Субъектілердің Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестігін тексеру түрлері

Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылау заңдылықты қамтамасыз ету, жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ қызметтің реттелетін салаларындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу және жолын кесу мақсатында жүзеге асырылады. Бақылау-қадағалау іс-шараларының жүйесі тәуекелге бағдарланған тәсілді қолдануға негізделеді.

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі — ҚР КК) 137-бабының 1-тармағына сәйкес, субъектілердің (объектілердің) қызметін мемлекеттік бақылау және қадағалау мынадай нысандарда жүзеге асырылады:

Профилактикалық бақылау — ұйымдастырылу және жүргізілу тәртібі ҚР КК-мен және Қазақстан Республикасының өзге де арнайы заңдарымен регламенттелетін, алдын алу-профилактикалық сипаттағы іс-шара.

Тексеру — ұйымдастырылу және жүргізілу тәртібі ҚР КК-мен айқындалатын бақылау және қадағалау органдарының процестік әрекеті.

Тергеп-тексеру — бұзушылықтарға жол берген себептер мен субъектілерді анықтау мақсатында 137-баптың 4-тармағының негізінде және ҚР КК-нің 144-4-бабына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын бақылау және қадағалау органдарының арнайы әрекеттерінің кешені.

ҚР КК-нің 137-бабының 3-тармағы негізінде, бақылау және қадағалау органдары жүргізетін тексерулер мынадай түрлерге бөлінеді:

Талаптарға сәйкестігін тексеру — «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес берілген рұқсаттар бойынша біліктілік немесе рұқсат беру талаптарына, сондай-ақ жолданған хабарламалар бойынша талаптарға сәйкестігіне жүргізілетін тексеру іс-шаралары;

Жоспардан тыс тексеру — бұзушылықтардың нақты фактілеріне ден қою мақсатында ҚР КК-де қатаң айқындалған негіздер туындаған кезде (соның ішінде жеке және заңды тұлғалардың өтініштері бойынша) тағайындалатын тексеру іс-шаралары

Қорытынды

Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бақылау жүйесі профилактикалық және қадағалау құралдарын ұштастыратын теңгерімді тетік болып табылады. Тәуекелге бағдарланған тәсілді қолдану реттеу субъектілеріне әкімшілік қысымды төмендете отырып, бақылаудың тиімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.