Ведомство басшысы Ақмарал Әлназарованың төрағалығымен өткен Денсаулық сақтау министрлігінің аппараттық кеңесінде иммунопрофилактика жүйесін есептіліктің электрондық форматына кезең-кезеңімен көшіру мәселелері қаралды.
Ағымдағы жылдың қаңтар айынан бастап елімізде «Вакцинациялау модулі» ақпараттық жүйесінде халықты вакцинациялау және вакциналар қозғалысы бойынша электрондық есептілікке толық көшу жүзеге асырылды.
Бұл қадам денсаулық сақтау жүйесін цифрландырудың маңызды кезеңі болып табылады және деректердің ашықтығын, жеделділігін және салыстырмалылығын арттыруға бағытталған.
Ағымдағы деректерді талдау шеңберінде электрондық есептілікті толтырудың сапасы мен толықтығын одан әрі арттыру, сондай-ақ цифрлық және есептік көрсеткіштерді синхрондау қажеттігі атап өтілді.
Кеңес қорытындысы бойынша ведомство басшысы келесі тапсырманы берді:
вакцинациялау бойынша қағаз есептіліктің электрондық форматқа көшуін жеделдету;
медицина қызметкерлерін ақпараттық жүйелермен жұмыс істеуге оқытуды қамтамасыз ету;
өңірлік деңгейде деректер сапасының тұрақты мониторингін қамтамасыз ету.
Электрондық форматқа көшу процестердің басқарылуын жақсартуға және иммунопрофилактика саласында сараланған шешімдер қабылдауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Тек 2025 жылы еліміздің травматологиялық қызметі МСАК, травматологиялық пункттер деңгейінде 3 миллионнан астам адамға медициналық көмек алды.
ТМККК және МӘМС шеңберінде шұғыл және жоспарлы араласуды қоса алғанда, жыл сайын 130 мыңнан астам операция жүргізіледі.
Эндопротездеуді ерекше атап өткен жөн. 2025 жылы буындарды ауыстыру бойынша 20 мыңға жуық операция жасалды, оның ішінде 19 мыңға жуығы - бастапқы операциялар. Соңғы бес жылда эндопротездеу көлемі шамамен 50% - ға өсті, бұл халық үшін жоғары технологиялық ортопедиялық көмектің қолжетімділігінің өскенін тікелей көрсетеді.
Жоғары технологиялық медициналық көмектің тұрақты көлемі де сақталады. 2025 жылы 1,5 мыңнан астам ЖТМК орындалды, оның ішінде:
* 300-ден астам омыртқа операциясы,
* 1000-нан астам ревизиялық эндопротездеу,
* үлкен буындарға 4,5 мыңнан астам артроскопиялық операция.
Бұл араласулардың барлығы мамандардың жоғары біліктілігін, заманауи жабдықтарды және клиникалық стандарттарды қатаң сақтауды талап етеді және МӘМС және ТМККК шеңберінде тегін орындалады.
Негізгі жүктеме дәстүрлі түрде елдің жетекші бейіндік орталықтарында, соның ішінде Ұлттық травматология және ортопедия ғылыми орталығында шоғырланған.
Сонымен қатар, медицина технологиялық тұрғыдан дамиды. Клиникалық практикаға кезең кезеңімен енгізіледі:
• омыртқа хирургиясындағы навигациялық жүйелер,
•эндопротездеудегі роботты технологиялар,
• дегенеративті буын ауруларына арналған жасушалық әдістер,
• күрделі жөндеуге арналған 3D теңшелген импланттар.
Сонымен қатар өңірлік травматологиялық қызмет күшейтілуде. Өткен жылы жаңа травматологиялық бөлімшелер мен пункттер ашылып, өңірлік орталықтарды қалыптастыру басталды. Тек 2025 жылы ғана ҰҒТОО мамандары өңірлерден келген дәрігерлер үшін 200-ден астам онлайн-консультация мен оқыту іс-шарасын өткізді.
Бұл күрделі және қымбат травматологиялық-ортопедиялық көмекті тек республикалық орталықтарда ғана емес, пациенттердің тұратын жеріне жақын жерде де қолжетімді етуге бағытталған жүйелі және дәйекті жұмыс.
Бүгінгі таңда Қазақстанда жүйені нығайту және қолжетімділікті кеңейту арқылы заманауи травматология мен ортопедия дамуда.
АСТАНАДА «САЛАУАТТЫ ӨМІР САЛТЫ – САЛАУАТТЫ ҰЛТ» АТТЫ КОНФЕРЕНЦИЯ ӨТЕДІ
2026 жылғы 31 қаңтарда Астана қаласында «Салауатты өмір салты – салауатты ұлт» атты конференция өтеді. Іс-шара халықтың денсаулығын нығайтуға бағытталған «Салауатты қалалар мен өңірлер» бастамасын дамыту аясындағы негізгі мәселелерге арналады.
Іс-шараның серіктесі — Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің қолдауымен Салидат Қайырбекова атындағы Ұлттық ғылыми денсаулық сақтауды дамыту орталығы, сондай-ақ «Денсаулық пен сапалы ұзақ өмір сүруді басқару жөніндегі мамандардың қауымдастығы» Қоғамдық бірлестігі.
Конференция денсаулық пен өмір сапасын тұрғындар үшін басымдық болып табылатын ортаны қалыптастыру стратегияларын талқылауға арналған кәсіби алаңға айналады деп күтілуде.
Басты назарда — әрбір адамның физикалық, психикалық және әлеуметтік әл-ауқатын қамтамасыз ететін қалалық ортаны қалыптастырудың кешенді тәсілдері. Конференцияның негізгі бағыттары: - салауатты қалалық инфрақұрылымды дамыту: қауіпсіз орта, спортқа қолжетімділік, сапалы әлеуметтік және көлік желісі; - салауатты жұмыс орындарын қалыптастыру және денсаулыққа бағытталған корпоративтік мәдениетті дамытудағы менеджменттің рөлі; - ұзақ өмір сүру мен аурулардың алдын алудың негізгі факторы ретіндегі дене белсенділігі; - салауатты өмір салтының негізі ретінде ұйқы мен қалпына келу; - урбанизацияланған орта жағдайындағы дұрыс тамақтану; - қазіргі қалалық өмір жүктемелеріне психофизиологиялық бейімделу. Конференция салауатты қаланың — сау ұлттың негізі екенін, ал қалалық ортаның әрбір элементі тұрғындардың өмір сапасы мен ұзақ мерзімді денсаулығына тікелей әсер ететінін атап өтеді.
Өтетін орны: Астана қаласы, Radisson Hotel, Сарыарқа даңғылы, 4. БАҚ үшін аккредитация: Қазанғапова Зарема тел.: +7 707 703 25 91
2025 жылдың қорытындысы бойынша Астана қаласы бойынша жарақат алған балалардың жүгінуі 15,8%-ға - 97 333-тен 112 775 жағдайға дейін өскені байқалады.
Ата-аналар мен Елорда жұртшылығы балаларда жарақат алған жағдайда медициналық көмекке қол жеткізудегі шектеулерге жиі алаңдаушылық білдірді. Келген халықты ескере отырып, қолданыстағы травматикалық пункттер үлкен жүктемеге ұшырайды, тәулігіне дәрігерлер 350-ден астам кішкентай пациенттерді қабылдайды.
Ақпан айының соңына дейін 520 мың тұрғынға есептелген балалар травматологиясының жаңа бөлімшесі пациенттерді қабылдай бастайды.
Мамандандырылған медициналық көмек көрсету үшін қазір кадрлық, ұйымдастырушылық мәселелер шешілуде, 11 анестезиолог-реаниматолог, балалар травматологиясы және басқа да мамандар жұмысқа орналастырылды.
Аурухананың балалар корпусында кірме жолдар, палаталар мен реанимациялық бөлімшелерді заманауи стандарттар бойынша техникалық жарақтандыру көзделген.
ҚР Денсаулық сақтау министрлігі «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы шеңберінде 5 жыл бойы балаларды профилактикалық қарап-тексерулермен және патронажбен қамтуды 50%-дан 66%-ға дейін ұлғайтуды жоспарлап отыр, деп хабарлады бүгін Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова Үкімет отырысында.
Бұл ретте бір мезгілде медициналық инфрақұрылымның тозуын 42%-дан 30%-ға дейін төмендету жоспарлануда. Осы көрсеткіштерге қол жеткізу үшін медициналық-санитариялық алғашқы көмекті, мамандандырылған педиатрияны, цифрландыруды және денсаулық сақтау нысандарын салуды қамтитын 30 жүйелі іс-шараны іске асыру көзделген.
Өңірлік диспропорцияларды төмендетуге және ауылдық жерлерде балаларға медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруға ерекше назар аударылды. Бүгін Қазақстан 0,816 көрсеткішімен балалар жағдайының индексі бойынша әлемнің үздік 30 елінің қатарына енді.
Тұжырымдаманы іске асыру сонымен қатар клиникалық стандарттарды жаңартуды, балалар бейіні бойынша МӘМС тарифтерін кеңейтуді және кадрлық әлеуетті дамытуды көздейді.
Министрдің айтуынша, өсудің барлық кезеңдерінде балаға қолдау көрсету және ерте медициналық араласу және өңірлерде көмектің қолжетімділігі есебінен ауыр жағдайлардың қаупін азайту басымдық болып қала береді.
Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі балаларға алғашқы деңгейде кешенді медициналық көмек көрсетуді күшейтуде. 2025 жылдың шілдесінен бастап МСАК ұйымдарының 80%-да педиатриялық бөлімшелер құрылды, деп хабарлады Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова бүгін Үкімет отырысында.
Сонымен қатар, 2025 жылдан бастап елде патологияны ерте анықтау және емдеу үшін 336 ерте даму және араласу орталығы жұмыс істейді.
Бүгінгі таңда балаларға әмбебап-прогрессивті модель бойынша 4 мыңға жуық патронаждық мейіргерлер қызмет көрсетеді. GPS навигациясы мен фотофиксациясы бар патронаждық есепті цифрландыру үйдегі балалардың өлімін 22%-ға, ал кеш емдеуге жатқызуды 5%-ға төмендетуге мүмкіндік берді.
Сондай-ақ елімізде 302 тапшы бейінді төсек қалпына келтіріле отырып 15 балалар ауруханасын жаңарту жалғасуда және перинаталдық орталықтар желісі құрылуда.
Қазіргі уақытта Астанада перинаталдық орталықтың құрылысы жүргізілуде, Шымкент пен Түркістан облысындағы нысандарды жобалау аяқталды, тағы алты жоба әзірленуде және бейімделуде.
Қазіргі перинаталдық көмекті дамыту ана мен бала өлімін одан әрі төмендетуге бағытталған.
Соңғы екі жылда балалардың ел ішінде жоғары технологиялық медициналық көмекке қолжетімділігі едәуір кеңейтілді, сондықтан жекелеген бейіндер бойынша шетелге емделуге жолдамалар 3-5 есеге қысқартылды, деп хабарлады бүгін Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова Үкімет отырысында.
Қазақстанда жыл сайын 2 мыңнан астам бала кардиохирургиялық ем алады, 400-ге жуық есту импланттары, 700-ге жуық шала туған балалар ретинопатияны түзетуден өтеді, күрделі нейрохирургиялық патологиясы бар 36 бала «Гамма-пышақ» аппаратында ем алды.
2026 жылы елде протондық және йод терапиясын енгізу, сондай-ақ тамырлық мальформацияларды емдеу жоспарлануда. Сонымен қатар, гибридтік нейрохирургиялық операция бөлмесін енгізу көзделген, бұл шетелдік емдеу қажеттілігін қосымша 50%-ға қысқартуға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ балаларға паллиативтік көмек көрсету стандартын бекітуді және 24 клиникалық стандартты жаңартуды қоса алғанда, балаларға медициналық көмектің мемлекеттік кепілдіктері кеңейтілетін болады.
Денсаулық сақтау министрлігі балалар медицинасын дамыту, заманауи технологияларды енгізу және балалар денсаулығы мен ел болашағы мүддесінде денсаулық сақтау жүйесінің технологиялық тәуелсіздігін нығайту жөніндегі жұмысты жалғастырады.
Қызылорда облысының Арал ауданында көпбейінді аудандық орталық ауруханада 25 төсектік инфекциялық бөлімше ашылды. Жаңа бөлімше жіті инфекциялық аурулар кезінде ересектер мен балаларға жедел медициналық көмек көрсетуге, ерте анықтау және емдеуді бастау арқылы аурудың асқынуы мен ауыр ағымының қаупін азайтуға мүмкіндік береді. Инфекциялық бөлімшенің құрылысы 2,3 млрд теңге сомаға қайтарылған активтердің есебінен қаржыландырылды.
Сонымен қатар, «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасының шеңберінде аудандық ауруханада кардиологиялық және инсульттік бөлімшелерді орналастырумен қосымша құрылыс аяқталды. Осы мақсаттарға қайтарылған активтердің есебінен 2,1 млрд теңге бөлінді.
Соңғы жылдары аурухана үшін 206 млн теңгеге медициналық жабдық сатып алынды, бұл материалдық-техникалық базаны айтарлықтай нығайтуға мүмкіндік берді. Енді аудан тұрғындары облыс орталығына немесе басқа қалаларға бармай-ақ тұрғылықты жері бойынша мамандандырылған медициналық көмек ала алады.
Соңғы үш жылда Қызылорда облысының денсаулық сақтау жүйесін дамытуға 450,1 млрд теңге жұмсалғанын, бұл халықты толғандыратын өзекті мәселелерді дәйекті түрде шешуге мүмкіндік беретінін айта кеткен жөн.
Қазақстанда әлеуметтік мәні бар ауруларды ерте диагностикалауға және медицина қызметкерлерін қолдауға бағытталған денсаулық сақтаудағы басым ЖИ-жобалардың тізбесі қалыптастырылды.
Негізгі бағыттардың қатарына инсульт, өкпе және сүт безі обырын ерте диагностикалау, сондай-ақ жасанды интеллектті қолдана отырып, стоматологиялық суреттерді талдау жатады. Бұл шешімдер қазірдің өзінде практикалық денсаулық сақтау саласында енгізіліп, кеңейтілуде.
Бүгінгі таңда отандық медицина мамандары түрлі ЖИ-сервистерді белсенді қолданады. Осылайша, Cerebra 5 өңірдегі II және III санаттағы 9 инсульт орталығында қолданылады, WDsoft шешімі 10 өңірдегі 190 медициналық ұйымда қолданылады, AIDENTIS платформасы 65 стоматологиялық клиникада және 3 медициналық ЖОО-да енгізілді. ALIMA медицина қызметкерінің ЖИ-ассистенті бүкіл ел бойынша 700-ден астам емханада қолданылады.
Республикалық электрондық денсаулық сақтау орталығы көрсетілген медициналық қызметтердің автоматтандырылған мониторингі, клиникалық шешімдер қабылдауды қолдау, дәрігер мен пациентті хабардар ете отырып, зертханалық талдаулардағы ауытқуларды анықтау, сондай-ақ медициналық ұйымдар мен сұраныс бойынша мамандар туралы өзекті ақпаратты ұсыну үшін АИ-агенттерін пысықтауда.
Жобаларды іске асыру 8 графикалық процессорды қоса алғанда, бөлінгенЖИЦДМ есептеу ресурстарын пайдалана отырып, сондай-ақ API-интерфейстерге қол жеткізуді қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады.
Келешекте SmartЭКГ шешімдерінің негізінде дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға сараптама жүргізу, созылмалы жүрек жеткіліксіздігін ерте анықтау бойынша жобаларды енгізу үшін ЖИ-құралдарын енгізу жоспарлануда.
Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау мақсатында Денсаулық сақтау министрлігі жеке денсаулық сақтау ұйымдарын қаржыландыру тетіктерін қайта қарау жөніндегі іс-шаралар жоспарын қабылдады.
Құжат стандарттардың сақталуын бақылауды қатаңдату, сапа индикаторларын кеңейту жолымен қосарланған қаржыландыруды, цифрлық мониторингті, медициналық көмектің сапасын арттыруға бағытталған шаралар кешенін көздейді.
Жоспардың шеңберінде Денсаулық сақтау министрлігі мен Қаржы министрлігінің ақпараттық жүйелерін интеграциялау көзделген, бұл медициналық қызметтерді қаржыландырудың ашықтығына қашықтықтан мониторингті қамтамасыз етуге, төлемдердің қайталануын болдырмауға, елден тыс жерлерге кеткен азаматтар туралы мәліметтерді ескеруге, сондай-ақ бақылау-кассалық машиналар арқылы медициналық қызметтерге ақы төлеу туралы деректерді алуға мүмкіндік береді.
Тіркеуді және қосарланған қаржыландыруды болдырмау үшін көрсетілген медициналық қызметтерге ақы төлеуді цифрлық бақылау енгізіледі, қосарланған төлемдерді салыстыру және барлық қаржыландыру көздері бойынша деректерді біріктіру жүргізіледі. Медициналық қызметтердің құнын тіркеуге және асыра бағалауға байланысты қаржылық ақаулар материалдар құқық қорғау органдарына жіберілуге жататын қаржылық бұзушылықтарға теңестіріледі.
Мобильдік қосымшалар арқылы пациенттермен кері байланыс тетіктері, медициналық қызметтерді бірлесіп орындауды шарт сомасының 20%-на дейін шектеу, әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры мен медициналық ұйымдардың есепке алу жүйелерін интеграциялау, сондай-ақ барлық денсаулық сақтау субъектілерін қауіптерді басқарудың ақпараттық жүйесінде міндетті тіркеу қосымша көзделген.
Іс-шаралар жоспары медициналық көмектің сапасы мен қауіпсіздігін арттыруға бағытталған.
Ол үшін сапа индикаторлары мен жасанды интеллект технологияларының негізінде қауіптерді басқару жүйесін енгізу, лицензиядан кейінгі бақылауды толық цифрландыру, Ұлттық сапа институтын құра отырып, аккредиттеу функцияларын мемлекеттік секторға қайтару көзделеді.
Денсаулық сақтау министрлігі жеке медициналық ұйымдарды тексеруге шектеулерді алып тастауды және олардың қызметін міндетті түрде қайта бағалай отырып, бес жылдық лицензиялауға көшуді жоспарлап отыр.
Шаралардың жеке блогы медициналық көмекті ашық және объективті жоспарлауды қамтамасыз етуге арналған.
Олардың қатарында-жоспарлаудың цифрлық құралдарын пайдалану, бекітілген халық тіркелімдерінен белсенді емес адамдарды алып тастау, тіркеу орнына жан басына шаққандағы кешенді нормативтің бекітілуі мен төленуін байланыстыру, бекіту қағидаларын қатаңдату бар.
Бұдан басқа, Денсаулық сақтау министрлігінің денсаулық сақтау ұйымдары желісін дамытудың өңірлік перспективалық жоспарларын бекіту жөніндегі өкілеттіктерін заңнамалық бекіту, сондай-ақ медициналық-санитариялық алғашқы көмектің қуаты аз ұйымдарын бекітілген халықтың кемінде 10 мың деңгейіне дейін ірілендіру көзделген.
Іс-шаралар жоспарын іске асыру медициналық ұйымдарды ресми қаржыландырудан басқарылатын және нәтижеге бағдарланған жүйеге көшуге, ТМККК және МӘМС қаражатын ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге, сондай-ақ халық үшін медициналық көмектің сапасын, қолжетімділігін және қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.
2025 жылдың қорытындысы бойынша белгіленген индикаторларға қол жеткізбегені үшін 2,8 млрд теңге, оның ішінде әкімшілік көрсеткіштер бойынша - 2,1 млрд теңге, МСАК бойынша - 661 млн теңге және жедел медициналық көмек бойынша - 19,2 млн теңге сомасына экономикалық ықпал ету шаралары қолданылды. 2026 жылы индикаторлардың саны 15-ке дейін ұлғайтылды.