Кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі ұлттық жоба аясында 3,5 млн қазақстандық жұмыспен қамту шараларын қолданады

Кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі ұлттық жоба аясында 3,5 млн қазақстандық жұмыспен қамту шараларын қолданады

Мемлекет басшысының мемлекеттік бағдарламаларды ұлттық жобаларға трансформациялау жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында кәсіпкерлік белсенділікті арттыруға, кәсіпкерлердің өсуін жеделдетуге және жаңа нишаларды қалыптастыруға, сондай-ақ бәсекелестікті кешенді дамытуға бағытталған Кәсіпкерлікті дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған ұлттық жобасы (бұдан әрі – Ұлттық жоба) әзірленді және бекітілді. 

Ұлттық жобаны іске асыру барысында 2025 жылға қарай ЖІӨ-дегі шағын және орта кәсіпкерліктің үлесі 35% - ға дейін ұлғаяды, ЖІӨ-дегі туризм көлемінің өсуі 8,4 трлн теңгеге дейін өседі, экономикадағы мемлекеттің үлесі 14% - ға дейін төмендейді және 995,3 мың жұмыс орны құрылады деп жоспарлануда.

Ұлттық жоба 10 міндетті көздейді, оның 3-еуі халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге бағытталған: өз ісін ашу және дамыту үшін жағдай жасау, субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыру арқылы кәсіпкерлерді қолдау және кәсіпкерлердің қажеттіліктеріне қарай дағдыларды дамыту.

Бірінші міндет шеңберінде аудандардың мастер-жоспарлары жасалады, «Бастау Бизнес» жобасы бойынша кәсіпкерлікке оқыту жүргізіледі, сондай-ақ жас кәсіпкерлер мен халықтың әлеуметтік осал топтары қатарындағы азаматтарға жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға микрокредиттер мен гранттар берілетін болады.

«Әрбір аудан мен шағын қалалар бойынша олардың экономикалық мамандануын анықтау үшін мастер-жоспарлар қабылданады, олар бойынша бизнес-жобалар іріктелетін болады. Мастер-жоспарлар үй шаруашылықтары мен жергілікті кәсіпорындардың сауалнамалары негізінде қалыптастырылады. 2022-2024 жылдары 163 мастер-жоспар әзірленеді. Басым тірек және спутниктік ауылдық елді мекендер – өңірлердің «өсу нүктелері» болады», – деді ҚР Еңбекминінің Халықты жұмыспен қамту департаменті директорының орынбасары Руслан Тілеубаев.

Ол сондай-ақ, мастер-жоспарлар негізінде кәсіпкерлерді қолдау «егістіктен сөреге дейін» өндірістік – өткізу тізбегін құру арқылы қамтамасыз етілетінін атап өтті. Өнім өндірушілер мен сатып алушылардың түйісуі, ауыл кәсіпкерлерінің өнімін кепілді түрде сату және сатып алу қамтамасыз етіледі.

«Бастау Бизнес» жобасы шеңберінде жыл сайын 30 мың адамды, оның ішінде кемінде 6 мың жас азаматты кәсіпкерлік негіздеріне оқыту жоспарлануда,. Оқуды аяқтаған және бизнес-жоспарларын қорғаған қазақстандықтар жеңілдікті шарттармен мемлекеттік гранттар мен микрокредиттер ала алады. Бұл ретте жастардың 20 мыңға жуық өкілін және азаматтардың әлеуметтік осал санаттарын жыл сайын гранттармен қамту жоспарлануда. Ал жеңілдікті шарттармен микрокредиттер иикробизнес ашу және отбасылық фермерлік шаруашылықтарды өндірістік-өткізу тізбектеріне біріктіру үшін аудандардың мастер-жоспарлары негізінде берілетін болады.

2021-2025 жылдары 150 мың азамат, оның ішінде 30 мың жас кәсіпкерлік негіздеріне оқытылады және жеке ісін ашқан адамдардың үлесі оқытудан кейін 30% - дан 60% - ға дейін артады деп күтілуде.

Қаржыландыру жөніндегі шаралармен 100 мыңнан астам азамат қамтылатын болады, бұл ауылда кемінде 55 мың жаңа кәсіпкерлік субъектісін құруға мүмкіндік береді.

Екінші міндетті іске асыру субсидиялау арқылы жұмыс берушілердің ынтасын арттыруға арналған өзекті құралдардың көмегімен, ал жас мамандар үшін өз дағдыларын арттыруға, кәсібін табуға немесе уақытша жұмысқа орналасуға мүмкіндік беру арқылы жүзеге асырылады.

Осылайша, «Жастар практикасы», «Алғашқы жұмыс орны», «Ұрпақтар келісімшарты» жобаларының арқасында 29 жастан аспаған, мамандығы бойынша жұмыс тәжірибесі жоқ, жақында оқуын аяқтаған немесе мүлдем жоқ адамдарға түрлі қолдау шаралары көрсетілетін болады. Бұл жобалармен 140 мыңнан астам адамды қамту жоспарланып отыр.

Зейнеткерлік жас алдындағы адамдар үшін «Күміс жас» жобасы іске асырылатын болады, оның шеңберінде 20 мың адам қолдау алады.

«Бұдан басқа, 60 мыңға жуық адамды жұмысқа орналастыру мүмкіндігімен «Әлеуметтік жұмыс орындары» жобасы арқылы қамту жоспарланып отыр. Жұмыстан айырылған азаматтарға «Қоғамдық жұмыстар» жобасы арқылы тағы 415 мыңға жуық уақытша жұмыс орны беріледі. Осы жобалардың көпшілігіне қатысу үшін жақын орналасқан халықты жұмыспен қамту орталығына жүгіну немесе Электрондық еңбек биржасы немесе Электрондық үкімет порталы арқылы жұмыс іздеп жүрген адам және жұмыссыз ретінде тіркелу қажет», – деп хабарлады Руслан Тілеубаев.

Ол сондай-ақ осы шаралардың тиімділігін арттыру үшін «Еңбек» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде оларды іске асырудағы кемшіліктер ескерілгенін, оларға сәйкес әрбір нысаналы топтың қажеттіліктерін ескере отырып өзгерістер енгізілгенін атап өтті.

Жалпы, 2021-2025 жылдар ішінде жұмыс орындарын субсидиялау шараларымен 637 мыңнан астам адам қамтылатын болады, уақытша жұмыспен қамтылғаннан кейін тұрақты жұмыс орындарына жұмысқа орналасу деңгейі 70% - ға жетеді, субсидияланатын жұмыс орындарын ұйымдастыруға қатысатын жеке сектор кәсіпорындарының үлесі 50% - дан 70% - ға дейін өседі.

Кәсіпкерлердің мұқтаждығы бойынша дағдыларды дамыту жөніндегі міндет шеңберінде Ұлттық жобада жұмыс берушілердің сұраныстарына сәйкес оқу ұйымдарында да, тікелей жұмыс орындарында да оқыту, сондай-ақ талап етілетін дағдыларға онлайн-оқыту жүргізу көзделеді.

Осылайша, жұмыс берушілердің сұрау салуы бойынша білім беру ұйымдарында оқу үшін өңірлік кәсіпкерлер палаталары мен жергілікті атқарушы органдарды тарта отырып, өңірлік бөліністе сұранысқа ие кәсіптер бойынша қажеттілікті жыл сайын айқындау көзделетін болады.

Жыл сайын 11 мың адамды оқыту жоспарлануда, олар оқу ақысын төлеу бойынша мемлекеттік қолдаумен, стипендиямен, жол жүруге материалдық көмекпен, тұрумен және медициналық тексеруден өтумен қамтамасыз етіледі.

Жыл сайын 5 мыңға дейін адам жұмыс берушілерде жұмыс орнында оқуға жіберілетін болады, олар оқу аяқталғаннан кейін жұмыс беруші қызығушылық танытқан жағдайда тұрақты жұмысқа қабылданатын болады.

Талап етілетін дағдыларға онлайн оқыту skills.enbek.kz платформасында жүргізіледі, онда сұранысқа ие кәсіптер мен дағдыларды ескере отырып, қысқа мерзімді онлайн курстардың легі қалыптастырылатын болады. Жыл сайын 20-35 мың адамды оқыту жоспарлануда.

«Электрондық еңбек биржасында түйіндеме орналастыру немесе бос жұмыс орындарын іздеу кезінде өтінім беруге және курстан өтуге болады, ізденушіге тиісті өтінім беру жеткілікті болады. Курс аяқталғаннан кейін және жұмыс беруші талап ететін дағдыларды игергеннен кейін жұмыс іздеуші дағдыларды игеру туралы сертификат алады және ашық бос орынға шығады», – деп хабарлады Руслан Тілеубаев.

5 жыл ішінде қысқа мерзімді кәсіптік оқытумен 205 мың азамат қамтылатын болады, ал 2025 жылға қарай оқудан кейін жұмысқа орналастыру деңгейі 52-ден 80% - ға дейін ұлғаяды.

Ұлттық жобаны іске асыру барысында барлығы 100 мыңнан астам жаңа жұмыс орны құрылады. 3,5 млн. адам жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларымен қамтылып, 1,7 млн адам тұрақты жұмыс орындарына жұмысқа орналасып, табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен 6,5% - ға төмен ауыл халқының үлесі азаяды. Жұмыссыздық деңгейі 4,7% - ға дейін төмендейді, ал халықтың нақты ақшалай кірістерінің өсуі 27,1% деңгейіне шығады.