Цифрлық трансформация офисінің кеңейтілген отырысы
Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрі Е. Нысанбаев Цифрлық трансформация офисінің кеңейтілген отырысын өткізді.
Кеңейтілген отырысқа квазимемлекеттік сектордың және отандық IT-компаниялардың өкілдері қатысты, оның ішінде «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ, «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ, «Қазақтелеком» АҚ, «Жасыл Даму» АҚ, «Қазгидромет» РМК, «Қоршаған ортаны қорғаудың ақпараттық-талдау орталығы» ШЖҚ РМК, «KazDevLab» ЖШС және «Smart Parking Technologies» компаниялары бар.
Кеңес барысында 2025 жылға берілген тапсырмалардың орындалу қорытындылары шығарылып, цифрландыру мәселелері бойынша ағымдағы жылға арналған нақты міндеттер айқындалды. Сонымен қатар экология және табиғи ресурстар саласындағы цифрлық шешімдер қарастырылды.
Экология бағыты бойынша табиғат пайдаланушылардан экологиялық есептіліктің барлық түрлерін орталықтандырылған түрде қабылдауды қамтамасыз ететін «Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкі» платформасы жұмыс істейді. Жиналған деректер негізінде экологиялық тәуекелдерді ерте анықтау және басқарушылық шешімдер қабылдау үшін жасанды интеллект технологияларын қолдану жоспарлануда.
«Таза Қазақстан» бастамасы аясында халық үшін Telegram-чат-бот іске қосылды, оның көмегімен азаматтар экология және абаттандыру мәселелері туралы жедел хабарлай алады. Ағымдағы жылы проблемалық аймақтар мен тәуекелдерді анықтау үшін азаматтардың өтініштері бойынша талдамалық модуль құру жоспарлануда.
Қалдықтарды басқару блогы бойынша «EcoQolday» жүйесін дамыту аясында Ұлттық цифрлық платформаны әзірлеу басталды, ол қалдықтардың көлеңкелі айналымын болдырмауға, мемлекеттік бақылаудың тиімділігін арттыруға және өңірлердегі бытыраңқы ақпараттық жүйелерді біртұтас цифрлық кеңістікке біріктіруге бағытталған.
Табиғи ресурстарды басқару бағытында орман өрттерін ерте анықтау жүйесін масштабтау бойынша жұмыстар жалғасуда. Бүгінгі таңда жүйе мемлекеттік орман қорының 14 объектісін қамтиды. Ағымдағы жылы жобаны аса өрт қаупі жоғары 16 орман мекемесінде жалпы аумағы 5,5 млн гектарға дейін енгізу жоспарланып отыр, бұл ерте әрекет ету тиімділігін арттырып, табиғи өрттерден келетін залалды азайтуға мүмкіндік береді.
Отырыстың барысында ұлттық парктер аумағындағы бақылау-өткізу пункттерін автоматтандырудан алынған елеулі экономикалық тиімділік атап өтілді. Сонымен, жобаның арқасында жекелеген ұлттық саябақтардың кірістері бірнеше есе өсті, бұл келушілер ағынын басқаруды ашық әрі ыңғайлы етуге мүмкіндік берді.
Сондай-ақ 2026 жылы сайғақ дериваттары мен ағаш материалдарын таңбалау жүйесін іске қосу жоспарлануда, бұл олардың толық қадағалануын қамтамасыз етіп, заңсыз дайындау мен сауда тәуекелдерін төмендетуге бағытталған.
Сонымен қатар 2026 жылғы 18 қаңтардан бастап «Табиғи ресурстардың интерактивті картасы» платформасында «Ағаш кесу билетін беру» мемлекеттік қызметі іске қосылды.
Гидрометеорология саласында «Қазгидромет» РМК Қазақстан Республикасының аумағында «Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» КЕАҚ суперкомпьютерлік орталығының есептеу ресурстарында кеңістіктік рұқсаты 2 км болатын «Weather Research and Forecasting» (WRF) ауа райы болжамының сандық моделін іске қосады. Жобаны іске асыру елдің гидрометеорологиялық қауіпсіздігін нығайтуға және қауіпті табиғи құбылыстардың ерте алдын алу жүйесін жетілдіруге бағытталған.
Отырыс қорытындысында министр барлық белгіленген жобалар 2026 жылы кезең-кезеңімен іске асырылып, тұрақты бақылауда болатынын атап өтті.