Үкімет отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығы шеңберінде орта білім беру жүйесіне ЖИ енгізу мәселесіне назар аударды.
«12 мамыр күні Мемлекет басшысы білім беру жүйесіне жасанды интеллектіні енгізу туралы Жарлыққа қол қойды. Аталған құжат қалай жүзеге асырылуда?», — деді Олжас Бектенов.
Жұлдыз Сүлейменова Мемлекет басшысының білім беру процесіне жасанды интеллект технологияларын енгізу жөніндегі тапсырмасын орындау мақсатында Министрлік тиісті жұмыстар бастағанын баяндады.
Бірінші. 2026–2029 жылдарға арналған орта білім беру жүйесіне жасанды интеллект технологияларын енгізу жөніндегі кешенді жоспардың жобасы әзірленді. Құжат белгіленген тәртіппен Үкіметке енгізіледі.
Кешенді жоспарда мектептердің цифрлық және инфрақұрылымдық дайындығын дамыту; педагог кадрларды даярлау; білім беру процесінде AI-шешімдерді қолдану көзделген.
Жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп пилоттық жобаға қатысуға дайын 500 мектептің тізімі қалыптастырылды, оның ішінде 250 шағын жинақты мектеп; 150 жалпы білім беретін мектеп; 100 «Келешек мектептері».
Қазіргі таңда мектептердің цифрлық инфрақұрылымына, жоғары жылдамдықты интернет сапасына, компьютерлік техникамен қамтамасыз етілуіне, кадрлық әлеуетке және білім беру ұйымдарының AI-шешімдерді енгізуге дайындығына талдау жүргізілді.
Екінші. Педагогтерді даярлау. Бүгінде 350 мыңнан астам педагог оқу процесінде жасанды интеллектіні тиімді қолдану бойынша арнайы оқытудан өтті. Сонымен қатар OpenAI компаниясының GPT-edu платформасын пайдалану үшін 100 мың педагогқа лицензия берілді. Қазіргі таңда мұғалімдер жасанды интеллектіні оқу процесінде белсенді қолданып, оқу контентін бейімдеп тиімді пайдалануда.
Қосымша ретінде, жазғы кезеңде пилоттық мектептердің педагогтерін цифрлық педагогика, заманауи оқыту әдістемелері және білім беру процесінде AI-құралдарын практикалық тұрғыда қолдану бағыттары бойынша кезең-кезеңімен оқыту жоспарлануда. Бұл бастамалар педагогтердің цифрлық құзыреттерін арттыруға, оқыту сапасын жетілдіруге және білім беру жүйесіне инновациялық технологияларды тиімді енгізуге мүмкіндік береді.
Үшінші. Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес мүшесі Кай-Фуд Лидың ұсынымдарын ескере отырып, білім беру процесіне AI-шешімдерді енгізу бойынша жеке жобаны іске асыру жоспарлануда.
І кезең (2026 жылғы 1 қыркүйек – 26 қазан):
🟦 қазақ және орыс тілдерінде оқытатын 10 шағын жинақты пилоттық мектепте жобаны іске қосу;
🟦 пилоттық өңірлер ретінде Қызылорда және Павлодар облыстары айқындалды;
🟦апробация 4-сыныптарда «Ана тілі», «Математика», «Цифрлық сауаттылық» және «Жасанды интеллект» пәндері бойынша жүргізіледі.
ІІ кезең (2026 жылғы 3 қараша – 23 желтоқсан): пилотты 50 мектепке дейін кеңейту.
ІІІ кезең (2027 жылғы 8 қаңтар – 24 мамыр): қосымша тағы 300 мектепті қамту.
Төртінші. Сонымен бірге, дербестендірілген оқытуды, бейімделген тапсырмаларды әзірлеуді, білім нәтижелерін нақты уақыт режимінде талдауды және білім алушылардың оқу олқылықтарын уақтылы анықтауды қамтамасыз ететін ұлттық AI-білім беру платформасы енгізілетін болады.
Бесінші. Кешенді жоспардың жеке бөлімі цифрлық қауіпсіздік пен жасанды интеллектіні қауіпсіз қолдану мәселелеріне арналған.
Білім беруде жасанды интеллектіні қолдану стандарттарын, академиялық адалдық тетіктерін, балалардың дербес деректерін қорғауды, сондай-ақ цифрлық білім беру контентіне міндетті сараптама жүргізу жүйесін енгізу көзделуде.
«Бұл – өте маңызды құжат. Президенттің барлық тапсырмасын уақтылы әрі сапалы орындау қажет», — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Жазғы маусымды сапалы ұйымдастыру мақсатында демалыс орталықтарында жұмыс істеу үшін педагогтар мен еріктілерді жұмылдырады, сондай-ақ оқушыларға жедел көмек көрсету үшін кері байланыс арналарын іске қосады. Бұл туралы Үкімет отырысында Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова баяндады.
Оның айтуынша Жазғы демалысты ұйымдастыру жұмыстарына 120 мың педагог-ұйымдастырушы, сондай-ақ 12 мыңнан астам студент пен еріктілер жіберіледі. Олардың біліктілігін арттыру үшін «Балдәурен» және «Бөбек» орталықтарының базасында арнайы оқыту курстары мен семинарлар ұйымдастырылды. Барлық білім беру ұйымдарында балалардың тікелей көмек сұрауына арналған QR-кодтар орналастырылған. Сонымен қатар білім басқармаларының жанынан құрылған колл-орталықтар жазғы демалысқа қатысты азаматтардың өтініштері мен сұрақтарын тәулік бойы қарайды.
«Демалыс орталықтарында жұмыс істейтін мамандардың сапалық құрамына мән берілген, әрбір қызметкердің соттылығы тексеріледі. Балалардың жазғы демалысын қауіпсіз әрі сапалы ұйымдастыру мақсатында кері байланыс және жедел көмек көрсету тетіктері де күшейтілді.Атап айтқанда, білім басқармаларының жанынан құрылған колл-орталықтар жазғы демалысқа қатысты азаматтардың өтініштері мен сұрақтарын қарайды. Сонымен қатар, «111» байланыс орталығы жазғы кезеңде күшейтілген режимде жұмыс істейтін болады»,
— деп атап өтті министр.
Қазақстанда жазғы демалыс кезінде 11 135 демалыс орталығы жұмыс істейтін болады, олар 3,2 млн баланы бос уақытымен және сауықтырумен қамтиды. Үкімет отырысында жазғы маусымды ұйымдастыру жоспарлары туралы Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова баяндады.
Оның айтуынша, түрлі бағдарлама дайындалған: мектептер жанындағы демалыс орталықтарында 3 млн-ға жуық бала уақыт өткізеді, тағы 168 мың оқушы маусымдық орталықтарда, ал 44 мыңнан астамын – жыл бойғы орталықтар қабылдайды. Әлеуметтік осал санаттағы балаларға ерекше көңіл бөлінді: аз қамтылған отбасылардан шыққан 729 мың бала және ерекше білім беру қажеттіліктері бар 53 мың бала демалыспен қамтылады. Республикалық «Балдәурен», «Бөбек» орталықтарында халықаралық, республикалық пәндік және IT-олимпиадалардың, шығармашылық және спорттық жарыстардың жеңімпаздары қатарынан 5 мың бала сауықтыру және дамыту шараларына қатысады. Ал өңірлерде осындай қолдау 370 мың дарынды балаға ұйымдастырылады. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін барлық нысандарға полиция инспекторлары тағайындалды, ал қызметкерлердің соттылығы тексерілді.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев балалардың жан-жақты дамуы мен қолайлы ортада демалуын қамтамасыз ету мәселесіне ерекше назар аударып келеді. Осыған байланысты Президенттің 100 оқушылар сарайы мен өнер мектебін, 50 балалар сауықтыру орталығын ашу туралы тапсырмасына сәйкес 3 жылда 24 мың орынға арналған 44 қосымша білім ұйымы салынды. Жылдың соңына дейін 3 800 орындық 10 объектінің құрылысы аяқталады. Бұдан бөлек, осы кезеңде 2 800 орынға арналған 15 балалар сауықтыру орталығы ашылды және биыл 840 орындық 4 сауықтыру орталығы пайдалануға беріледі»,
— деп атап өтті министр.
Жаңа қосымша білім беру ұйымдары робототехника кабинеттері, IT зертханалары, ойын алаңдары және балалардың бос уақытын тиімді қамтамасыз етуге арналған басқа да заманауи құралдармен жабдықталған.
Қазақстанда он бірінші сынып оқушылары үшін мектеп бітіру іс-шараларын өткізу тек білім беру ұйымдарының базасында көзделген. Бұл туралы Үкімет отырысында Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова баяндады.
Министрдің мәліметінше 25 мамырда барлық білім беру ұйымдарында «Заң мен тәртіп – халықтық Конституция құндылықтары!» тақырыбында бірыңғай тәрбие сағаттары өткізіліп, оқу жылы қорытындыланды.
Биыл елімізде 3,9 млн оқушы білім алды. Оның ішінде мектеп қабырғасында 343 мың оқушы – 9-сыныпты, 215 мың оқушы – 11-сыныпты аяқтайды. «Алтын белгіге» үміткерлер саны – 13 175, «Үздік аттестатқа» үміткерлер саны 11 сыныпта – 18 555, 9 сыныпта – 31 181 оқушыны құрайды. Биылғы оқу жылында 763 колледжде 168 мың студент оқуын аяқтайды. Алдағы уақытта – 29 мамыр мен 15 маусым аралығында 9 және 11-сынып бітірушілерінің қорытынды аттестаттауы өтеді. Емтихандардың ашықтығы мен академиялық адалдығын қамтамасыз ету мақсатында материалдар білім беру ұйымдарына тікелей емтихан күні жолданады.
«11-сынып түлектеріне аттестаттарды салтанатты табыстау рәсімі 17–18 маусым күндеріне жоспарланған. Іс-шараларды тек білім беру ұйымдарының базасында өткізу тапсырылды. Мейрамханаларда, кафелерде, банкет залдарында бітіру кештерін ұйымдастыруға және заңсыз қаражат жинауға тыйым салынды. Осыған байланысты Оқу-ағарту министрлігі мен жергілікті атқарушы органдардың бірлескен бұйрығы қабылданды. Әкімдіктер бұл мәселені ішкі істер органдарымен бірлесіп қатаң бақылауда ұстауы өзекті»,
— деп атап өтті министр.
ҚР Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова ел түлектерін оқу жылының аяқталуымен құттықтады. Бұл күні ведомство басшысы Ақмола облысының әкімі Марат Ахметжановпен бірге Ақмола облысы Целиноград ауданы Талапкер ауылының мектеп-гимназиясында өткен соңғы қоңырауға арналған салтанатты жиынға қатысты.
Биыл 11-сыныпты 215 мың түлек аяқтады, 9-сыныпты 343 мыңнан астам оқушы тәмамдады. Талапкер ауылының мектеп-гимназиясында 32 түлек туған мектебімен қоштасып отыр. Олардың ішінде 2 оқушы «Алтын белгіге», 3 оқушы үздік аттестатқа үміткер.
Өз құттықтауында министр ел болашағы білімді, жауапты әрі бастамашыл жастармен байланысты екенін атап өтті.
«Құрметті түлектер! Еліміздің ертеңі сіздердің қолдарыңызда. Сондықтан қай салада жүрсеңіздер де, туған елдің дамуына аянбай еңбек ететін, өз ісіне адал, табанды әрі жауапкершілігі жоғары азамат болыңыздар. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев сіздерге заманауи талаптарға сай білім алып, жаңа мүмкіндіктерге жол ашатын «Келешек мектептерінде» білім алуға мүмкіндік сыйлады. Сол мүмкіндік сіздердің болашақтағы үлкен жетістіктеріңізге бастар берік негіз, биік белестерге жетелейтін алтын баспалдақ болсын», - деді Жұлдыз Сүлейменова.
Іс-шара барысында министр білім саласындағы жетістіктері үшін мұғалімдер мен оқушыларға алғыс хаттар табыстады.
Талапкер ауылының мектеп-гимназиясы 2024 жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Келешек мектептері» ұлттық жобасы аясында ашылды. Білім беру ұйымы 1200 орынға арналған. Бүгінде мұнда 598 бала білім алып, 65 педагог еңбек етеді.
Мектепте сапалы білім алуға және балалардың жан-жақты дамуына жағдай жасалған. Мұнда робототехника, STEM, физика, химия, биология, инклюзия және хореография кабинеттері, оқу залы бар кітапхана, спорт залдары мен шығармашылық кеңістіктер жұмыс істейді.
Сапар аясында Жұлдыз Сүлейменова «Робототехника-2026» халықаралық байқауы жеңімпаздарының жобасымен, «Қолөнер» көрмесімен, домбыра, шахмат және «Эко әлем» үйірмелерінің жұмысымен танысты. Министр «Заң және тәртіп халықтық Конституция құндылықтары» тақырыбындағы сынып сағаттарына қатысып, мектептің педагогикалық ұжымымен кездесті.
3,9 млн астам қазақстандық оқушы 2025-2026 оқу жылын тәмамдайды, оның ішінде 215 мыңнан астам түлек мектеп бітіреді
2025-2026 оқу жылында Қазақстан дарынды оқушыларды қолдау жұмысын күшейтті. 80-нен астам республикалық зияткерлік жарысқа 1,6 млн-ға жуық оқушы қатысты.
Халықаралық деңгейде ел намысын 5 052 оқушы қорғады. Олар 37 олимпиада мен ғылыми конкурсқа қатысып, 1 026 медаль жеңіп алды. Оның ішінде 190 алтын, 332 күміс және 504 қола медаль бар. Тағы 56 қатысушы арнайы марапаттарға ие болды.
Математика бағытындағы жетістіктерді бөлек атап өткен жөн. Қазақстан құрамасы Вильнюсте өткен European Mathematical Olympiad жарысында абсолютті көшбасшы атанды. Салоники қаласында өткен Balkan Mathematical Olympiad жарысында команда мықты математикалық мектептері бар елдер арасында жалпыкомандалық есепте 6-орын алды.
Қазақстандық оқушылар Финиксте өткен әлемдегі ең ірі ғылыми-инженерлік көрме Regeneron ISEF-ке де қатысты. Қатысушылардың бірі жасанды интеллектіні қолдану арқылы онкологиялық ауруларды ерте анықтау жобасы үшін арнайы марапат пен шетелдік университеттің білім грантын алды.
Хьюстонда өткен робототехника бойынша халықаралық жарыстарда қазақстандық оқушылар 50 мыңнан астам қатысушы арасында 12 наградаға ие болды. Күздің соңына дейін ел оқушылары тағы 10-нан астам халықаралық жарысқа қатысуды жоспарлап отыр.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми конкурстардың жеңімпаздары мен жүлдегерлері біржолғы төлем алады. Алтын медаль үшін 1500 айлық есептік көрсеткіш, күміс медаль үшін 1000, қола медаль үшін 500 айлық есептік көрсеткіш қарастырылған. Педагог-жаттықтырушылар 8,5-тен 26,5-ке дейінгі базалық лауазымдық айлықақы көлемінде ынталандыру төлемдерін алады.
Еске салайық, 2025 жылғы тамызда Мемлекет басшысы олимпиада жеңімпаздарымен алғаш рет Ақордада кездесті. Тамыз кеңесі аясында ол олардың тәлімгерлерін де мемлекеттік наградалармен марапаттады.
Астанада Қалибек Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық-драма театрында жалпы білім беретін пәндер бойынша 7-8 сынып оқушыларына арналған республикалық олимпиаданың жеңімпаздары мен жүлдегерлерін марапаттау рәсімі өтті.
Олимпиаданың қорытынды кезеңіне еліміздің барлық өңірлерінен 547 оқушы қатысып, нәтижесінде 240 оқушы жүлделі орындарға ие болды.
Салтанатты жабылу рәсіміне ҚР Оқу-ағарту вице-министрі Шынар Ақпарова, «Дарын» республикалық ғылыми-практикалық орталығының директоры Тимур Давлет, жоғары оқу орындарының ғалымдары, сондай-ақ өңірлік «Дарын» орталықтарының өкілдері қатысты.
Олимпиада жаратылыстану-математикалық және қоғамдық-гуманитарлық бағыттар бойынша өткізілді.
Байқаудың негізгі мақсаты – оқушылардың пәндік олимпиадаларға қызығушылығын арттыру, ғылыми білімді насихаттау, дарынды балаларды анықтау және олардың зияткерлік әлеуетін дамыту. Сонымен қатар, халықаралық олимпиадаларға қатысатын оқушыларды іріктеу мен даярлау, елімізде білім беру беделін арттыру көзделген.
Төрт күнге созылған білім додасының қорытындысы бойынша жеңімпаздар мен жүлдегерлер I, II және III дәрежелі дипломдармен, сондай-ақ алтын, күміс және қола медальдармен марапатталды.
Нәтижесінде 45 оқушы I орын, 76 оқушы II орын, 119 оқушы III орын иегері атанды.
Командалық есеп бойынша екі бағытта да үздік командалар анықталды.
Қоғамдық-гуманитарлық бағытта Гран-при «NIS» ДББҰ командасына бұйырды. I орын – Алматы қаласы командасына, II орын – Түркістан және Жетісу облыстары командаларына, III орын – Шымкент қаласы, Павлодар, Маңғыстау және Ақмола облыстары командаларына берілді.
Жаратылыстану-математикалық бағыт бойынша Гран-при Атырау облысы командасына табысталды. I орын «NIS» ДББҰ және Алматы қаласындағы КеАҚ «РФММ» командаларына берілді. II орын – Павлодар және Маңғыстау облыстары командаларына, III орын – Астана қаласы және Ақтөбе облысы командаларына бұйырды.
Олимпиада қорытындысы еліміздегі дарынды оқушыларды қолдау жүйесінің тиімділігін және өңірлер арасындағы білім сапасының жоғары деңгейін көрсетті.
2026 жылғы 15-22 мамыр аралығында Ресей Федерациясының «Сириус» федералды аумағында Open International Biology Olympiad (OIBO-2026) халықаралық ашық биология олимпиадасы өтті.
Беделді білім додасына әлемнің 17 елінен 100-ден астам жас биолог қатысты.
Қазақстан құрамасы олимпиадаға 6 оқушымен қатысып, нәтижесінде 2 алтын, 3 күміс және 1 қола медаль жеңіп алып, 100 пайыздық нәтиже көрсетті.
Алтын медаль иегерлері:
Қайркен Ерсұлтан – Павлодар облысындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицей-интернатының 11-сынып оқушысы;
Желтова Софья – Алматы қаласы Медеу ауданындағы NIS-тің 11-сынып оқушысы.
Күміс медаль иегерлері:
Билялов Нурали – Павлодар облысындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицей-интернатының 10-сынып оқушысы;
Мұқашев Дарын – Шығыс Қазақстан облысындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицей-интернатының 11-сынып оқушысы;
Әділғали Нұрасыл – Маңғыстау облысындағы «Білім-Инновация» лицей-интернатының 9-сынып оқушысы.
Қола медаль иегері:
Меженина Евгения – Қарағанды қаласындағы NIS-тің 10-сынып оқушысы.
Команда жетекшісі – Дінмұхаммед Уразбаев, республикалық және халықаралық олимпиадалардың жүлдегері, қазіргі уақытта «Astana Medical University» КеАҚ-ның 4-курс студенті.
OIBO олимпиадасы теориялық, практикалық және командалық жобалық турлардан тұрды. Қатысушылар молекулалық биология, генетика, биохимия және физиология бағыттары бойынша күрделі тапсырмалар орындап, ботаника, зоология және биоинформатика салаларында зертханалық жұмыстар жүргізді.
Олимпиада оқушылардың теориялық білімін ғана емес, зерттеу жүргізу, ақпаратты талдау және пәнаралық байланыстарды қолдану дағдыларын да бағалауға бағытталды.
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың бұйрығымен Светлана Дүмбайқызы ҚР Оқу-ағарту министрлігі Білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің Маңғыстау облысының білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету департаменті басшысы болып тағайындалды.
Светлана Дүмбайқызы 1967 жылы Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Жетібай ауылында дүниеге келген. 1988 жылы С. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін «Физика» мамандығы бойынша бітірген.
Еңбек жолын 1988 жылы Қарақия ауданындағы №8 орта мектепте физика пәнінің мұғалімі болып бастады. Әр жылдары физика пәнінің мұғалімі, директордың тәрбие және оқу жұмысы жөніндегі орынбасары, Ақтау қаласындағы Экономикалық лицейдің директоры қызметтерін атқарды.
2014–2021 жылдары Ақтау қалалық білім бөлімінің басшысы болды. 2021–2022 жылдары Маңғыстау облысының білім басқармасын басқарды.
2023–2026 жылдары Маңғыстау облысы бойынша «Ауыл» партиясының өңірлік құрылымдарында жұмыс істеді.
2026 жылғы мамырдан бастап ҚР Оқу-ағарту министрлігі Білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің Маңғыстау облысының білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету департаменті басшысы болып тағайындалды.
Жалпы еңбек өтілі 36 жылдан асады. «Ы. Алтынсарин» төсбелгісімен марапатталған.