
Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мүгедек адамдарды әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдіру бойынша тұрақты негізде жұмыс жүргізуде.
Негізгі мақсат-адамның нақты қажеттіліктеріне назар аудара отырып, оңалтудың сапасын, қолжетімділігін және тиімділігін арттыру.
Ағымдағы жылы әлеуметтік қызметтер порталы арқылы оңалтуды техникалық құралдармен қамтамасыз ету тетігін жетілдіру жоспарланған.
Сараптама жүргізе отырып және оңалту қаражатын қайтара отырып, мүгедектігі бар адамдарға техникалық оңалту құралдарын уақытша берудің жаңа тәсілін енгізу жоспарлануда.
Бүгінгі таңда қолданыстағы жүйе оңалтудың техникалық құралдарын қайтарымсыз негізде құрылған және қаражаттың нақты жай-күйін, оның тозуын ескермейді. Сынған кезде жөндеу мүмкіндігі жоқ. Техникалық оңалту құралдарын пайдаланушының антропометриялық деректерінің нақты қажеттілігі мен өзгерістері ескерілмейді.
Осыған байланысты, оңалтудың техникалық құралдарын қамтамасыз етудің жаңа тетігі енгізілуде, оның шеңберінде: - оңалтудың техникалық құралдарын жеке таңдау және пайдалану мәселелері бойынша консультация жүргізу; - оңалтудың техникалық құралдарын уақытша пайдалануға беру; - ауыстыру мерзімі аяқталғаннан кейін техникалық оңалту құралдарын қайтару; - әлеуметтік қорғау саласын дамытудың Ұлттық ғылыми орталығы филиалдарының базасында комиссияның оңалтудың техникалық құралдарына әлеуметтік-техникалық сараптама жүргізуі; - оңалтудың техникалық құралдарын сараптау және бағалау нәтижелері бойынша-кейіннен қолданумен (жөндеуден кейін) жөндеу немесе есептен шығару.
Бір мезгілде әлеуметтік-техникалық сараптама қызметі енгізілуде, ол оңалтудың техникалық құралдарының нақты жай-күйі және адамның жеке қажеттіліктері негізінде шешім қабылдауға оңалту құралдарын пайдаланушыларға техникалық сүйемелдеуді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Ұлттық ғылыми орталықтың филиалдарындағы әлеуметтік-техникалық сараптама қызметі құрамында бейінді мамандарды (физикалық медицина және оңалту дәрігері, әдіскер және техник) көздейді.
Қайтарылған техникалық құралдар сараптамалық бағалаудан өтеді, оның қорытындысы бойынша жөндеу, ауыстыру, қайта пайдалану не есептен шығару туралы шешім қабылданатын болады.
Мысалы, мүгедектігі бар адам оңалтудың техникалық құралын қайтару үшін ауыстыру мерзімі өткеннен кейін жүгінеді. Сараптамадан кейін ақаулар анықталған кезде техникалық құрал жөндеуге жіберіледі. Әрі қарай пайдалануға жарамды қаражат жаңа қаражатқа тапсырыс беру кезінде күту кезеңінде үздіксіздікті қамтамасыз ету үшін кейіннен уақытша пайдалануға бағытталатын болады. Жарамсыз деп танылған кезде құрал есептен шығарылуға жатады, ал өтініш берушіге портал арқылы жаңа құрал тағайындалады.
Басқа жағдайда, техникалық құрал сынған кезде ауыстыру мерзімі басталғанға дейін мүгедек адам әлеуметтік-техникалық сараптама қызметіне жүгінеді. Шағын жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Қажет болған жағдайда комиссия оңалтудың техникалық құралын бағалау үшін әлеуметтік-техникалық сараптама жүргізеді. Бағалау нәтижелері бойынша кейіннен қолданумен жөндеу жүргізіледі.
Егер бағалау қорытындысы бойынша техникалық құралдың жарамсыздығы танылса, қаражатты есептен шығару жүргізіледі. Содан кейін бұл адамға жалдау пунктінің қорынан ақаусыз күйде уақытша пайдалануға техникалық құрал беріледі, ол мүгедектігі бар басқа адамдардан (өңдеуден және жөндеуден кейін) ақаусыз техникалық құралдарды қабылдау есебінен қалыптастырылады.
Осылайша, қайтару моделі жергілікті жерлерде техникалық оңалту құралдарының қолжетімділігін арттыруды қамтамасыз етеді.
Бұл механизм, мысалы, адамды Жөндеу кезеңінде немесе уақытша қажет болған жағдайда техникалық құралдармен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, мысалы, ұзақ процедураларды күтпестен ОТҚ жеткізуді күту. Бұл шешімдердің дұрыстығын арттырады және алушылардың мүдделерін қорғайды.
Осылайша, ОТҚ қайтару механизмін енгізу күтілетін әсерге ие: