
Мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдармен және арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету тәртібі Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы №287 бұйрығымен бекітілген «Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен, оларды ауыстыру мерзімдерін қоса алғанда, қамтамасыз ету қағидаларына» сәйкес жүзеге асырылады.
Протездік-ортопедиялық көмек мүгедектігі бар адамдарды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының (АОЖБ) әлеуметтік бөлігінің негізінде мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен көрсетіледі. Аталған бағдарлама халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшесі тарапынан медициналық-әлеуметтік көрсетілімдер мен қарсы көрсетілімдерге сәйкес әзірленеді.
Протездік-ортопедиялық көмек көрсететін ұйымдар өңірлерде тапсырыстар қабылдауды жүзеге асырады және протездік-ортопедиялық бұйымдарды дайындау үшін қажетті өлшеу жұмыстарын жүргізеді. Дайындалатын бұйымның ерекшеліктеріне қарай стационарлық протездеу қажеттілігі туралы шешімді қызмет көрсетуші ұйым қабылдайды.
Протездермен қамтамасыз ету тәртібі
Бастапқы протездеу кезінде медициналық көрсеткіштер бойынша оқу-жаттығу мақсатында пайдаланылатын қазіргі заманғы технологиялар негізінде дайындалған протездер алты ай өткеннен кейін жөндеуден өткізіледі.
Төменгі аяқ-қол протездерін алған кезде әрбір протезге жыл сайын үш дана тыс беріледі.
Кеуде безінің протездері екі дана арнайы іш киіммен (бюстгальтермен) бірге ұсынылады.
Шина-былғары, құрама протездер, ортопедиялық аппараттар мен туторлар жарамсыз болып қалған жағдайда, оларды пайдалану мерзімі өткеннен кейін Қағидалардың 3-қосымшасына сәйкес ауыстырылады.
Егер пайдалану мерзімі аяқталғаннан кейін протез жарамды күйінде қалып, алушы жаңа протез алудан бас тартса, оған Қағидалардың 44-тармағына сәйкес тыс беріледі.
Ортопедиялық аяқ киіммен қамтамасыз ету тәртібі
Мүгедектігі бар адамдар күрделі және асқынбаған ортопедиялық аяқ киіммен қамтамасыз етіледі.
Күрделі ортопедиялық аяқ киім, оның ішінде қосымша салма кебіс (етік), аяқтың ұзындығы 3 сантиметрге және одан да көп қысқарған жағдайда, сондай-ақ паралитикалық, варустық, эквиноварустық, вальгустық, жалпақ-вальгустық және қуыс табан, маймақтық, пілсүйектік аурулар кезінде, сондай-ақ Шопар, Лисфранк және Пирогов әдістерімен жасалған ампутациялық тұқылдар болған жағдайда дайындалады.
Асқынбаған ортопедиялық аяқ киім аяқтың ұзындығы 3 сантиметрге дейін қысқарған кезде, метатарсальды сүйектер бастарының ұлғаюы, бойлық және көлденең жалпақтабандылық, балға тәрізді саусақтар, өкше сүйегінің өсінділері және аяқтың өзге де патологиялары кезінде дайындалады.
Күрделі ортопедиялық аяқ киім (етіктен басқа):
- Ұлы Отан соғысының қатысушыларына, ҰОС мүгедектігі бар адамдарына және оларға теңестірілген адамдарға – екі жұп (жазғы немесе қысқы);
- І және ІІ топтағы мүгедектігі бар адамдарға – бір жұп (жазғы немесе қысқы);
- Мүгедектігі бар балаларға – екі жұп (жазғы және қысқы) беріледі.
ІІІ топтағы мүгедектігі бар адамдар күрделі ортопедиялық аяқ киіммен қамтамасыз етіледі, алайда оның құнының немесе кепілдік берілген соманың 50 пайызы алушының өз қаражаты есебінен төленеді.
Мүгедектігі бар адамдардың қалауы бойынша ортопедиялық аяқ киімнің орнына өз қаражаты есебінен етік дайындалуы мүмкін. Бұл жағдайда ортопедиялық аяқ киімге көзделген сома көлемінде жеңілдік қарастырылады.
Протездік-ортопедиялық аяқ киімді жөндеу жұмыстары алушының өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады.
Гүлзада Қожабаева
№2 медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімінің басшысы