Қауіпті және қызықты: сүңгуір-құтқарушылардың су астындағы өмірі
Сүңгуір-құтқарушының жұмысы – судағы зардап шеккендерді құтқару және суға батқан адамдарды іздеу. Бұл бірегей дағдылары мен тәжірибесі бар жоғары деңгейдегі мамандар.
Сүңгуір-құтқарушылардың жұмысындағы негізгі қиындықтардың бірі - жоғары су қысымының денеге әсері. Үлкен тереңдікке сүңгу кезінде ауыр ауруға және тіпті өлімге әкелетін декомпрессиялық ауру қаупі бар. Осыған байланысты сүңгуірлер декомпрессия ережелерін қатаң сақтап, сүңгу алдында және суға түскеннен кейін арнайы процедураларды орындауы керек.
Тағы бір қиындық - су астындағы көрінудің төмендігі. Біздің су қоймаларында көріну нөлге тең, бұл тапсырмаларды орындауды қиындатады. Сондықтан сүңгуірлер көрінбейтін жағдайда және су астындағы шамдар мен камералар сияқты арнайы құралдарды пайдалануды білу керек.
Сондай-ақ, сүңгуір-құтқарушылардың жұмысы физикалық төзімділікті және жақсы физикалық формасын талап етеді. Олар су астындағы ауыр заттарды көтеріп, жылжыта алуы, сондай-ақ қиын ағыстар мен күшті толқындарда жұмыс істеуі керек.
Құтқарушылар суға түсу кезінде салмағы көп, кейде жүз келіден асатын жабдықты киеді. Бір ғана жүктеу белдігінің салмағы 20 кг құрайды.
Сүңгуірлер топта да, жалғыз да жұмыс істейді. Жағадағы құтқарушы сигнал ұшын пайдалана отырып, сүңгуірді жер бедері бойынша бағдарлайды. Ал судағы көпіршіктердің көмегімен құтқарушының қай тереңдікке түскенін анықтайды. Егер көпіршіктер үлкен болса, құтқарушы тым тереңге сүңгімеген, ал көпіршіктер кішкентай болса, онда ол сүңгуір тереңге түскенін белгісі.
Адам суға батқан кезде сүңгуірдің жұмысы әдетте белсенді және пассивті фазаларға бөлінеді. Үш күннің ішінде мамандар суға батып кетті деген жерді тінтіп шығады. Үш күннен кейін әртүрлі факторлар, соның ішінде ағынның түрі қарастырылады. Содан кейін жеті күн бойы олар пассивті фазада әрекет етеді. Дегенмен іздестіру жұмыстары аяқсыз қалмайды, қанша уақыт болса да суға батқан адамның денесін табу үшін барын салуда.
«Адам суға батып кетті деген хабар келді. Бірден жолға шықтық, қараңғы түсіп, жаңбыр жауды. Таңертең сүңгуді бастадық. Сүңгуір суға батқан адамды тауып алып, оны туыстарына көрсетеді. Ал олар іздеген юұл адам емес деді. Біз іздеу жұмыстарын одан әрі жалғастырдық, біраз уақыттан кейін екінші адам табылды. Біреуін іздеп жүрген кезде, екеуін бірақ таптык», - дейді Қарағанды облысы Төтенше жағдайлар департаменті сүңгуір-құтқару жұмыстары бөлімінің бастығы Владимир Гаврилков.
Сүңгу операциялары күрделі болуы мүмкін және арнайы дағдылар мен тәжірибені қажет етеді. Нашар көрінетін жерлерде, күшті ағындарда немесе тар кеңістікте жұмыс істеу тапсырмаларды қиындатады және қосымша уақытты қажет етеді.
Жалпы, сүңгуір жұмыстары қауіпсіздік, дайындық және жоспарлау қажеттілігіне, ресурстардың шектеулілігіне, жұмыстың өзінің күрделілігіне және қоршаған ортаның әсеріне байланысты баяу жүргізіледі.
Сүңгуірдің су астында өткізе алатын уақыты бірнеше факторларға, соның ішінде тәжірибе мен дайындыққа байланысты. Әдетте кәсіби сүңгуірлер су астында бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін бола алады. Дегенмен, су астында өткізуге болатын қауіпсіз уақыт әдетте шектеулі және денсаулыққа ықтимал проблемаларды болдырмау үшін газ қоспалары, декомпрессия және басқа факторлар арқылы бақыланады.
Сүңгуірлер әр ауысымда жаттығады - орташа есеппен бір сағатқа суға түседі. Бұл тыныс алуды жаттықтыру үшін өте маңызды, сондықтан дене ауыз арқылы тыныс алуды ұмытпайды.
Сүңгуірлер өте тәртіпті. Өйткені, жыл сайын медициналық тексеруден өтіп, емтихан тапсыру керек. Сүңгуірлердің ешқайсысы дерлік темекі шекпейді - олар өкпелеріне қамқорлық жасайды.
Азық-түлікке келетін болсақ, мұнда құтқарушы сүңгуір өлшемді білуі керек, ал сүңгу алдында 2-3 сағат бойы тамақ ішуге болмайды.
Құтқарушы сүңгуір мамандығы қауіпті де қызық. Жұмыс барысында мамандар үлкен моральдық және физикалық күйзеліске ұшырайды. Иә, мұнда біреу қоғамға көмектесу үшін келеді, біреу хоббиін жұмыспен біріктіргісі келеді, бірақ бұл батылдардан бір нәрсені алып тастау мүмкін емес: үнемі тонна қысымға төтеп беретін адамдар планетадағы ең күшті адамдар.
Материал Қарағанды облысы ТЖД сүңгуір-құтқару бөлімшесінің басшысы-құтқарушысы, 1-сыныпты І-ІІ мамандандыру топтарының сүңгуірі, 1-сыныпты құтқарушысы Владимир Гаврильковпен әңгімеден құрастырылды.
Қарағанды облысы ТЖД баспасөз қызметі