Мүгедек адамдарды оңалтудың техникалық құралдарымен қамтамасыз етудің жаңа тетігін енгізу

Қазіргі уақытта еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мүгедек адамдарды әлеуметтік қорғауды жетілдіру бойынша жоспарлы жұмыс жүргізуде.

Осылайша, Қазақстанда мүгедектігі бар адамдарды өтеусіз негізде жекелеген техникалық оңалту құралдарымен (ТОҚ) қамтамасыз етудің жаңа тетігі енгізілетін болады. Бұл пилоттық жоба Ақтөбе, Қарағанды және Павлодар облыстарында іске асырылатын болады.

Бүгінгі таңда ТОҚ белгіленген пайдалану мерзімдерін ескере отырып, қайтарымсыз негізде ұсынылады. Бұл ретте қаражатты ауыстыру олардың нақты жай-күйі мен тозу дәрежесін бағалаусыз жүзеге асырылады, ал пайдалану кезеңінде жөндеу көзделмеген.

Жаңа механизм қалай жұмыс істейді?

Пилоттық жоба шеңберінде оңалтудың техникалық құралдарының жекелеген түрлері (мысалы, кресло-арбалар, жаяу жүргіншілер және басқа да жүріп-тұру құралдары) кейіннен қайтарыла отырып, уақытша тегін пайдалануға берілетін болады.

Бұл тәсіл қолданыстағы жүйені толықтырады және оны икемді етеді. Тек пайдалану мерзіміне бағдарланудың орнына жабдықтың нақты жағдайын бағалау енгізіледі.

Ол үшін әлеуметтік-техникалық сараптама қызметі құрылады, оның мамандары оңалтудың техникалық құралдарының жай-күйін, олардың тозу дәрежесін бағалайды және одан әрі пайдалану, жөндеу немесе мерзімінен бұрын ауыстыру туралы шешім қабылдайды.

Егер құрал одан әрі пайдалану үшін жарамсыз деп танылса, ол есептен шығарылады және белгіленген пайдалану мерзіміне қарамастан жаңасына ауыстырылады.

Ал жарамды, жөнделген бұйымдар жаңа ОТҚ алуды немесе өзінің оңалту құралын жөндеуді күту кезеңінде мүгедектігі бар адамдарға қайта пайдаланылуы және уақытша берілуі мүмкін.

Протездер сияқты жеке пайдалану құралдары бұл механизмге кірмейтінін ескеру маңызды.

Ағымдағы жылы іске қосу жоспарланып отырған жоба мүгедек адамдарды оңалтудың үздіксіздігін, оңалтудың техникалық құралдарын ұтымды пайдалануды және олардың жергілікті жерлерде қолжетімділігін арттыруды қамтамасыз етуге бағытталған.

Барлығы пилоттық жобаға техникалық оңалту құралдарының 40-тан астам түрін, оның ішінде жүріп-тұру құралдарын (кресло-арбалар) қосу жоспарлануда.

Осылайша, ТОҚ қайтару механизмін енгізу күтілетін әсерге ие:

1. ТОҚ қолжетімділігін арттыру, күту мерзімін қысқарту;
2. бюджет қаражатын неғұрлым тиімді пайдалану;
3. ресурстарды ұтымды пайдалану;
4. ТОҚ пайдалану мерзімін ұзарту;
5. ТОҚ-ның техникалық жай-күйі мен тиімділігінің мониторингі жүйесін қалыптастыру;
6. ТОҚ қамтамасыз ету жүйесінің ашықтығы мен басқарылуын арттыру.

Өзгерістердің негізгі мәні: оңалтудың қолжетімділігін, сапасын арттыру, әлеуметтік қорғау жүйесінің ұтымдылығы мен әділдігі.