Тұзды артық тұтыну

Тұзды артық тұтыну – адам денсаулығына елеулі зиян келтіретін әдеттердің бірі. Ас тұзының (негізінен натрий хлоридінің) шамадан тыс мөлшерін қабылдау ағзадағы су- тұз тепе-теңдігін бұзады және көптеген аурулардың дамуына себеп болуы мүмкін.

Тұзды артық тұтынудың негізгі зияндары:

1. Қан қысымының көтерілуі (гипертония)

• Тұз ағзада судың жиналуына әсер етеді, бұл қан көлемін көбейтіп, артериялық қысымның жоғарылауына әкеледі.

2. Жүрек-қан тамыр ауруларының қаупі

• Ұзақ мерзімде гипертония жүрек аурулары мен инсульт қаупін арттырады.

3. Бүйрекке түсетін салмақ

• Тұз бүйректердің жұмысын ауырлатады, өйткені олар натрийді шығару үшін көбірек еңбек етуге мәжбүр болады. Бұл бүйрек жеткіліксіздігі мен тас түзілу қаупін жоғарылатады.

4. Сүйек саулығына әсері (остеопороз)

• Артық натрий кальцийдің несеп арқылы шығуына себеп болады, бұл сүйектердің әлсіреуіне әкелуі мүмкін.

5. Ісіну мен артық салмақ

• Тұз суды ұстап қалатындықтан, ісіну (беттің, аяқтың) және уақытша салмақ қосылу байқалады.

Ұсынылатын мөлшер:

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) тәулігіне *5 грамнан аспайтын* тұз (шамамен 1 шай қасық) тұтынуды ұсынады — оның ішінде дайын тағамдардағы жасырын тұз да бар.

Тұзды азайту жолдары:

• Тағамды пісіргенде тұзды аз қосу;
• Дайын соустарды (кетчуп, соя соусы, тұздықтар) шектеу;
• Дәмдеуіштер мен шөптерді (аскөк, ақжелкен, сарымсақ, лимон шырыны) пайдалану;
• Өңделген өнімдерді (шұжық, консерві, чипсы) азайту.