Профилактикалық жұмыс

Адам айтарлықтай технологиялық прогреске қарамастан, табиғи құбылыстарды толық басқаруды үйренбеген. Кішкентай бұлттарды таратуға тырысу бір нәрсе, екіншісі-табиғи апаттардың алдын алу. Мұндай жағдайларға су тасқыны да жатады. Бұл құбылыс маусымдық немесе стихиялық болуы мүмкін. Оның пайда болу себептерін және оның салдарын жою үшін қажетті шараларды қарастыруға тырысайық.

Қарлы қыстан кейін қатып қалған мұздың  маусымдық еруі байқалады, бұл өзендердегі су деңгейінің едәуір көтерілуіне әсер ету мүмкін. Батыс Қазақстан облысының кейбір аудандары мен Орал қаласы көктемгі су тасқынына ұшырауы ықтимал, бұл өз кезегінде экономикалық зиян келтіруі мүмкін. «Су тасқыны - бұл болжанатын табиғи апат немесе табиғи апат па?», «Олардың алдын алуға бола ма?» - бұл халық арасындағы бірден туындайтын сұрақтар. Өзендерге жақын аумақтарды су тасқынынан алдын алу жөніндегі шаралардың бірі оның еруі кезінде кептелісті жою үшін мұз жамылғысын бұзу болып табылады. Тағы бір себеп - қатты жауын-шашын және одан кейінгі су тасқыны. 2011 жылы облыс аумағында орын алған су тасқыны осындай табиғи апаттардың салдары қаншалықты қауіпті болатынын көрсетті.

Су тасқынына дайындық қалай жүргізіледі?

Су тасқыны су айдындарындағы судың айтарлықтай көтерілу себебінен болады. Сондықтан ықтимал салдарларды болжай отырып, олардың қоршау бөгеттері мен бекіністер салу жұмыстары жүргізіледі. Бұл әсіресе су қоймалары жүйесін салу кезінде ескеріледі. Алайда барлық табиғи су қоймаларын арнайы тосқауылдармен жабдықтау мүмкін емес. Суға жиі батып жатқан аумақтардың тұрғындарына көктемгі қар ерудің салдары қаншалықты ауыр болуы мүмкін екендігі анық белгілі. Сондықтан, «үлкен судың» пайда болу мүмкіндігін болжай отырып, әдетте қалай әрекет ету керектігін біледі. Осындай кезеңдерде адамдардың өз өмірі мен мүлкін сақтау мақсатында шұғыл шараларды уақтылы қабылдауы үшін бұқаралық ақпарат құралдары (радио және теледидар) су тасқыны туындауы мүмкін деп хабарлайды. Дегенмен, бұл құбылыс, оған дайындыққа да қарамастан, әрқашан халық арасында дүрбелең мен шатасуды тудырады. Бірақ осындай жағдайда сабырлы болуыңыз қажет және төменде сипатталған жоспарға сәйкес әрекет етуіңіз керек.

Су тасқыны кезіндегі бірінші кезектегі қауіпсіздік шаралары

Эвакуациялау үшін сөмкеңізді келесідей дайындап, жинақтаңыз:

• құжаттар;
• жылы киім мен аяқ киім;
• жаңбырдан қорғайтын құралдар (плащтар, үлдір);
• қажетті дәрі-дәрмектер;
• 2-3 күндік тамақ пен ішімдік;
• фонарь және оның қосалқы батареялары, пластикалық пакетке оралған шамдар, сіріңкелер.

Көрсетілген жиынтықтың құрамы құтқарушылар бірден көмекке келе алмайтын дербес іс-қимылдар қажет болған кезде де осындай болады. Мұндай жағдайларда, әсіресе жер үй тұрғындары жер бетінен ең жоғары жерлерге (үйлердің төбелері, ғимараттардың жоғарғы қабаттары) шығуға мәжбүр болуы мүмкін. Құтқарушыларда мүмкіндік пайда болғаннан кейін олар халықты эвакуациялайды. Іздеуді жеңілдету үшін құтқарушыларға сигнал белгілерімен хабарлау керек. Күндізгі уақытта жарқын киімдерді, ал түнде жарық көздерін айналдыру керек. Эвакуациялау кезінде жүзу құралдарын артық жүктеместен және құтқарушылардың барлық талаптарын мүлтіксіз сақтай отырып, тынышталып, әрекет етіңіз.

Ең бастысы – сабыр сақтау! Ойластырылған әрекеттер мен дүрбелеңнің болмауы - зардап шеккендердің өмірі мен олардың мүлкін сақтаудың кепілі!

 

 

Батыс Қазақстан облысы

Төтенше жағдайларды алдын алу басқармасы