
2021 жылғы 8 маусымда "Jetisymedia" ақпараттық алаңында "судағы қауіпсіздік" және "өрт қауіпті кезең" тақырыбында брифинг өтті.
Брифингте Алматы облысы ТЖД Азаматтық қорғаныс басқармасының бастығы, подполковник Белдібаев қуат Майтайұлы және Алматы облысы ТЖД Мемлекеттік өрт бақылау басқармасының бастығы, азаматтық қорғау подполковнигі Азаматов Даурен Саматұлы сөз сөйледі.
Бірінші спикер – Қуат Майтайұлы атап өткендей, суда адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Төтенше жағдайлар департаменті облыстық полиция департаментімен, жергілікті атқарушы органдармен және волонтерлік ұйымдармен бірлесіп ұйымдастыру және практикалық іс-шаралар кешенін өткізуде. 2021 жылғы шомылу маусымы кезеңінде азаматтардың облыстық су айдындарында қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі негізгі іс-шаралар жоспары бекітілді. Облыс әкімі шомылуға рұқсат етілген орындарды 10-нан (Текелі қаласының 10 жағажайы мен 1 қалалық бассейні орналасқан) 84-ке дейін ұлғайту, табиғи және жасанды су айдындарында көпшілік демалатын орындарды нақты иелеріне бекіту туралы Қаулыға қол қойды. Қазіргі уақытта құжат Әділет министрлігінде тіркелуде. Қабылданып жатқан шараларға қарамастан, 2021 жылдың басынан бастап облыстың су айдындарында шомылуға тыйым салынған (тыйым салынған) жерлерде 1 жартыжылдықтың қорытындысы бойынша (30.06.2021 ж.жағдай бойынша) 22 адам, оның ішінде 6 бала қаза тапты. 28 адам құтқарылды, оның ішінде 4 бала. Шомылу маусымы кезеңінің өзі маңызды рөл атқаратынын атап өту қажет, өйткені біздің облыс аумағындағы қолайлы ауа-райына байланысты мамыр айының басында адамдар шомыла бастайды және шомылу қазан айына дейін жалғасады. Сонымен қатар, Алматы облысы 2 млн. адамнан астам халқы бар және көптеген су айдындары бар өңір болып табылады (257 ірі су қоймасы орналасқан, оның ішінде 6 көл, 58 өзен, 76 су қоймасы және 117 тоған). Сондай – ақ, Қапшағай су қоймасынан 70 км қашықтықта Республиканың ең ірі мегополисі - Алматы қаласы орналасқан. Осыған байланысты, жазғы уақытта су акваторияларының жағалауларында демалушылардың, жергілікті тұрғындардың да, еліміздің басқа өңірлерінен және жақын шетелден келген туристердің де үлкен саны байқалады. Шомылу маусымында облыстың акваторияларындағы демалыс аймақтарына келушілер саны үш миллионнан астам адамға жетеді. Сонымен қатар, карантиндік шектеулердің жеңілдеуіне, сондай-ақ облыстың ірі су қоймаларының жағасындағы өте ыстық ауа-райына байланысты (Қапшағай су қоймасында, Алакөл және Балқаш көлдерінде), 2020 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда демалушылар саны бірнеше есе өсті. Су айдындарында адам өлімінің алдын алу және қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында бұқаралық ақпарат құралдары арқылы өткізілетін үгіт-түсіндіру жұмыстары кеңінен жария етіледі. Апта сайын демалыс және мереке күндері ТЖД аппаратының қызметкерлері Іле өзені мен Қапшағай су қоймасының жағалауларында рейдтік алдын алу акцияларын ұйымдастыру және өткізу үшін шығады. Сондай-ақ, Алакөл көлі мен Балқаш көліне шығу жүзеге асырылады.
Екінші спикер – Дәурен Саматұлы былай деді, Облыс аумағында 5 млн.300 мың гектары мемлекеттік орман қорының жерін алып жатыр (анықтама: 4 млн. 100 мың гектар 14 орман шаруашылығының қарауына жатады, 11 мемлекеттік ұлттық табиғи парктер мен қорықтарға 1 млн. 200 мың гектар жатқызылған), оның ішінде 2 млн. 900 мың гектары орман алқаптарын құрайды. Жыл басынан бері облыс аумағында орман шаруашылығы мекемелері мен табиғи парктер аумағында 15 мың гектардан астам алаңда 27 құрғақ шөп өртенді (2020 ж. - 18 өрт, ауданы 7 мың 800 Га. құраған), бұл ретте орман алқабының 37 Га. аумағы (2020 ж. - 1252 Га) өрттен зардап шекті.
Ағымдағы жылы дала өрттері тіркелген жоқ (2020 жылы - 0),494 Га алқабында, елді мекендерден тыс жерде 165 құрғақ шөп өртенді, оның ішінде 83 жану (53,6%) Департамент күшімен сөндірілді, 47 жағдай (24%) ЕӨСҚ-мен бірлесіп сөндірілді және 35 жану (22,4%) ЕӨСҚ-ның күшімен сөндірілді.
Табиғи өрттердің туындау тәуекелін болдырмау және азайту мақсатында жергілікті атқарушы органдармен, табиғат қорғау және орман мекемелерімен бірлесіп алдын алу және ұйымдастыру шараларының кешені жүргізіледі. Сонымен, орман-дала алқаптарында және демалыс орындарында орман шаруашылығы мекемелері мен жергілікті полиция қызметінің қызметкерлерімен бірлесіп 838 рейд жүргізілді (ол үшін 588 адамнан тұратын 143 мобильді топ құрылды), полиция қызметкерлері 120 бұзушыны әкімшілік жауапкершілікке тартты (санкцияланбаған өртеу, ауыл шаруашылығы алқаптарындағы құрғақ шөптің бақылаусыз қалуы, орылған жерді өртеу және басқа да бұзушылықтар үшін 400 мың теңгеден астам сомаға). Ағымдағы жылы минералданған жолақтарды құру және күту ұлғайтылды, жоспарланған 5300 км. (2020 жылы 3700 км) минералданған жолақтардың ішінен, бүгінгі күні 3120 км мин.жолақ салынды (69%). Бұрын орналастырылған мин. жолақтарға күтім жасау 2500 км-ден асады (2020 жылы 2100 км).
Дала және орман өрттерін, сондай-ақ құрғақ шөптің жануын ерте анықтау мақсатында "ҚазақстанҒарышСапары" ҰК АО-мен және "Қазгидромет" РМК-мен облыс аумағын және шекара маңындағы аумақтарды гидрометеорологиялық болжамдарды ұсыну және қашықтықтан зондтау (термалды нүктелер) бойынша 2021 жылға шарттар жасалды. Өрт қауіптілігінің жоғары сыныбы кезеңінде тұрақты негізде күніне екі рет "Қазавиаорманқорғау" АҚ борттарымен бекітілген бағыттар бойынша облыс аумағын айналып ұшу жүзеге асырылды. Орман шаруашылығы мекемелерімен 140 аншлаг және билбордтар орнатылды, су алуға арналған 256 алаң орнатылды, 54 өрт сөндіру мұнаралары жабдықталды, жауынгерлік есепте 41 өрт сөндіру техникасы және 42 бейімделген техника құрылған, сондай-ақ 1462 аспалы өрт сөндіргіштер, 145 мотопомпа және 16 мыңнан астам өртке қарсы құралдар қолданыста бар.
БАҚ арқылы 398 сөз сөйлеу (ТВ - 32, радио - 214, баспа-162) ұйымдастырылып, 4180 адамды қамтумен 585 нұсқама, 3408 адамды қамтумен 434 жиын өткізілді.
Табиғи өрттер мен елді мекендердегі өрттерге ден қою үшін жергілікті атқарушы органдар 4 мың 620 адамнан тұратын 343 ерікті өртке қарсы құралым құрды.
Табиғи өрттерге жедел ден қою үшін қажетті өрт-техникалық қару-жарақпен жабдықталған жедел мобильді топтар құрылды және қажетті техника дайындыққа келтірілді. Сондай-ақ, қажет болған жағдайда облыс аумағында 5 өрт сөндіру пойызы жұмылдырылады (НОРП-19 Алматы қ., НОРП-20 Сарыөзек ст., НОРП-21 Матай ст., НОРП-22 Достық ст., НОРП-33 Ақтоғай ст.).
Өрт қауіпті кезеңде өрттерді болдырмау мақсатында мынадай өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау қажет:
- ормандарда орналасқан елді мекендер үшін атқарушы органдар мен орман иеленушілер өртке қарсы қорғау жолақтарын орнатуды, жапырақты екпелерді отырғызуды, жазғы кезеңде құрғақ өсімдіктерді жинауды қамтамасыз етеді,
- ормандарда орналасқан санаторийлердің, демалыс үйлерінің және басқа да сауықтыру мекемелерінің (оның ішінде жазғы балалар саяжайларының, балаларды сауықтыру лагерьлерінің) аумағы орман өрттері кезінде ғимараттар мен құрылыстарға оттың таралу мүмкіндігін болдырмайтын ені кемінде 4 м минералдандырылған қорғаныш жолағының периметрі бойынша қамтамасыз етіледі.
- жазғы кезеңде құрғақ, ыстық және желді ауа райы тұрақты болған жағдайда ауылдық елді мекендер мен кәсіпорындарда, саяжай кенттерінде, бау-бақша учаскелерінде от жағуға, өрт қауіпті жұмыстарды жүргізуге, пештерді, ас үй ошақтарын және қатты отынмен жұмыс істейтін қазандық қондырғыларын жағуға жол берілмейді,
- тұрғын үйлердің учаскелерінде ірі жемшөптерді жинау ғимараттар мен аулалық құрылыстарға дейін кемінде 15 метр қашықтықта орындалады. Ірі жемшөптерді көрсетілген қашықтықта жинау мүмкін болмаған кезде, жинау орны кемінде 500 литр суы бар қосымша ыдыспен қамтамасыз етілген жағдайда, арақашықтық 5 метрге дейін қысқартылады,
- ауылдық елді мекендердің, саяжай кооперативтерінің, бау-бақша серіктестіктерінің аумағында жазғы кезеңде әрбір тұрғын үй ғимаратының жанында жиынтық су қоры кемінде 200 литр сыйымдылықтар немесе өрт сөндіргіш орнатылуы тиіс;
- малдарды, шөмелелерді, ірі жем-шөп маяларын, басқа да жанғыш заттар мен материалдарды жинауға жол берілмейді:
1) қоралар мен басқа да шаруашылық құрылыстардың төбесінде;
2) электр беру желілерінің астында;
3) учаскенің сыртқы қоршауынан кемінде 3 метр қашықтықта орналастырылады.
- ірі жемшөптерді тасымалдауға арналған көлік құралдары қосымша екі ұнтақты өрт сөндіргішпен жабдықталады.
Бұдан басқа, жанып жатқан көмірді орналастыруға арналған арнайы құрылғыларды (мангалды, барбекюді, грильді) орнатуға жол берілмейді.:
1) құрғақ өсімдіктері бар жерлерде;
2) ағаштардың ұшар басының астында;
3) жанғыш материалдардан жасалған шатырлардың астында;
4) шаруашылық құрылыстарда, гараждарда, шатырларда, жазық шатырларда.
- жанып жатқан көмірді қараусыз қалдыруға болмайды. Тамақ дайындау аяқталғаннан кейін жанып жатқан көмірді бықсу толық тоқтағанға дейін сумен құю керек.
- от жағу, қалдықтар мен ыдыстарды жағу ғимараттар мен құрылыстардан кемінде 50 м қашықтықта жүзеге асырылады.
Брифингтің соңында спикерлар бұқарааралық өкіл құралдарының сұрақтарына жауап берді.
Алматы облысы ТЖД баспасөз қызметі