Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің негізгі қағидаттары мен стратегиясы

Қазақстанда нақты белгіленген қағидаттар мен міндеттерге негізделген сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес стратегиясы белсенді түрде ілгерілеуде. Бұл сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің негізгі принциптері мен мақсаттарын сипаттайтын «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 4 және 5-баптарынан туындайды.

4-бапқа сәйкес, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл заңдылық, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың басымдығы, жариялылық пен ашықтық, сондай-ақ мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара іс-қимылы қағидаттарына негізделеді. Шараларды жүйелі пайдалану, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу басымдығы, жәрдемдесуші адамдарды қорғау және сыбайлас жемқорлық үшін жазаның бұлтартпастығы да шешуші рөл атқарады.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес қоғамдағы сыбайлас жемқорлықты жоюға бағытталған. Бұған сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік ахуалын қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың себептерін анықтау және оларды жою, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілері арасындағы өзара іс-қимылды нығайту, халықаралық ынтымақтастықты дамыту, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу арқылы қол жеткізіледі.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі шаралар жүйесі сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингті, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдауды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруды, қаржылық бақылауды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді және басқа да шараларды қамтиды. Жүйенің маңызды элементі сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат пен құқық қолдану практикасының тиімділігін бағалайтын сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг болып саналады. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтауға мүмкіндік береді.

Мұндай заңнамалық шаралар мен стратегиялар елдің және оның үкіметінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестегі елеулі ниетін атап көрсетеді, бұл құқықтық тәртіпті нығайтуға, адал және әділ қоғам құруға ықпал етеді.