Өнеркәсіптік кәсіпорындарда көмір шаңының зиянды әсерінің алдын алу

Бүгінгі таңда еңбек гигиенасының маңызды міндеттерінің бірі өндірістік шаңмен күресу болып табылады. Көптеген жұмыс істейтін өнеркәсіптік кәсіпорындар шаң әсеріне ұшырайды. Шаң тау-кен өнеркәсібіндегі, құрылыс материалдары өндірісіндегі, металлургия және машина жасау өнеркәсібіндегі зиянды және қауіпті өндірістік факторлардың бірі болып табылады.

Көмір шаңының пайда болуы көмірге механикалық әсер ету нәтижесінде пайда болады. Мысалы, ұсақтау, бұрғылау және тиеу жұмыстарын орындау кезінде орын алады.    

Өнеркәсіптік шаңның әсері тыныс алу жүйесінің патологиялық өзгерістеріне әкелуі мүмкін.

Аурулардың алдын алу үшін келесі іс-шараларды жүргізу ұсынылады:

- технологиялық және техникалық;

 - санитариялық-техникалық;

- медициналық-профилактикалық.

Техникалық және санитариялық-техникалық іс-шараларды орындау аурулардың себептерін жоюға бағытталған(шаңның пайда болуына және таралуына қарсы күрес).

Шаңмен күресудің негізгі талаптары:

- барлық шаң процестерін механикаландыру: ұсақтау, ұнтақтау, елеу, сусымалы денелерді араластыру, тасымалдау, орау және т. б.

Медициналық-профилактикалық іс-шаралар денсаулық жағдайы ауырланған адамдарды жұмысқа жібермей, шаңның әсерімен алдын ала және мерзімді медициналық тексерулер жүргізуге бағытталған. Санитариялық еңбек жағдайларының еңбек процестерінің сипатына себептік тәуелділігін анықтау маңызды. Шаңның ағзаға әсерін анықтау және пневмокониоз, силикотуберкулез ауруларын анықтау мерзімді медициналық тексерулер кезінде мүмкін болады. Анықталған науқастар шаң шығарусыз басқа жұмысқа ауыстырылады және диспансерлік бақылауды қамтамасыз етеді.

Кәсіптік сырқаттанушылықтың алдын алу үшін жұмысшылар арасында гигиеналық білімді насихаттау және келесі іс-шараларды өткізу белсенді жүргізілуде:

- өндірісте, жұмыс орнында салауатты және қауіпсіз еңбек жағдайларын жасау;

- қызметкерлердің еңбегі мен денсаулығын қорғау жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлеу және іске асыру;

- жеке қорғаныс құралдарын ұтымды пайдалану;

- диспансерлік бақылау және сауықтыру;

- өндірісте зардап шеккендерге емдеу-профилактикалық, сараптамалық және оңалту медициналық көмегін жетілдіру;

- ұйым қызметкерлерін медициналық білім негіздеріне оқыту, жұмыс орындарында денсаулықты сақтау тәсілдері кіреді.