«Органикалық өнімдер. «Greenwashing» дегеніміз не».

Сіз өзіңізге сұрақ қойдыңыз ба: «Гринвошинг» дегеніміз не? Және ол органикалық өнімдермен қалай байланысты?». Алдымен органикалық өнімдердің не екенін түсіну керек.

Органикалық өнімдер - бұл өсіру кезінде синтетикалық минералды тыңайтқыштарды, өсімдіктердің өсуін жылдамдататын, өнімнің сыртқы келбетін жақсартуға  қоспаларды, генетикалық түрлендірілген организмдерді, өсу стимуляторларын, гормондар мен антибиотиктерді, арамшөптермен, зиянкестермен және өсімдік ауруларымен күресу үшін улы химикаттарды қолдануға жол берілмейтін өнімдер.

Қазақстан Республикасының аумағында органикалық өнім өндіруге қойылатын талаптар «Органикалық өнім өндіру туралы»  заңмен және басқа да нормативтік-құқықтық актілермен регламенттелген.

Органикалық өнімдерді таңбалауға белгілі бір талаптар бар. Азық-түлік өнімдерін таңбалауға қойылатын міндетті жалпы талаптардан басқа, органикалық өнімдерде мыналар көрсетілуі керек: мұндай өнімді өндіру үшін шикізат өндірілген жер туралы ақпарат, органикалық өнімді өндірушіге инспекция жүргізген ұйымның атауы.

Органикалық өнімдерді өндірушілер оны сертификаттауды ерікті негізде жүргізеді. Сәйкестікті растауды бағалаудан өткеннен кейін ғана қаптамаға – «био», «эко», «органикалық»,   «organic» және органикалық өнімнің ұлттық сәйкестік белгісін қоюға жол беріледі:

 

Ал, «Гринвошинг» дегеніміз не? Органикалық өнімдердегі жасыл жуу (екі сөздің тіркесімінен –  green (жасыл, экологиялық таза) және whitewashing (беделді ағарту), яғни «жасыл камуфляж») - бұл жалған мәлімдемелер, жасыл түстер мен кескіндер арқылы өнімдер «органикалық», «био» немесе «эко» ретінде жасырылатын маркетингтік айла табиғат. Сонымен қатар, мұндай өнімдер органикалық емес және құрамында синтетикалық бояғыштар, антибиотиктер, ГМО пестицидтері және органикалық өнімдерді өндіруде қолдануға болмайтын басқа заттар болуы мүмкін.

Жасыл жуудың негізгі белгілері:

- Расталмаған терминдерді басылуы: «табиғи», «экологиялық таза», «таза өнім» деген жазулар сертификаттың расталмауы;

- «Жасыл камуфляж»: жасыл түстерді қаптамада, өсімдік суреттерінде немесе табиғат суреттерінде пайдалану, тұрақтылықпен байланыстыру.

- «Эко» - өнімдерге арналған қулықтар: мысалы, ГМО жоқ өнімдерде «ГМО жоқ « деп белгілеу (су, тұз).

- Жалған немесе жоқ сәйкестік белгілері: ойлап табылған «эко», «био» белгішелері, олар шынайыға ұқсас, бірақ олай емес. Өтірік таңбалау:

 

 

Қорытындыда атап өткім келеді. Егер сіз әлі де шынымен органикалық өнімді сатып алғыңыз келсе, онда ең алдымен оның таңбалануына назар аударыңыз, Қазақстанда бекітілген органикалық өнімге сәйкестіктің ұлттық белгісі бар ма, сатушыдан өнімнің органикалық екенін растайтын сертификатты талап етіңіз.