МЕДИЦИНАЛЫҚ КӨМЕК КЕЗІНДЕ ТУЫНДАЙТЫН ИНФЕКЦИЯЛАР
Ауруханаішілік (госпитальдық, нозокомиалдық, ауруханалық) инфекциялар (АІИ) — медициналық ұйымда (ауруханада) туындаған кез келген жұқпалы ауру. Инфекция ауруханаға жатқызылғанға дейін, тіпті инкубациялық кезеңнің өзінде науқаста болмаса және медициналық ұйымда немесе науқас инкубациялық кезеңде шығарылғаннан кейін көрінсе, ауруханаішілік деп саналады.
Егер инфекция ауруханаға түскеннен кейін 3 күн өткен соң пайда болған жағдайда ауруханаішілік деп саналады. Егер инфекция түскеннен кейін 48-72 сағат ішінде пайда болса және сонымен бірге ауруханаішілік жұқтыру мүмкіндігі анықталса, жағдайды АІИ ретінде қарастыруға болады. Ауруханаішілік инфекциялар стационарлардағы пациенттердің 5-10% - ына әсер етеді және бүкіл әлем бойынша халық өлімінің бірқатар себептерінде оныншы орын алады. Медициналық көмекпен байланысты ең көп таралған инфекциялар-зәр шығару, тыныс алу жолдарының инфекциясы, операциядан кейінгі инфекциялар, қан инфекциясы.
Денсаулық сақтаумен байланысты ауруханаішілік инфекцияның жиілігі әртүрлі факторлардың әрекетіне байланысты өзгереді. Пациенттердің кейбір топтары осал болып табылады: жаңа туған нәрестелер, егде жастағы адамдар, ауыр негізгі патологиясы бар және көптеген ілеспе аурулары бар науқастар, агрессивті және инвазивті медициналық және хирургиялық манипуляциялардан өткен науқастар, органдарды трансплантациялау және т.б. Бұл топтарда ауруханаішілік инфекция жиілігі айтарлықтай жоғары болып келеді.
Ауруханаішілік инфекциялардың алдын алу үшін үй-жайларды, құрал-жабдықтарды, мүкәммалды санитарлық күтіп ұстауға, пациенттер мен медициналық персоналдың жеке гигиенасына, дезинфекцияны ұйымдастыруға, стерилизацияға дейінгі өңдеуге және медициналық бұйымдарды зарарсыздандыруға қойылатын талаптар сияқты жалпы талаптар болуы керек.
Таралу жолдары: Экзогенді – Инфекция көзі ағзаға сырттан енгізіледі. Эндогендік – инфекциялық қоздырғыш организмде үнемі болады. Эндогендік жол инфекция қоздырғышының ағзадағы фокустан зақымдалған тіндерге енуімен байланысты Экзогендік жол сыртқы ортамен байланысты. Сыртқы жұқтыру жолдары: жанасу – жұқпалы қоздырғыштың адам ағзасына күтім заттары, медициналық бұйымдар арқылы түсуі; аэрозоль – микрофлораның ауа тамшылары арқылы ағзаға енуі; фекальды-ауызша – микрофлораның ағзаға су, тамақ, қол арқылы енуі. Ауруханаішілік инфекциялардың таралуына ықпал ететін факторлар медициналық ұйымда қызметкерлер арасында санитарлық-эпидемияға қарсы режим мен гигиеналық нормаларды сақтамауына байланысты болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда әмбебап қауіпсіздік шаралары мыналар болып табылады: науқастармен байланыста болғанға дейін және кейін қолды жуу; пациенттердің қаны мен барлық биологиялық секрециясын ықтимал инфекция деп санаңыз және олармен тек қолғаппен жұмыс жасау; пайдаланылғаннан кейін дереу қолданылған шприцтер мен басқа медициналық құралдарды дезинфекциялаушы заты бар арнайы ыдыстарға салу.
Медицина қызметкерлерінің саналы көзқарасы және эпидемияға қарсы режим талаптарын ұқыпты орындауы қызметкерлердің кәсіптік сырқаттануын болдырмайды, бұл ауруханаішілік инфекциялар қаупін айтарлықтай төмендетеді және пациенттердің денсаулығын