Тағамдық қоспалардың «Биологиялық белсенді қоспалардан» айырмашылығы

Күнделікті өмірде «тағамдық қоспалар» және «биологиялық белсенді қоспалар» (ББҚ) терминдері жиі шатастырылады немесе синоним ретінде қолданылады. Алайда олардың мақсаты, құрамы, қолдану тәсілі және құқықтық реттелуі тұрғысынан бұл бір-бірінен түбегейлі ерекшеленетін өнім санаттары. Олардың арасындағы айырмашылықтарды түсіну тұтынушылар үшін де, тамақтану мен денсаулық саласындағы мамандар үшін де маңызды.

Тағамдық қоспалар мен биологиялық белсенді қоспалар - әртүрлі функцияларды атқаратын екі дербес санат. Біріншісі тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет болса, екіншісі ағзаны қосымша нутритивтік қолдау мақсатында қолданылады. Бұл ұғымдарды саналы түрде ажырату дұрыс таңдау жасауға және тамақтану мен денсаулық мәселелеріндегі кең таралған қате түсініктерден аулақ болуға көмектеседі. Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) шеңберінде бұл санаттар Кеден одағының техникалық регламенттерімен (КО ТР) реттеледі.

Тағамдық қоспалар - бұл тағам өнімдерін өндіру, өңдеу, қаптау немесе сақтау процесінде тікелей енгізілетін заттар. Олардың негізгі мақсаты - өнімнің қасиеттерін жақсарту немесе сақтау, адам денсаулығына тікелей әсер ету емес.

«Тағамдық қоспалардың, хош иістендіргіштердің және технологиялық көмекші құралдардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» ТР ТС 029/2012 техникалық регламентіне сәйкес, тағамдық қоспалар - бұл:

• • тағам өнімдеріне арнайы енгізілетін;
  • технологиялық мақсатта қолданылатын;
  • тағам өнімінің құрамдас бөлігіне айналатын немесе оның қасиеттеріне әсер ететін заттар немесе заттар қоспасы.

Тағамдық қоспаларды қолданудың негізгі мақсаттары мыналар болып табылады:

• • дәмі мен иісін жақсарту немесе тұрақтандыру;
  • түсі мен консистенциясын сақтау;
  • сақтау мерзімін ұзарту;
  • өндірістің технологиялық процесін жеңілдету немесе оңтайландыру.

Айта кету керек, тағамдық қоспалар ауруларды емдеуге немесе олардың алдын алуға арналмаған.

Тағамға биологиялық белсенді қоспалар мамандандырылған тамақ өнімдері ретінде жіктеледі. БАД-тар капсулалар, таблеткалар, ұнтақтар және сұйықтықтар түрінде шығарылады және белгілі бір мөлшерде қабылданады. Олар дәрілік заттарға жатпайды, бірақ кәдімгі тағам өнімдеріне де кірмейді.

Ішкі нарықта тұтынушыларға сатылатын барлық тағамға биологиялық белсенді қоспалар ҚАУІПСІЗ болуы тиіс және сәйкестікті бағалаудан (растаудан) өтуі керек.

Кеден Одағының 021/2011 ТР 24-бабының талаптарына сәйкес мамандандырылған тамақ өнімдерінің сәйкестігін бағалау (растау) мемлекеттік тіркеу нысанында жүзеге асырылады. 

ББҚ қауіпсіздігін растау халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы уәкілетті орган бекіткен тәртіппен берілген құжаттың - мемлекеттік тіркеу туралы куәліктің болуы болып табылады.

Барлық тағамдық қоспаларды әкелу және сату мемлекеттік тіркеу туралы куәлікпен жүзеге асырылуы тиіс.

Атаулары ұқсас болғанымен, бұл топтар бірін-бірі алмастыра алмайды және әртүрлі түрде реттеледі.

Қорытындылай келе, тағамдық қоспалар мен биологиялық белсенді қоспалар әртүрлі функцияларды атқаратынын және оларды бір ұғым ретінде қабылдауға болмайтынын атап өткен жөн. Олардың айырмашылықтарын түсіну азық-түлік өнімдері мен денсаулықты қолдауға арналған өнімдерді саналы түрде таңдауға мүмкіндік береді.