Сенатта Қазақстанның белсенді экономикалық саясаты мен жаңа инвестициялық мүмкіндіктері талқыланды
Бүгін ҚР Парламенті Сенатында "2026 жылы экономиканың өсуін қаржыландыру" тақырыбында үкіметтік сағат өтті.
Негізгі баяндамамен Ұлттық экономика вице-министрі Арман Қасенов сөз сөйлеп, 2029 жылға қарай ЖІӨ-ге 450 млрд АҚШ доллары мөлшерінде қол жеткізуге бағытталған экономикадағы ағымдағы ахуалмен және проактивті экономикалық саясаттың тәсілдерімен баяндама жасады.
Сөз сөйлеу барысында вице-министр соңғы үш жылда Қазақстанның ЖІӨ-нің нақты өсімі тұрақты түрде 5% - дан асып, әлемдік орташа көрсеткіштен 1,5 еседен астам озып отырғанын атап өтті.
"Терілген динамиканы сақтау үшін инвестицияларды үдемелі тарту басты драйвер болуы тиіс. Дүниежүзілік банктің деректеріне сәйкес, Қазақстан қазірдің өзінде инвестициялық белсенділік деңгейі бойынша әлемнің көптеген елдерінен озып отыр, бірақ сапалы серпіліс үшін біз негізгі капиталға инвестициялар үлесін 2029 жылға қарай қазіргі 14% - дан 23% - ға дейін ұлғайту міндетін қойып, шамамен 85 млрд доллар көлемінде қосымша ағын қалыптастырып отырмыз", - деді Арман Қасенов.
Үш негізгі "тірекке" негізделген проактивті экономикалық стратегияны іске асыру бойынша көзқарас таныстырылды: жоғары өнімді тауашаларды нүктелік талдау және анықтау, жетекші әлемдік компанияларды атаулы тарту және мемлекеттің ауқымды қаржыландыруды ұсынуға дайындығы.
Министрлік мыс және алюминий өнеркәсібін қоса алғанда, экспорттық әлеуеті жоғары кластерлерді іске асырудың басымдығы туралы атап өтті. Мұнда перспективалы жаңа жобалардың көлемі 10-12 млрд доллардан асады деп бағаланады. Металлургиямен қатар АӨК өнімдерін терең өңдеуден (әлеуеті 5 млрд доллардан асатын) орасан зор мультипликативтік әсері бар. Оның жарқын мысалдары Ақмола облысында инвестор Dalian Hesheng зауытын,
Fufeng жобасын Жамбыл облысында іске қосу.
Экспортты дамытумен қатар 4 трлн теңгеден астам сомаға АӨК-тегі жобаларды қоса алғанда, импортты алмастыру саласындағы жобалардың пулдары, сондай-ақ қант, ет өнімдерін өндіруде және жылыжай салуда тауашалар қалыптастырылды. Бизнесті осы бағыттарға белсенді тарту үшін ағымдағы жылдың наурыз айынан бастап бірнеше жүздеген жетекші әлемдік корпорацияларға ресми шақырулар мен дайын кейстер жіберілді.
Осы индустриялық жобаларды іске асыру экономиканы әртараптандыруды жеделдетуге бағытталған, соның нәтижесінде елдің ЖІӨ - дегі мұнай өндіру үлесі екі еседен астам төмендеді-2010 жылғы 16,5% - дан 2024 жылы 8,1% - ға дейін.
Тұрған міндеттердің ауқымын ескере отырып, Үкімет банктер үшін КТС мөлшерлемесін саралап төмендетуді, қарыз алушылардың өз қатысуы бойынша талаптарды 20% - ға дейін төмендетуді, сондай-ақ ірі кредиттерге кепілдік беру тетіктерін іске қосуды және "Даму" қоры арқылы ШОБ-ты қолдауды кеңейтуді қоса алғанда, бизнес үшін қаржыландырудың қолжетімділігін арттыру бойынша шаралар кешенін қабылдады.
Даму институттарының өтімділігін қамтамасыз ету үшін "Бәйтерек" холдингін жыл сайын 1 трлн теңгеден капиталдандырудың үш жылдық бағдарламасы іске қосылды. Бұл нарық есебінен экономикаға жыл сайын 8 трлн теңгеге дейін (5 жылда шамамен 40 трлн теңге) бағыттауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, министрлік бизнесті кредиттеу әлеуеті тағы 15-20 трлн теңгеге бағаланатын коммерциялық банктер тарапынан қарсы жандануын күтуде.
Баяндама соңында синергетикалық шаралардың барлық кешені басым секторларда перспективалы жобалардың пайда болуын, инвестициялық белсенділіктің өсуін, кредиттердің қолжетімділігінің артуын және экономикалық өсудің одан әрі жоғары қарқынын қамтамасыз етуге арналғаны атап өтілді.