Аусыл ауруы және одан қорғану жолдары

Аусыл – жіті өтетін, ауыздың кілегей қабығында, желін мен аяқтың терісінде күлдіреуік пайда болуымен ерекшеленетін жануарларда (ірі қара мал, қой, шошқа және т.б.) тіркелетін жіті вирустық ауру.

Аусыл ауруының берілу жолдары

Инфекция ас қорыту жүйесі арқылы (негізінен шикі сүт, сүт өнімдері, ет өнімдері), зақымдалған тері мен ауыздың шырышты қабаттары (ветеринарлар, сауыншылар, қасапшылар және т.б.) арқылы, ауру ошақтарынан адамдардың киімімен, көлік құралдарымен, жеммен, құрылыс материалдарымен және т.б. тасымалдау арқылы жұғады.
Аусыл ауруы жануарлардан адамға берілуі ықтимал. Алайда, инфекция адамнан адамға берілмейді. Балалар ересектерге қарағанда аусыл инфекциясына көбірек бейім болып келеді.

Адамдар арасында аусыл ауруы жұққан кезде байқалатын симптомдар

Аурудың инкубациялық кезеңі орташа есеппен 3-4 күн, кейбір жағдайларда 10-14 күнге дейін созылуы мүмкін. Ауру қатты қалтыраудан, температураның 39-40° дейін көтерілуінен, бас ауруынан, тәбеттің жоғалуынан, бұлшықет ауруынан, әсіресе бел аймағының ауырсынуымен басталады. Алғашқы күндері науқастың ауыз қуысы құрғап, одан кейін қатты сілекей бөлінуі мүмкін. Көбінесе, балалар арасында жұтылу қиындықтарына, шайнау, сөйлесу кезінде ауырсынуға шағымдану, агрессивті мінез-құлық таныту, тамақтанудан толық бас тарту байқалады.

Аусыл ауруының алдын алу жолдары

Аусылдың алдын алу санитариялық-ветеринариялық іс-шаралар кешені мен жеке гигиена шараларынан тұрады. Ірі қара малдың арасынан ауру анықталған жағдайда ауру жануар оқшауланып, карантиндік аймаққа орналастырылады. Аусыл пайда болатын жерлерде 21 күн бойы шикі сүт ішуге және одан дайындалған сүт өнімдерін жеуге қатаң тыйым салынады. Сонымен қатар, сүтті пастерлеу және қайнату, өңделген кілегейден май дайындау, шикі етті мұқият термиялық өңдеуден өткізу қажет.
Ауру немесе күдікті жануарларға күтім жасау кезінде инфекцияның байланыс жолын болдырмау үшін жеке алдын-алу шараларын қатаң сақтау қажет. Жануарларды бақылап, күтім жасайтын адамдар мұны арнайы киіммен, қолғап, алжапқыш, етікпен жұмыс істеуі керек, жұмыстан кейін қолды сабынмен жақсылап жуу қажет. Ауру жануарлармен жұмыс істеуге жүкті әйелдер, балалар мен жасөспірімдер, қолдың шағын жарақаттары бар адамдар жіберілмейді.
Сондай-ақ, ветеринариялық ілеспе құжаттарсыз, рұқсат етілмеген сауда орындарында (жол бойында, көшелерде, табиғи базарларда) жануарлар мен жануарлардан алынатын өнімдерді сатып алмау ұсынылады.
Карантинді аймақ жануарларды сауықтырудың, өлудің немесе мәжбүрлі союдың соңғы жағдайынан және қорытынды дезинфекция жүргізілгеннен кейін 21 күннен кейін алынады.

Аусыл – мал шаруашылығына айтарлықтай зиян келтіретін ауру, алайда жеке гигиенаның қарапайым ережелерін сақтаған жағдайда адам үшін қауіпсіз болып қала бермек. Жануарлармен жұмыс кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау қажеттілігін естен шығармағандарыңыз жөн.
Аусыл ауруын жұқтырған жағдайда өзін-өзі емдеумен айналыспай, шұғыл түрде дәрігердің көмегіне жүгіну қажеттігін ескертеміз!