Қазақстанда қалдықтарды басқару жүйесінің жаңа моделі ұсынылды
Мемлекет басшысының бастамасымен «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасын іске асыру шеңберінде Экология және табиғи ресурстар министрлігі қалдықтарды басқару саласындағы жүйелі реформаны жалғастыруда.
Негізгі кезең 2025 жылғы 31 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен қалдықтардың барлық түрлерін басқарудың 2026-2030 жылдарға арналған тұжырымдамасын бекіту болды.
Құжат алғаш рет саланы дамытудың тұтас моделін қалыптастырады және елдегі қалдықтарды басқару жүйесінің үйлестірушісі болатын «Жасыл даму» АҚ Трансформациялау базасында қалдықтарды басқарудың ұлттық орталығын құруды көздейді.
2026-2030 жылдарға арналған қалдықтардың барлық түрлерін (радиоактивтіден басқа) басқару тұжырымдамасын іске асыру мәселесі жөніндегі стратегиялық сессияға қатысушылар Қазақстан Республикасы Парламентінің екі палатасының депутаттары, Энергетика, Өнеркәсіп және құрылыс, Су ресурстары және иррегациялар, Денсаулық сақтау, Ауыл шаруашылығы министрліктерінің өкілдері, сараптамалық қоғамдастық, Министрліктің Қоғамдық кеңесі өкілдері болды.
Стратегиялық сессия аясында «Жасыл даму» АҚ депутаттарға саланың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған қалдықтарды басқару жүйесінің жаңартылған моделін ұсынды. Ол қалдықтардың пайда болуы мен тасымалдануын есепке алу мен бақылауды цифрландыруды, ауылдық елді мекендерде ҚТҚ шығару қызметтерін кеңейтуді, жинақталған өнеркәсіптік қалдықтар мәселесін шешуді және қауіпті қалдықтарды бақылауды күшейтуді көздейді. Сондай-ақ мемлекеттік реттеуді жетілдіру, қайталама ресурстар нарығын қалыптастыру және қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту жоспарлануда.
Депутаттардың қызығушылығын өнеркәсіптік қалдықтар, тарихи жерлеу орындары, медициналық қалдықтар, құрылыс қалдықтары – қалдықтар пайда болғаннан, жиналғаннан, тасымалдаудан, сұрыптаудан, қайта өңдеуден және кәдеге жаратудан кейінгі қалдықтардың бүкіл циклі мәселелері тудырды. Сұрыптау бойынша жекелеген өндірістері жоқ ауылдық елді мекендердегі қалдықтарды басқару, оларды тасымалдау мәселелері талқылаудың негізгі тақырыптарының біріне айналды.
Сессияға қатысушылар жаңа жүйені іске асыру үшін заңнамалық базаны жетілдіру қажет болатынын, сондықтан Қазақстан Республикасы Парламентінің қолдауы маңызды рөл атқаратынын атап өтті.
Ұсынылған шешімдерді іске асыру қалдықтарды басқарудың заманауи және ашық жүйесін құруға, қайта өңдеу деңгейін арттыруға және экологиялық тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік береді.
Талқылау соңында депутаттар барлық мүдделі тараптар мен сарапшылар қауымдастығын тарта отырып, мәселелердің әрбір блогын жеке талқылау қажеттігін атап өтті.