МӘС-ке жолдау және дауыс қалыптастырушы аппараттармен қамтамасыз ету мәселелері бойынша семинар-кеңес
12 маусымда Департаменттің №2 МӘС бөлімі қалалық ДСБ «№13 қалалық емхана» ШЖҚ КМК базасында семинар- кеңес өткізді. Мемлекеттік қызмет көрсету сапасына әсер ететін бірқатар мәселелер қозғалды. Атап айтканда, МӘС жолдау кезінде құжаттарды дұрыс толтырмау, сондай-ақ жаңа ережелерге сәйкес науқастарды бетпе-бет және сырттай-проактивті куаландыруға жолдаудын негізділігіне ерекше назар аударылды. Кеңес барысында сыбайлас жемкорлыққа қарсы заңнаманы сақтау және алдын алу шаралары туралы да айтылды. Семинар қорытындысында құжаттарды дұрыс рәсімдеу, жолдаманың негізділігін бақылау және жаңа нормативтік-қуқықтық актілермен жұмыс істеу бойынша нақты ұсыныстар берілді. Дауысты шығаратын құрылғымен қамтамассыз ету мәселесі жеке қарастырылды.
Дауысты шығаратын құрылғы (сонымен қатар жасанды көмей деп те аталады) — кеңірдекті хирургиялық алып тастағаннан кейін (ларингэктомия) сөйлеуді қалпына келтіруге арналған портативті электронды құрылғы. Құрылғы бұлшықет тербелісін дауысты дыбыстарға айналдырады.
Ол кімге арналған:
* Көмей жойылған науқастар: ларингэктомия (рак немесе жарақат салдарынан көмейді алып тастау операциясы) жасалған және қалыпты сөйлей алмайтын адамдар.
* Трахеостомасы бар адамдар: мойынның арнайы саңылауы арқылы тыныс алатын, бірақ дауыспен байланысуы қажет науқастар.
* Уақытша дауысы жоғалған адамдар: неврологиялық немесе бұлшықет ауруларына байланысты дауысы жоғалғандар.
* Дауыс кәсіптерімен айналысатын адамдар: кейде құрылғыларды (мысалы, ларингофондар) дикторлар, мұғалімдер немесе гидтер дауыс сымдарына жүктемені азайту үшін пайдаланады.
Жұмыс істеу принципі және қолданылуы:
1. Дыбыс шығару: құрылғы мойынның (немесе ұрттың) жұмсақ тіндеріне мықтап орналастырылады. Түймені басқан кезде, кіріктірілген мембрана механикалық тербелістерді жасай бастайды.
2. Сөйлеудің жасалуы: тербеліс ауыз қуысына беріледі, онда адам еріннің, тілдің және таңдайдың әдеттегі қимылдары арқылы сөздерді артикуляциялайды.
3. Дыбыс: Дауыс аздап «роботтық» немесе монотонды естіледі, бірақ дұрыс жаттығу кезінде дыбыс деңгейі мен биіктігін басқаруға болады.
Қазақстанда дауысы айқын бұзылған, яғни көмейі алып тасталынған азаматтар мемлекет есебінен тегін сөйлеуге арналған көмекті алуға құқылы. Құрылғы техникалық оңалту құралы ретінде 5 жыл мерзімге беріледі. Процесс Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылы 30 маусымдағы №287 бұйрығымен реттеледі.
Сөйлеу құралын алу бойынша қадамдық нұсқаулар:
1. Медициналық тексеру: Медициналық-әлеуметтік сараптамаға (МӘС) жолдама алу үшін жергілікті дәрігермен (жалпы практика дәрігері, онколог немесе отоларинголог) хабарласыңыз.
2. Жеке оңалту бағдарламасын алу: МӘС-тен өту керек, онда сіздің мүгедектік тобыңыз анықталады және сөйлеу құралын ұсынуды қамтитын оңалтудың жеке бағдарламасы (ИПАР) әзірленеді.
3. Әлеуметтік қызметтер порталында тапсырыс беру: ЭЦҚ арқылы әлеуметтік қызметтер порталына кіріңіз. Каталогтан қажетті құрылғыны таңдап, оны жеткізушіден алу туралы өтінішті жіберіңіз.
4. Түбіртек: Өтінішіңіз мақұлданғаннан кейін сіз сөйлеуге арналған құрылғыны ала аласыз.