Қазақстан Орталық Азиямен сауданы күшейтуде: тауар айналымы 14% - ға, экспорт 22%-ға өскен
2026 жылғы 25 наурызда Өзбекстан астанасында "Орталық Азия: өнімділіктен өркендеуге дейін. Аймақтық диалог" атты бірінші халықаралық форум өткізілді. Іс-шарада Қазақстанды Ұлттық экономика вице-министрі Ерлан Сағынаев таныстырды.
Форум аймақты дамытудың стратегиялық бағыттарын талқылау үшін үкіметтердің, халықаралық ұйымдардың және іскерлік қоғамдастықтың өкілдерін біріктірді. Еңбек өнімділігін арттыру, агроөнеркәсіптік кешенді жаңғырту, цифрлық трансформация және адами капиталды дамыту басты назарда.
Кездесудің түйінді қорытындысы Орталық Азия елдерінің тиімділікке, инновациялар мен білімге негізделген экономикалық өсудің сапалы жаңа моделіне көшу үшін күш - жігерді шоғырландыру ниетін бекіткен Ташкент декларациясына қол қою болды.
Өз сөзінде Ерлан Сағынаев аймақтық дамудың тұрақты серпінін және елдер арасындағы өзара сенімнің нығаюын көрсетіп отырғанын атап өтті.
"Бүгінгі таңда біздің алдымызда жалпы міндет тұр, ол - сандық өсуден өнімділікке негізделген өсуге көшу. Біздің стратегиялық мақсатымыз —тиімділікті тұрақты және инклюзивті өркендеуге айналдыру", - деді ол.
Вице-министр аймақтық синергияны күшейтуге қабілетті негізгі бағыттарды белгіледі.
Осылайша, өзара сауда ынтымақтастықтың драйверлерінің бірі болып қала береді: 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның Орталық Азия елдерімен тауар айналымы 8,8 млрд АҚШ долларына жетіп, 14,4% - ға артқан. Бұл ретте экспорт 21,7% - ға, 6,6 млрд долларға өсті. Қосымша әлеует рәсімдерді жеңілдетуге және сауда процестерін цифрландыруға байланысты.
Көліктік-логистикалық байланыстың дамуы маңызды рөл атқарады. Атап айтқанда, халықаралық қаржы институттарының қолдауымен жүзеге асырылатын "Дарбаза–Мақтаарал" теміржол жобасының маңыздылығы атап өтілді. Желіні іске қосу өткізу қабілеттілігін едәуір арттырмақ.
Инвестиция саласында өнімділіктің өсу нүктесіне айналуға қабілетті бірлескен индустриялық аймақтар мен кластерлерді құру үшін Түркі инвестициялық қорының мүмкіндіктерін белсенді пайдалану ұсынылды.
Цифрлық трансформацияға ерекше назар аударылады. Қазақстан Astana Hub инфрақұрылымы базасында технологиялық шешімдермен бөлісуге және бірлескен жобаларды дамытуға дайын екенін білдірді.
Өсудің негізгі факторы - білім беру ынтымақтастығы, білім алмасу және БҰҰ құрылымдарын қоса алғанда, халықаралық ұйымдармен Орнықты даму мақсаттарына қол жеткізу бойынша бірлескен жұмыс арқылы адами капиталды дамыту.
Декларациядан басқа, форум соңында халықаралық әріптестермен бірқатар келісімдерге қол қойылды. Қатысушылар форумды тәжірибелік өзара іс-қимыл, тәжірибе алмасу және аймақтың өнімділігі мен орнықты экономикалық өсуін арттыруға бағытталған бірлескен жобаларды үйлестіру үшін жұмыс алаңы ретінде тұрақты негізде өткізуге келісті.