Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету және мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік бақылауды жетілдіру

Қазақстан Республикасында әлеуметтік саладағы мемлекеттік бақылау жүйесін жетілдіру жұмыстары жалғасуда. Осы бағыттағы кезекті маңызды қадам ретінде Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2026 жылғы 26 мамырдағы № 201 және Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрі міндетін атқарушының 2026 жылғы 26 мамырдағы № 56 бірлескен бұйрығы қабылданды.
Бірлескен бұйрықпен Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 25 желтоқсандағы № 1021 және Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 807 бірлескен бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Аталған бұйрықпен арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету және мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау саласындағы тәуекел дәрежесін бағалау өлшемшарттары мен тексеру парақтары бекітілген.
Енгізілген өзгерістер мемлекеттік бақылау жүйесін одан әрі жетілдіруге, бақылау-қадағалау қызметінің тиімділігін арттыруға және тәуекелдерді басқару жүйесін дамытуға бағытталған. Жаңашылдықтардың негізгі мақсаты – мемлекеттік бақылаудың тиімділігін қамтамасыз ете отырып, әлеуметтік салада қызметін жүзеге асыратын адал субъектілерге түсетін әкімшілік жүктемені азайту.
Тәуекелге бағдарланған бақылау жүйесі заңнама талаптарын бұзу ықтималдығы жоғары ұйымдарға бақылау шараларын шоғырландыруға мүмкіндік береді. Мұндай тәсіл мемлекеттік органдардың ресурстарын тиімді пайдалануға, құқық бұзушылықтардың алдын алуға және көрсетілетін арнаулы әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыруға ықпал етеді.
Жаңа редакцияда бақылау іс-шараларын жоспарлау кезінде қолданылатын тәуекел дәрежесін бағалау өлшемшарттары өзектендірілді. Олар бақылау субъектілерінің қызметін заңнама талаптарының сақталуы, бұрын жүргізілген бақылау нәтижелері және тәуекел деңгейіне әсер ететін өзге де көрсеткіштер негізінде неғұрлым объективті бағалауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, мемлекеттік бақылауды жүзеге асыру барысында қолданылатын тексеру парақтарына өзгерістер енгізілді. Олар қолданыстағы заңнамаға сәйкестендіріліп, тексеру барысында бағаланатын талаптардың толық тізбесін қамтиды. Бұл бақылау рәсімдерінің ашықтығын қамтамасыз етіп, заңнаманың бірыңғай қолданылуына ықпал етеді және бақылау субъектілеріне қойылатын талаптармен алдын ала танысуға мүмкіндік береді.
Айта кету қажет, енгізілген өзгерістер тексерулер санын көбейтуге бағытталмаған. Олардың негізгі мақсаты – профилактикалық бақылаудың тиімділігін арттыру, заңнама талаптарының бұзылуының алдын алу, арнаулы әлеуметтік қызметтерді алушылар мен мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету.
Тәуекел дәрежесін бағалау өлшемшарттары мен тексеру парақтарын жетілдіру мемлекеттік бақылаудың заманауи жүйесін дамытудағы маңызды қадам болып табылады. Айқын әрі түсінікті талаптар арнаулы әлеуметтік қызмет көрсететін ұйымдардың жұмыс сапасын арттыруға, азаматтардың әлеуметтік қорғау жүйесіне деген сенімін нығайтуға және құқық бұзушылықтардың алдын алуға қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Батыс Қазақстан облысы бойынша департаменті заңнамадағы жаңартылған нормаларды түсіндіру жұмыстарын жалғастырып, арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету және мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау саласында қызметін жүзеге асыратын ұйымдарға қажетті әдістемелік және консультациялық көмек көрсететін болады.
Жүргізіліп жатқан өзгерістердің басты мақсаты – арнаулы әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыру, азаматтардың заңды құқықтары мен мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету және әлеуметтік саладағы мемлекеттік бақылаудың тиімділігін одан әрі жетілдіру.