Тез бұзылатын тағам өнімдері

Тез бұзылатын тағам өнімдері - бұл қалыпты температурада тез бұзылатын, сапасы мен қауіпсіздігі қысқа мерзімде төмендейтін тағамдар. Оларға ет, балық, сүт өнімдері, жұмыртқа, дайын тағамдар, кулинарлық бұйымдар, салаттар, кілегейлі кондитерлік өнімдер және міндетті түрде салқындатуды қажет ететін басқа да өнімдер жатады. Мұндай өнімдер температура мен сақтау жағдайларына өте сезімтал, сондықтан кез келген кішігірім бұзушылық олардың тез бүлінуіне және бактериялардың жедел көбейюіне әкелуі мүмкін.
Тұрмыстық жағдайда тез бұзылатын өнімдерді дұрыс сақтау - кәсіби ас үйдегідей маңызды талаптардың бірі. Ең негізгісі - температуралық режимді сақтау. Тоңазытқыштағы оңтайлы температура +2…+4 °C, ал мұздатқышта -18 °C-тан жоғары емес болуы тиіс. Температураның аз ғана көтерілуі микроорганизмдердің көбеюін бірнеше есе жылдамдатады. Сондықтан тоңазытқыштың нақты температурасын мезгіл-мезгіл термометр арқылы тексеріп отырған дұрыс.
Тоңазытқыш ішіндегі салқындату біркелкі емес, сондықтан оны сақтау кезінде ескеру қажет. Ең төменгі температура әдетте төменгі сөреде болады - ет, балық, тартылған ет сияқты жоғары қауіп тобына жататын өнімдер дәл осы жерде сақталуы керек. Сүт өнімдерін тоңазытқыштың ортаңғы бөлігінде сақтау қолайлы, себебі ол жерде температура тұрақты. Дайын тағамдарды жоғарғы сөрелерге қойған дұрыс. Ал есік бөлігі - ең жылы аймақ, сондықтан онда ұзақ мерзімге сүт пен жұмыртқа сақтауға болмайды. Бұл аймақ сусындар мен соустарға арналған.
Сақтаудың ең маңызды қағидаларының бірі - шикі және дайын өнімдерді бөлек сақтау. Тұрмыста бұл контейнерлерді қақпақпен қолдану, әртүрлі өнімдерді араластырмай сақтау, шикі еттің шырыны басқа тағамға тимеуін қадағалау дегенді білдіреді. Бұл қарапайым, бірақ аса маңызды шаралар тағамның айқаспалы ластануын болдырмайды.

Сақтау мерзіміне де назар аудару қажет. Жаңа ет пен балық тоңазытқышта екі тәулікке дейін, тартылған ет – 12-18 сағатқа дейін ғана сақталады. Дайын тағамдарды бір тәуліктің ішінде тұтынған жөн, ал майонез қосылған салаттарды бірнеше сағаттан артық сақтамау керек. Бөлме температурасында тағамды ұзақ қалдыруға болмайды: +8 бен +60 °C аралығы - бактериялар ең тез көбейетін «қауіпті аймақ». Бұл диапазонда олардың саны әр 20 минут сайын екі есеге артады. Сондықтан дайын тағам суыған бойда бірден тоңазытқышқа қойылуы тиіс.
Өнімнің қаптамасындағы жарамдылық мерзімі - тек бағыт-бағдар. Егер иісі, түсі, консистенциясы өзгерсе немесе қаптамасы көтеріліп тұрса - мұндай өнімді жарамдылық мерзімі әлі өтпеген болса да, пайдаланбаған дұрыс. Бұл - микробиологиялық өзгерістердің басталғанының нақты белгісі.
Қорытындылай айтқанда, тез бұзылатын өнімдерді дұрыс сақтау - ешқандай күрделі талап емес, күнделікті денсаулықты қорғаудың ең қарапайым тәсілі. Тоңазытқыштағы тәртіп, дұрыс температура және өнімдерді ұзақ сақтамау - тұрмыста кездесетін тағамдық уланулардың алдын алудың ең тиімді жолы.