыз етілетінін, осы шаралардың әрқайсысы туралы және Әлеуметтік кодексте көзделген бірқатар жәрдемақылар мөлшерінің 14,5% - ға артуы туралы егжей-тегжейлі айтып берді.
Әлеуметтік қызметтер департаментінің директоры Жанагүл Ділжанова мүгедек адамдарды әлеуметтік қорғауды жетілдіру туралы хабардар етті. Мәселен, ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап гигиеналық құралдардың нормасы екі есе ұлғаяды, «Арқа бифидасы» диагнозы қойылған азаматтар сапалы катетермен қамтамасыз етіледі, психикалық аурулары бар балаларды санаторий-курорттық емдеуді ұсыну бойынша пилоттық жобаны іске асыру басталады және т. б.
2025 жылдан бастап Арнаулы әлеуметтік қызметтердің жан басына шаққандағы нормативтерін енгізу, медициналық-әлеуметтік сараптамаға тәуелсіз сарапшыларды тарту және т. б. жоспарланған.
Әлеуметтік кодекс тақырыбы бойынша соңғы спикер Мемлекеттік қызметтерді цифрландыру және автоматтандыру департаментінің директоры Әлихан Әбілғазинов болды, ол әлеуметтік-еңбек саласын цифрландыру барысы туралы есеп берді. Өз баяндамасында ол әлеуметтік-еңбек саласындағы барлық 45 қызметтің 43-ін электронды түрде алуға болатынын, ал олардың жартысын белсенді түрде алуға болатынын атап өтті. Бұл жағдайда профактивтің үлесі салыстырмалы түрде аз болып қалады. Бірақ ағымдағы жылы проактивті қызметтердің үлесін 60% - ға дейін жеткізу жоспарлануда.
Әлихан Әбілғазинов сондай-ақ адами факторды толығымен алып тастауға және қызмет көрсету мерзімін барынша қысқартуға мүмкіндік беретін әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақыларды автоматты түрде тағайындау жүзеге асырылып жатқанын хабарлады.
Департамент директорларының есептерін тыңдап, Қоғамдық кеңес мүшелері Әлеуметтік кодекстің іске асырылу барысы туралы өздерін қызықтырған сұрақтарын қойды.
Сондай-ақ, Қоғамдық кеңестің төрағасы Ольга Кузовлева, Қоғамдық кеңестің еңбек мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы Әлім Аймұрзаев және халықты әлеуметтік қорғау мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы Майра Сүлеева әлеуметтік-еңбек саласы бойынша ұсыныстар мен сұрақтар қойды.
Отырыстың соңғы бөлігінде Қоғамдық кеңестің 2023 жылға арналған жұмыс жоспары талқыланып, бекітілді.