Оқу-ағарту министрлігі педагогтерді аттестаттау жүйесіне бірқатар өзгерістер енгізуде. Жүргізіліп жатқан реформалардың негізгі мақсаты - педагог еңбегін әділ әрі ашық бағалау жүйесін қалыптастыру, артық талаптар мен негізсіз қаржылық шығындарды қысқарту.
Жаңа аттестация педагогтердің жұмыс нәтижелеріне негізделеді әрі барынша түсінікті, объективті форматқа көшіріледі.
Негізгі өзгеріс- педагогтердің білімін бағалау тесті толығымен тоқтатылады. Тестілеуден педагогикалық мамандық бойынша оқу орындарын аяқтап келген жас мамандар, педагогикалық өтілін тоқтатып, қайта жұмысқа орналасуға ниет білдірген педагогтер өтеді. Және ПББ тесті білім беру ұйымдарының басшылары, басшы орынбасарлары, әдістемелік орталық (кабинет) әдіскерлері үшін де сақталады.
Мектепте кемінде 2 жыл үздіксіз еңбек өтілі бар педагогтер біліктілік санатын алуға өтінім бере алады. Олардың біліктілігін бағалау жаңа Қағидаларға сәйкес тек практикалық нәтижелер негізінде жүргізіледі. Яғни, педагогтің портфолиосындағы кәсіби жетістіктері мен оқушыларының нәтижесі, оқу-тәрбие жұмысын жүргізудегі деңгейі бағаланады.
Сондай-ақ барлық деңгейлер үшін авторлық бағдарламалар мен оқу-әдістемеліктерін ұсыну талабы алынып тасталады.
Аталған өзгерістер 2027 жылдан бастап енгізілетін аттестаттау жүйесіне байланысты екенін естеріңізге саламыз.
Жаңа жүйеге біртіндеп көшу мақсатында өтпелі кезең енгізіледі. ПББ-ны бірінші рет тапсыру кезінде мәлімделген біліктілік санатына қажетті шекті балл жинай алмаған педагогтердің қолданыстағы біліктілік санаттары мен тиісті үстемақылары толық көлемде сақталады.
Олардың аттестаттауы 2026-2027 оқу жылына ауыстырылып, жаңа Қағидалар бойынша, ПББ тапсыру қажеттілігінсіз өткізіледі. ПББ тапсыру енді аттестаттаудан өтудің міндетті шарты болып табылмайды.
Осылайша, жаңа Қағидаларда аталған норманың алып тасталуына байланысты ПББ-ны қайта (ақылы негізде) тапсырудың күші жойылды. ПББ-ны қайта тапсыру үшін төленген қаражат толық көлемде қайтарылады.
Тестілеуден өткен, белгілі шарттарға сәйкес ПББ тапсырмай санаттарын растайтын педагогтер қолданыстағы Қағидаларға сәйкес аттестаттаудан осы оқу жылында өтеді.
Қазіргі уақытта педагогтерді аттестаттаудың жаңа форматының қағидалары әзірленуде.
Оқу-ағарту министрлігі бұл модельді енгізу мәселелері бойынша бұқаралық ақпарат құралдары өкілдеріне арналған брифинг өткізетін болады.
Сәуір айының 14-18 аралығында «Келешек мектептері» оқушылары арасында футзалдан республикалық жарыс өтеді. Турнирдің мақсаты -мектеп спортының дамуына серпін беру, оқушылар арасында футзалды насихаттау, сондай-ақ спорттық-тәрбиелік жұмыстың сапасын арттыру. Сонымен қатар мектепаралық жарыстарды ұйымдастырудың тиімді моделін қалыптастыру көзделген.
Жарысқа еліміздің 20 өңірінен 7-8 сынып оқушыларынан құралған командалар қатысады. Турнир ойындары Астана қаласындағы «Келешек мектептері» базасында және Жақсылық Үшкемпіров атындағы «Жекпе-жек» сарайында өтеді.
Бағдарламаға сәйкес, 14 сәуірде турнирдің ресми ашылу салтанаты ұйымдастырылады. Сондай-ақ қатысушылардың шеруі мен шоу-матч өткізу жоспарланған. Кейінгі күндері іріктеу кезеңінің ойындары, ширек финал және жартылай финал кездесулері өтеді.
Финалдық ойын 17 сәуірге жоспарланған. Сол күні жеңімпаздар мен жүлдегерлерді марапаттау рәсімі өтеді. Айта кетейік, турнир мектептерде бұқаралық спортты дамытуға және оқушылардың дене белсенділігін арттыруға бағытталған.
Шымкент қаласында 10-11 (12) сынып оқушыларына арналған қоғамдық-гуманитарлық бағыттағы республикалық олимпиаданың қорытынды кезеңі мәресіне жетіп, жеңімпаздар мен жүлдегерлер салтанатты түрде марапатталды.
Білім бәсекесі орыс тілі мен әдебиеті, қазақ тілінде оқытатын мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті және құқық негіздері пәндерін қамтыды. Қатысушылар тапсырмаларды орындау барысында әдеби талдау, сыни ойлау, шығармашылық және коммуникациялық дағдыларын дамытты. Сонымен қатар, құқықтық білімдерін жетілдіріп, заңдардың қоғамдағы рөлін тереңірек түсінуге мүмкіндік алды.
Зияткерлік дода қорытындысы бойынша жеңімпаздар мен жүлдегерлер Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің І, ІІ және ІІІ дәрежелі дипломдарымен, сондай-ақ алтын, күміс және қола медальдармен марапатталды. Атап айтқанда, 23 оқушы І орын, 37 оқушы ІІ орын, 60 оқушы ІІІ орын иегері атанды.
Айта кетейік, биыл жалпы білім беретін пәндер бойынша республикалық олимпиаданың қорытынды кезеңі еліміздің алты өңірінде өтуде. Қоғамдық-гуманитарлық бағыт бойынша 720 оқушы бақ сынауда. Зияткерлік сайыс эстафетасын 17-21 сәуір аралығында Петропавл қаласы шетел тілдері пәндері бойынша жалғастырады.
Еліміздің білім беру ұйымдарында «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы аясында «Балалар кітапханасы» жобасын жүзеге асыру жалғасуда. Бұл шара шеңберінде білім беру ұйымдарында балалар әдебиеті онкүндігі басталды.
Ауқымды мәдени-ағартушылық бастама оқушылардың кітап оқуға қызығушылығын арттыруға, ғылыми-танымдық және көркем әдебиет арқылы рухани-адамгершілік құндылықтарды қалыптастыруға, сондай-ақ балалардың шығармашылық және зияткерлік әлеуетін дамытуға бағытталған.
Онкүндік аясында мектептерде кітап көрмелері, әдеби кездесулер, ертегі оқу сағаттары, шығармашылық байқаулар, пікірталастар және отбасылық оқу мәдениетін насихаттайтын түрлі форматтағы тәрбиелік-танымдық іс-шаралар ұйымдастырылуда.
Сонымен қатар бастама мектеп кітапханасының білім беру үдерісіндегі рөлін арттыруға, кітапханашылар, мұғалімдер, оқушылар мен ата-аналар арасындағы өзара ынтымақтастықты нығайтуға мүмкіндік береді.
Жоба аясындағы іс-шараларға 1–11 сынып оқушылары, мектеп кітапханашылары, пән мұғалімдері, сынып жетекшілері және ата-аналар қатысуда.
Айта кетейік, аталған онкүндік балалар әдебиетінің үздік үлгілерін кеңінен насихаттауға, оқушылардың сөйлеу мәдениеті мен шығармашылық ойлауын дамытуға, сондай-ақ отбасылық кітап оқу дәстүрін қалыптастыруға бағытталған маңызды мәдени-ағартушылық бастама болмақ.
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту және Ішкі істер министрліктері жергілікті атқарушы органдарымен бірлесіп орта білім беру ұйымдарында бітіру кештерін өткізуге байланысты талаптарды нақтылады. Осы мақсатта бірлескен бұйрық қабылданатын болады.
Қабылданған шаралар білім алушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, олардың құқықтарын қорғауды және құқық бұзушылықтардың алдын алуды қарастырады.
Аттестаттарды табыстау рәсімі тек білім беру ұйымдарының ғимараттарында ұйымдастырылады.
Білім алушылардан, олардың ата-аналарынан немесе заңды өкілдерінен қаражат және өзге де материалдық құндылықтарды жинауға қатаң тыйым салынады.
Белгіленген талаптарға сәйкес, бітіру кештерін білім беру ұйымдарынан тыс жерлерде ұйымдастыруға жол берілмейді.
Жергілікті атқарушы органдарға қаржылық шығындарды талап етпейтін тәрбиелік және мәдени-ағартушылық іс-шараларды ұйымдастыру және түсіндіру жұмыстарын жүргізу тапсырылды.
Ішкі істер органдары тарапынан құқық бұзушылықтардың алдын алу, қоғамдық тәртіпті сақтау және білім алушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша шаралар тапсырылды.
Елордада 9-11 (12) сынып оқушыларына арналған «Ғылым әлемін ашамыз» ғарыштық зерттеулер бойынша халықаралық ғылыми конкурс өз мәресіне жетті. Сайысты қорытындылау салтанатына ҚР Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова қатысты. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерді марапаттау рәсімі елордадағы №115 жалпы орта білім беретін «Келешек» мектебінде өтті.
«Қазақстан Республикасында ғылымды дамытуға жыл сайын ерекше көңіл бөлініп келеді. Жас ғалымдарды қолдау жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Мемлекет басшысы ғалымдардың еңбектерін жоғары бағалайды, күні кеше бірқатар жас зерттеушілерге пәтер кілттері табысталды. Бұл- елімізде ғылым мен білімнің дамуына нақты әрі тұрақты қолдау көрсетіліп отырғанының айқын көрінісі. Баршаңызға белгілі, біз Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдадық. Аталған құжатта мемлекет дамуының стратегиялық басымдығы ретінде адам капиталы, ғылым және білім айқындалды. Бұл-сіздерге, жас зерттеушілерге артылған зор сенімнің белгісі. Осы жолда сіздердің еңбектеріңіз бен ізденістеріңіз ел болашағының берік негізіне айналары сөзсіз. Мемлекет басшысы сіздерге үлкен үміт артады», - деді Жұлдыз Сүлейменова.
Конкурсқа еліміздің барлық өңірлерінен, сондай-ақ Қытай Халық Республикасы мен Түркиядан 200-ге жуық оқушы мен 20 ғылыми жетекші қатысты. Сайыстың негізгі мақсаты- дарынды оқушыларды анықтау, дамыту және қолдау, жасөспірімдер арасында ғылыми-зерттеу қызметіне қызығушылықты арттыру, ғарыш саласындағы отандық және әлемдік жетістіктерді насихаттау, сондай-ақ халықаралық ғылыми ынтымақтастықты нығайту.
Үш бағыт бойынша өткен байқаудың қорытындысы бойынша жеңімпаздар мен жүлдегерлер Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің I, II және III дәрежелі дипломдарымен, сондай-ақ алтын, күміс және қола медальдармен марапатталды. Атап айтқанда, 22 оқушы І орын, 35 оқушы ІІ орын, 58 оқушы ІІІ орын иегері атанды.
Алматы қаласында мектеп оқушылары арасындағы World Schools Team Championship 2026 халықаралық командалық турнирінің Азия кезеңі өз мәресіне жетті. Халықаралық шахмат федерациясы (FIDE) мен Халықаралық мектеп шахматы федерациясының (ISCF) бастамасымен алғаш рет ұйымдастырылған бұл шараның жабылу салтанатына ҚР Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова қатысты.
Сайысқа түрлі мемлекеттерден 26 мектеп командасы қатысып, Азия құрлығының ең үздік жас зияткерлері анықталды.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев зияткер ұлтты қалыптастыруды ел дамуының негізгі стратегиялық басымдықтарының бірі ретінде белгіледі. Бүгінгі турнирдің өткізілуі осы бағыттың жүйелі әрі дәйекті түрде жүзеге асырылып жатқанының айқын дәлелі болып табылады. Шахмат оқу процесіне де, сабақтан тыс уақытқа да нық еніп, заманауи мектеп ортасының маңызды бөлігіне айналды. Ол өскелең ұрпақтың стратегиялық және логикалық ойлау қабілетін дамытуға ықпал етеді, сондай-ақ тәртіпті нығайтады», - деді Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова.
Жұлдыз Сүлейменова атап өткендей, Қазақстан шахмат федерациясымен тығыз серіктестікте оқушылардың зияткерлік әлеуетін дамытуға және ел болашағын қалыптастыруға бағытталған «Мектептегі шахмат» бағдарламасы сәтті жүзеге асырылуда.
World Schools Team Championship 2026 турнирінің Азия кезеңіне Австралия, Үндістан, Қытай, Сингапур, Өзбекстан және Ресей сияқты 19 мемлекеттен 8-14 жас аралығындағы оқушылар қатысты. Турнирдің басты ерекшелігі - жарысқа тек жалпы білім беретін мектептердің өз командалары ғана қатыстырылды.
Қазақстан намысын ұлттық іріктеудің жеңімпаздары - Астана қаласындағы «SEED Uniker School», Алматы қаласындағы №92 мамандандырылған лицей және Республикалық физика-математика мектебінің командалары абыроймен қорғады. Астаналық SEED Uniker School командасы үздік төрттік құрамына кірді. Ал жүлделі орындарды Өзбекстан, Ресей және Үндістаннан келген мектеп оқушылары иеленді.
Тартысты өткен дода швейцариялық жүйе бойынша 8 турдан тұрды. Әр команда төрт негізгі және бір қосалқы ойыншыдан құралып, қатысушыларға әр партияға 45 минут уақыт берілді.
Аталған шара Халықаралық шахмат федерациясы (FIDE) мен Халықаралық мектеп шахматы федерациясының (ISCF) 2026 жылды «Білім берудегі шахмат жылы» деп жариялауы аясында өткізілді. Бұл бастама оқушылардың сыни ойлау қабілетін дамытудағы маңызды қадам болды. Сонымен қатар жастар арасындағы достықты нығайтуға бағытталған.
Алматыдағы Азия кезеңінен озық шыққан командалар енді желтоқсан айында өтетін Гранд-финалға жолдама алды. Алдағы уақытта мұндай іріктеу кезеңдері Африка, Америка және Еуропа құрлықтарында жалғасады.
Астанада «Келешек мектептерінің тұжырымдамасы: ортақ мақсат, ұжымдық даму» тақырыбында өткен стратегиялық конференция аясында мектеп директорлары білім беру процесінде жасанды интеллект технологияларын қолдану мүмкіндіктерімен танысты.
Семинар барысында BeyimTech компаниясының өкілі Бибарс Сейтниязов білім беру процесіне жасанды интеллектті енгізудің негізгі бағыттарын таныстырды. Сала мамандарының пікірінше AI платформалар мұғалімдердің күнделікті жұмысын автоматтандырып, оқу процесін дербестендіруге мүмкіндік береді. Атап айтқанда, жасанды интеллектіге негізделген жаңа платформалар сабақ жоспарларын құрастырып, бағалау тапсырмаларын әзірлеуге және оқушылардың үлгерімін талдауға көмектеседі.
Жасанды интеллект технологияларын енгізу мектепті басқару тәсілдерін де өзгертеді. Директорлар оқу процесін нақты деректер негізінде талдап, басқарушылық шешімдерді тиімді қабылдай алады. Сонымен қатар әр оқушының білім алу траекториясын жеке бақылау мүмкіндігі кеңейеді.
Семинарда педагогтің рөлінің өзгеруі де назардан тыс қалған жоқ. Жаңа жағдайда мұғалім тек білім беруші емес, оқушының жеке дамуын бағыттайтын және цифрлық ортада жұмыс істейтін маман ретінде қарастырылады.
Практикалық бөлімде мектеп басшылары жасанды интеллектке негізделген платформаларды өз білім беру ұйымдарына енгізу жолдарын талқылап, нақты қадамдарды айқындады. Нәтижесінде қатысушылар оқу процесін тиімді ұйымдастыруға және басқару сапасын арттыруға бағытталған заманауи құралдарды меңгерді.
Шымкентте 9-11 (12) сынып оқушылары арасында қоғамдық-гуманитарлық бағыт бойынша республикалық олимпиада жалғасуда. Білім бәйгесі №145 «Келешек мектебінің» базасында өтуде және 13 сәуірге дейін жалғасады.
Олимпиада орыс тілі мен әдебиеті, қазақ тілінде оқытатын мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті, сондай-ақ құқық негіздері пәндері бойынша өткізіліп жатыр. Қорытынды кезеңге еліміздің барлық өңірлерінен 272 мектеп оқушысы қатысуда. Олардың ішінде орыс тілі мен әдебиеті бойынша 87, құқық негіздері бойынша 93 және қазақ тілінде оқытатын мектептердегі орыс тілі пәні бойынша 92 қатысушы бар.
Олимпиаданың барысын онлайн режимде тамашалауға болады. Тікелей трансляциялар мен қосымша ақпарат daryn.kz/respa сайтында орналастырылған.
Haileybury Almaty мектебінің 12-сынып оқушысы Әмірлан Аманжолов -ұлттық құраманың мүшесі және Қазақстанның болашағынан зор үміт күттіретін жас математиктерінің бірі.
Соңғы жылдары ол әлемдік ареналарда тұрақты түрде жоғары нәтижелер көрсетіп келеді. Әмірлан олимпиадалық математикамен 7-сыныптан бастап айналысады. Оның халықаралық жарыстардағы жетістіктері -жүйелі дайындықтың, ұстаздары мен отбасының қолдауымен атқарылған көпжылдық еңбектің жемісі.
2025 жылы Әмірлан Австралияда өткен 66-шы Халықаралық математика олимпиадасына (IMO) қатысты. Жарыс қорытындысы бойынша Қазақстан құрамасы 112 елдің ішінде 17-орынға ие болса, Әмірланның өзі күміс медаль жеңіп алды.
Оқушының жетістіктері мемлекеттік деңгейде жоғары бағаланды. 2025 жылы ол Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қабылдауында болып, 1000 АЕК көлеміндегі біржолғы сыйақы сертификатын иеленді. Сонымен қатар, оқушының жаттықтырушысы да мемлекеттік наградамен марапатталды.
Толағай табыстарының арқасында Әмірлан Гарвард, Стэнфорд, Калифорния және Массачусетс технологиялық институттары (MIT), сондай-ақ Лондонның Империялық колледжі сияқты әлемнің жетекші жоғары оқу орындарынан шақырту алды. Нәтижесінде ол өзіне толық білім беру гранты ұсынылған Массачусетс технологиялық институтын (MIT) таңдады.
Әмірланның айтуынша, олимпиадалық қозғалыс оның академиялық дамуының негізгі факторы болып, армандаған университетіне түсуге септігін тигізген.