Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова ведомствоға қарасты құрылым басшыларымен кезесіп, Ата Заңға енгізілетін іргелі өзгерістерді талқылады. Мемлекеттік қызметшілер сала министріне сауалдарын қойып, құжаттағы өзгерістерді талқылады.
Ата Заңның жаңа жобасы қоғам мүшелері мен сарапшылардың алты айға созылған қызу талқылауынан өтті. Талқылау кезеңінде 2 мыңға жуық ұсыныстар келіп түскен. Соның нәтижесінде, заңның 84 пайызы жаңартылды. Бұл реформалардың өзегінде жауапты әрі жасампаз отаншылдық идеясы мен мемлекеттің жаңа саяси моделі жатыр. Құжат заман талабына сай, барлық қазақстандықтардың мүддесін көздейді. Конституциялық комиссияның алты мәрте өткен отырысында құжат мәтіні тағы да мұқият зерделенді.
Реформаның ең маңызды жаңалығы Конституцияның 3-бабында білім, ғылым және инновацияны дамытудың мемлекеттік қызметтің стратегиялық басымдығы ретінде алғаш рет ресми бекітілуі. Бұл норма адам капиталын дамытуды мемлекеттік саясаттың ең жоғарғы сатысына шығарды. Жаңа конституция аясында мемлекеттің барлық ерік-жігері ең алдымен зияткер ұрпақ қалыптастыруға жұмылдырылатын болады.
«Жаңартылған мәтінге сәйкес, азаматтардың білім алу құқығы әлеуметтік кепілдіктермен қайта нығайтылды. Мемлекеттік оқу орындарында бастауыш және орта білім алудың міндеттілігі және оқудың тегіндігі заң жүзінде бекемделді. Жаңа Конституция жобасы - бұл әрбір азаматтың сапалы білім алуы мен табысқа жетуіне жол ашатын «Әділетті Қазақстан» идеясының нақты көрінісі», -деді сала министрі.
Білім беру жүйесінің сапалық сипаты да Конституциялық деңгейде реттелді. Мемлекет тарапынан бекітілетін жалпыға міндетті білім алу стандарттары меншік нысанына қарамастан, барлық оқу орындары үшін ортақ талапқа айналады. Жекеменшік сектордағы білім беру мазмұны мен жауапкершілік деңгейі заңмен қатаң реттеліп, білім нарығындағы тәртіпті күшейту көзделген. Сондай-ақ, білім мен тәрбие жүйесінің зайырлы сипаты елдің басты ұстанымы ретінде сақталады.
Жиынды қорытындылай келе, Жұлдыз Сүлейменова конституциядағы өзгерістер білім саласының дамуына жаңа серпін беретінін жеткізді және әріптестерін осы жасампаз идеяларды бірлесе іске асыруға жұмылуға шақырды.
Қазақстанның барлық өңірлерінен іріктелген 20 колледж оқытушысы Қытайдың Ухань бағдарламалық қамтамасыз ету инженерлік кәсіптік колледжінде жасанды интеллект (AI) бағыты бойынша халықаралық тағылымдамадан өтті.
Тағылымдама бағдарламасы жасанды интеллект саласындағы мемлекеттік саясат пен оқыту әдістемесін, заманауи бағдарламалық қамтамасыз ету технологияларын, сондай-ақ смарт-автомобильдер мен трансшекаралық e-commerce бағыттарындағы практикалық дағдыларды қамтыды.
Бағдарлама аясында қатысушылар Ухань қаласындағы жетекші IT және өндірістік компанияларда болып, жасанды интеллект технологияларының нақты өндірістік үдерістерде қолданылуымен танысты.
Тағылымдама қорытындысы бойынша оқытушылар практикалық емтиханды сәтті тапсырып, халықаралық үлгідегі сертификаттарға ие болды. Аталған жоба Қазақстан мен Қытай арасындағы кәсіптік білім беру саласындағы ынтымақтастықты нығайтып, болашақтағы бірлескен бастамаларға негіз қалады.
«Ұлттық қор – балаларға» бастамасы Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың Қазақстан халқына 2022 жылғы 1 қыркүйектегі Жолдауында жарияланды. Бастаманың негізінде ұлттық байлық әрбір азаматқа бала кезінен бастап нақты әрі тікелей пайда әкелуі қажет, ал табиғи ресурстарды пайдаланудан түсетін табыс нысаналы түрде және тең дәрежеде бөлінуі тиіс деген қағидат жатыр.
Бастаманы іске асыру 2024 жылғы 1 қаңтардан басталды. Бағдарламаға 2006 жылдан бастап туған Қазақстан Республикасы азаматтарының барлық балалары қатысады. Бағдарлама іске қосылған кезеңде 6 919 131 баланы қамтиды. 2024 жылы 304 815 қатысушы жинақталған қаражатты пайдалану құқығына ие болатын жасқа жетті. Қаражатты есептеу барлық қатысушылар үшін тең шарттар аясында жүзеге асырылады және тұрғылықты өңіріне, отбасының табыс деңгейіне немесе ата-анасының әлеуметтік мәртебесіне байланысты емес.
Қаржылық тетік Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының инвестициялық кірісінің 50 пайызын жыл сайын балалардың арнайы мақсатты жинақтау шоттарына бағыттауды көздейді. Қаражат Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы жеке шоттарда жинақталып, пайдалануға дейін инвестицияланады. Бағдарлама қаражатын азамат 18 жасқа толғанға дейін алу мүмкін емес. Есептеулердің көзі мұнайдан, газдан және елдің өзге де стратегиялық ресурстарынан түсетін түсімдер есебінен қалыптастырылатын инвестициялық табыс болып табылады.
2024 жылы әрбір балаға 100,52 АҚШ доллары есептелді. 2025 жылы есептелген сома 129,38 АҚШ долларын құрады.
Мақсатты жинақтарды пайдалану кәмелет жасына толғаннан кейін екі бағыт бойынша жүзеге асырылады. Қаражат тұрғын үй жағдайларын жақсартуға немесе Қазақстандағы және шетелдегі білім беру ұйымдарында оқу ақысын төлеуге бағытталуы мүмкін. Қаражатты толық көлемде де, ішінара да пайдалануға жол беріледі. Пайдаланылмаған қалдық мақсатты жинақтау шотында сақталады.
Қаражатты алу рәсімі уәкілетті операторлар арқылы жүргізіледі. Қаражат операторға аударылып, одан әрі қатаң түрде мәлімденген мақсатына сәйкес қаражатты алушының банк шотына аударылады. Мақсатты растамай тікелей қаражат алу көзделмеген.
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мақсатты жинақтарды пайдалану туралы 205 505 өтініш орындалды. Аударылған қаражаттың жалпы көлемі 31,61 млн АҚШ долларынан асты. Оның ішінде 127 445 өтініш бойынша 19,69 млн АҚШ доллары тұрғын үй жағдайларын жақсартуға, 78 060 өтініш бойынша 11,92 млн АҚШ доллары білім алу ақысын төлеуге бағытталды.
2026 жылғы қаңтар айындағы жағдай бойынша 6 918 656 қазақстандық балаға кезекті есептеу жүргізілді. Бір балаға 130,71 АҚШ доллары мөлшерінде тиесілі. Нәтижесінде бағдарламаға үшінші жыл қатарынан қатысып отырған балаға есептелген қаражаттың жалпы сомасы инвестициялық кірісті қоса алғанда 370 доллар 56 центті құрады. 2026 жылы 356 613 Қазақстан азаматы 18 жасқа толып, өз мақсатты жинақтарын пайдалану құқығына ие болады.
Есептелген қаражат туралы ақпарат ата-аналар үшін egov.kz порталы және kids.enpf.kz сайты арқылы цифрлық форматта қолжетімді. 18 жасқа толған азаматтар Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мен электрондық үкіметтің сервистері арқылы өз деректеріне дербес қол жеткізе алады.
«Қазақстан балалары» тұжырымдамасы білім беру ұйымдарында балалардың қауіпсіздігін бақылау мақсатында жасанды интеллект технологияларын кезең-кезеңімен енгізуді көздейді. Ықтимал қауіптер анықталған жағдайда, жауапты қызметтерге жедел түрде хабар беріліп, баланы қорғау үшін қажетті шаралар қабылданады.
Сонымен қатар балалардың, ата-аналардың және педагогтердің цифрлық сауаттылығын арттыру, балалардың интернетке қолжетімділігін реттеу, оның ішінде түнгі уақытта пайдалануын шектеу шаралары қарастырылған. Бұл бастамалар балаларды зиянды контенттен, кибер қауіптерден және цифрлық гигиенаны бұзудан қорғауды күшейтуге бағытталған.
Балалардың денсаулығы мен дамуына зиян келтіретін ақпараттан қорғау саласындағы заңнама жаңартылып, цифрлық қауіптердің алдын алу тиімділігін арттыру және қабылданатын шаралардың жүйелілігін қамтамасыз ету көзделеді.
Қаңтар айының 28–29 аралығында Астанада алғаш рет ұйымдастырылған «Teacher’s Hackathon» республикалық педагогикалық хакатоны сәтті аяқталды. Іс-шара еліміздің барлық өңірінен келген жас педагогтердің басын қосты. Хакатонға 76 мамандандырылған мектептен жас педагогтер қатысып, 15 командаға бөліне отырып білім беру саласындағы өзекті мәселелерге бағытталған инновациялық жобаларын әзірледі.
Екі күнге созылған хакатон барысында қатысушылар заманауи педагогикалық тәсілдер мен цифрлық технологияларды қолдана отырып, өз идеяларын ұсынды, тәжірибе алмасты. Бұл алаң жас педагогтердің шығармашылық әлеуетін ашуға және кәсіби қауымдастықтағы өзара байланысты нығайтуға мүмкіндік берді.
«Teacher’s Hackathon» - жас ұстаздардың кәсіби құзыреттілігін арттыруға, жобалық және командалық жұмыс дағдыларын дамытуға бағытталған маңызды республикалық алаң ретінде қалыптасып келеді.
Орындалу барысы туралы карусельден қараңыз⬆️
Толығырақ ⤴️