ҚР ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІ: АУТИЗМ СПЕКТРІ БҰЗЫЛҒАН БАЛАЛАРҒА КӨМЕК КӨРСЕТУ ТУРАЛЫ

Сәуір айының басында аутизм проблемаларына назар аудару үшін Дүниежүзілік аутизм мәселесі туралы ақпарат тарату күні (World Autism Awareness Day) атап өтіледі.
Бұл күн БҰҰ Бас Ассамблеясының 2007 жылғы 18 желтоқсандағы аутизммен ауыратын балалардың көп болуына алаңдаушылық білдіретін қарарымен белгіленді.
Оныншы қайта қаралған аурулардың халықаралық жіктемесіне сәйкес "Аутизм спектрінің бұзылуы "(АСБ) "Психологиялық дамудың жалпы бұзылыстары" айдарына жатады. AСД мыналарды қамтиды: "Балалар аутизмі", "Атипті аутизм", "Ретт синдромы", "Ақыл-ой кемістігі мен стереотиптік қозғалыстармен біріктірілген гиперактивті бұзылыс" және "Аспергер синдромы".
АСБ-мен ауыратын пациенттерге мамандандырылған көмекті қалалық емханалар деңгейіндегі бастапқы психикалық денсаулық орталықтары және өңірлік психикалық денсаулық орталықтары көрсетеді.
Қазіргі уақытта AСД негізгі белгілеріне тиімді әсер ететін мақұлданған дәрі жоқ екенін ескеру маңызды. Биологиялық терапияны қоса алғанда, таза медициналық емдеу де жоқ.
АСД-ны емдеудің негізгі әдістері - мінез-құлық, білім беру және психологиялық араласулар сияқты дәрілік емес тәсілдер. Олар пациенттің қажеттіліктеріне байланысты жеке таңдалады. Әдетте бұл әдістер денсаулық сақтаудан тыс ұйымдастырылады және психологиялық, әлеуметтік және білім беру бағытына ие.
Аутизмі бар балалар үшін амбулаториялық жағдайда түзету әлеуметтік-педагогикалық көмек алу маңызды. Тәулік бойы жұмыс істейтін ауруханаларда болу агрессияны жоғарылату, ұйқы мен тәбетті нашарлату, сондай-ақ әдеттегі жағдайдың өзгеруіне байланысты мінез-құлық бұзылыстарының күшеюіне әкелуі мүмкін. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында 208 психологиялық-педагогикалық түзету кабинеті (ППТК), 14 оңалту орталығы, 11 аутизм орталығы, 450-ден астам инклюзияны қолдау кабинеті, 1477 логопедтік пункт жұмыс істейді. Осы мекемелердің арқасында 57000-нан астам балаға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетіледі, олардың 9000-ға жуығы эмоциялық-ерікті саланың бұзылуынан және АСБ-дан зардап шегеді.
Елде 2023 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша аутизм диагнозымен динамикалық бақылауда тұрған 0-17 жас аралығындағы 6863 бала ресми түрде тіркелді.
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Дүниежүзілік аутизм туралы ақпарат тарату күні шеңберінде 3 жасқа дейінгі балалардағы аутизм көріністерін ерте анықтау мақсатында Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау басқармаларына "АсылМирас" аутизм орталықтары жұмыс істейтін емханаларда скринингтер өткізуді ұйымдастыруды тапсырды.